Dlaczego dzieci chorują (i dlaczego to normalne)?

Jako rodzice często czujemy frustrację, że nasze dziecko "w kółko" choruje. Gdy dziecko jest chore cierpi cała rodzina. Rodzice nie mogą pójść do pracy, a dziecko nie może pójść do żłóbka lub przedszkola. Ktoś musi zostać z dzieckiem w domu. Chore dziecko wymaga troskliwej opieki, wykonywania inhalacji, podawania leków, na co zazwyczaj większość małych dzieci protestuje. Nawet "zwykły" katar u małego dziecka stanowi problem.

Dzieci jednak muszą chorować, ponieważ większość infekcji to intensywny trening układu odpornościowego dziecka. Dzieci, stykając się z wirusami wytwarzają specyficzne przeciwciała, aby przy ponownym kontakcie z tym samym wirusem umieć się już bronić.

Zatem kiedy uznać, że dziecko choruje "normalnie", a kiedy wykonywać dodatkowe badania i szukać przyczyny zwiększonej podatności na infekcje? Tego dowiesz się w dalszej części tego artykułu.

Czy wiesz, że zdrowe dziecko może chorować od 6 do 10 razy w roku i jest to całkowicie zgodne z medyczną normą? Jeśli Twoja pociecha chodzi do żłobka lub przedszkola, liczba ta może wzrosnąć nawet do 12 infekcji rocznie.

Dlaczego tak się dzieje? Układ odpornościowy dziecka dopiero się "uczy", poznaje wirusy i bakterie, wytwarza przeciwciała, aby w przyszłości szybciej reagować i zwalczać patogeny.

My dorośli chorujemy zazwyczaj rzadziej, ponieważ mieliśmy kontakt przez całe nasze życie z różnymi patogenami. Ale czasem chorujemy nawet ciężej niż dziecko. Zdarza się, że rodzic "przechodzi" typowe choroby wieku dziecięcego takie jak ospa, czy Bostonka, a nawet różyczka i świnka ciężej niż dziecko.

Poniższa tabela pomoże Ci zrozumieć, jak zmienia się to z wiekiem.

---

Norma infekcji według wiekumateriały promocyjne

---

Wyobraź sobie, że układ odpornościowy rodzi się jako "czysta kartka" lub pusty dysk twardy. Aby sprawnie działać w przyszłości, musi zostać zapisany danymi. Każda infekcja to właśnie taka lekcja - organizm poznaje przeciwnika, walczy z nim i zapamiętuje go na przyszłość. To zjawisko nazywamy pamięcią immunologiczną.

Dzięki temu, że dziecko przechoruje swoje w dzieciństwie, jako dorosły nie będzie łapać każdej napotkanej infekcji. Co więcej, istnieje tzw. hipoteza higieniczna, która sugeruje, że zbyt sterylne środowisko wcale nie służy zdrowiu, a kontakt z drobnoustrojami jest niezbędny do prawidłowego rozwoju odporności.

---

Każda infekcja to budowanie odpornościmateriały promocyjne

---

Moment pójścia do przedszkola to dla wielu rodziców szok. Dzieci w dużej grupie rówieśniczej wymieniają się wirusami w ekspresowym tempie. Mówimy tu o "efekcie pierwszego roku" - jest on najtrudniejszy. Czy opóźnianie posłania dziecka do placówki ma sens? Z wiekiem odporność dziecka się poprawia. Maluszki w żłobkach chorują dużo więcej niż kilkuletnie dzieci w przedszkolach. Nawet jeśli dziecko nie chodziło wcześniej do żłobka to będzie mniej chorowało w przedszkolu, ponieważ wraz z wiekiem rośnie poziom przeciwciał, czyli elementów obronnych organizmu.

Badania naukowe wskazują, że bardzo istotnym czynnikiem obniżających odporność (zarówno u dzieci jak i u dorosłych) jest stres. Dla większości dzieci pierwszy miesiąc w żłobku czy przedszkolu to bardzo stresujący moment w życiu. Maluszek jest w obcym miejscu, bez rodziców, często widzi jak inne dzieci płaczą, więc się mu udziela ta atmosfera.

Na porządku dziennym jest również zaprowadzanie do żłobka lub przedszkola chorych dzieci, gdy rodzice muszą iść do pracy i "nie mają co zrobić" z chorym dzieckiem.

Jeśli dziecko naprawdę bardzo często choruje na poważne zakażenia, należy zastanowić się, czy nie cierpi na wrodzone niedobory odporności. Istnieją konkretne kryteria, które sugerują, że należy wykonać dokładniejsze badania lub zgłosić się do immunologa, czyli specjalisty od układu odpornościowego.

Choć częste choroby są normą, istnieją sytuacje, które wymagają konsultacji lekarskiej.

Medyczny Komitet Doradczy Fundacji im. Jeffreya Modella opracował listę objawów ostrzegawczych, sugerujących możliwość wystąpienia wrodzonych niedoborów odporności. Jeśli u Twojego dziecka występują co najmniej dwa spośród niżej wymienionych kryteriów wskazana jest dalsza diagnostyka układu immunologicznego:

1. Co najmniej cztery nowe zakażenia ucha w ciągu roku.

2. Co najmniej dwa poważne zakażenia zatok w ciągu roku.

3. Stosowanie antybiotyku przez dwa miesiące lub dłużej z niewielkim efektem.

4. Co najmniej dwa zapalenia płuc w ciągu roku.

5. Nieprzybieranie na wadze lub zahamowanie prawidłowego rozwoju dziecka.

6. Nawracające, głębokie ropnie skóry lub innych narządów.

7. Uporczywe pleśniawki w jamie ustnej lub zakażenia grzybicze na skórze.

8. Konieczność stosowania antybiotyków dożylnych do leczenia zakażenia.

9. Dwa lub więcej zakażenia tkanek głębokich, w tym posocznica.

10. Pierwotne niedobory odporności w rodzinie.

Ponadto, istnieje grupa chorób, które powodują większą skłonność do nawracających lub przedłużających się infekcji układu oddechowego u dzieci. Należą do nich przerost migdałka gardłowego, alergia, astma wczesnodziecięca, zakażenia pasożytnicze.

Po pierwsze, musisz zaakceptować fakt, że dzieci chorują. Musisz się z tym pogodzić, że nie możesz zapobiec wszystkim infekcjom.

Natomiast możesz, a nawet powinieneś wspierać układ odpornościowy dziecka, żeby radził sobie szybciej z chorobami. Możesz skrócić czas choroby i zmniejszyć jej intensywność. W kolejnych rozdziałach pokażemy Ci jak to zrobić.

---

Colostrum w skutecznym budowaniu odpornościmateriały promocyjne

---

Jako rodzice nie jesteśmy w stanie zapobiec wszystkim infekcjom. Możemy jednak wspierać organizm dziecka, by radził sobie z nimi sprawniej, a choroby były krótsze i łagodniejsze.

Tu z pomocą przychodzi natura. Colostrum (siara) to pierwszy pokarm ssaków, który jest swoistym skondensowanym "zastrzykiem" odporności. Zawiera unikalne składniki, które noworodek otrzymuje od mamy, by zaprogramować swój przewód pokarmowy, mikrobiom i układ odpornościowy na przyszłość. Colostrum jest dlatego takie wyjątkowe, gdyż wspiera odporność organizmu poprzez swój wpływ na jelita. Uszczelnia barierę jelitową oraz wspiera prawidłowy mikrobiom jelitowy. Colostrum zawiera substancje działające bezpośrednio bakteriobójczo, takie jak lizozym, laktoferyna oraz laktoperoksydaza. Poprzez jedyne w swoim rodzaju połączenie aktywnych substancji zmniejsza przepuszczalność jelitową. Wiele badań naukowych potwierdza, że zdrowe jelita odpowiadają za sprawny układ odpornościowy. Jak to się mówi potocznie: "odporność pochodzi z jelit". Liczne badania naukowe potwierdzają, że Colostrum ma korzystny wpływ na człowieka począwszy od wieku noworodkowego, poprzez wiek młodzieńczy aż do późnej starości.

Jako pediatra często słyszę: "Czy mogę jakoś wzmocnić odporność dziecka?"

Odpowiadam: "Nie ma magicznej pigułki, ale są substancje, które wspierają układ odpornościowy w tej nauce. Colostrum jest jedną z nich - zawiera te same składniki, które noworodek dostaje od mamy w pierwszych godzinach życia."

Badania naukowe potwierdzają, że colostrum wspiera odporność śluzówkową - czyli pierwszą linię obrony w nosie i gardle oraz w przewodzie pokarmowym, gdzie najczęściej atakują wirusy.

Wybierając preparat z colostrum, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych cech. Siara powinna być pobrana w ciągu pierwszych godzin od narodzin cielęcia, wtedy jest najbardziej wartościowa. Istotny jest również proces suszenia w niskiej temperaturze, który chroni aktywność biologiczną substancji białkowych. Te parametry świadczą o jakości preparatu.

Jednakże warto pamiętać, że wsparcie suplementacyjne stanowi jeden z elementów dbania o prawidłową odporność i nie należy go traktować jako zamiennika zdrowego stylu życia.

Pamiętaj, częste infekcje u dzieci to norma, a nie Twoja porażka. Układ odpornościowy dziecka musi się nauczyć walczyć z wirusami, bakteriami i innymi patogenami. Każda choroba to lekcja, która powoduje szybszą i skuteczniejszą obronę organizmu w przyszłości. Natomiast Twoim zadaniem jest wspieranie tego procesu mądrą dietą, zdrowym stylem życia i colostrum. Mocny organizm szybciej zwalczy infekcje. W kolejnych rozdziałach pokażemy Ci konkretne narzędzia, które pomogą Ci wzmocnić odporność Twojego dziecka.

Piśmiennictwo:

1. Bonilla F.A. et al., Practice parameter for the diagnosis and management of primary immunodeficiency. J Allergy Clin Immunol. 2015.

2. Okada H. et al., The 'hygiene hypothesis' for autoimmune and allergic diseases: an update. Clin Exp Immunol. 2010.

3. Duan, H.; Sun, Q.; Chen, C.; Wang, R.; Yan, W. A Review: The Effect of Bovine Colostrum on Immunity in People of All Ages. Nutrients 2024, 16, 2007.

4. Turczyńska K. Immunolog kliniczny potrzebny od zaraz. Forum Medycyny Rodzinnej 2020, tom 14, nr 2, 57-65.

Suplement diety. Zawiera składniki, które wspomagają funkcje organizmu poprzez uzupełnienie normalnej diety. Nie ma właściwości leczniczych.