Spis treści:
- Profilaktyka po dwudziestce. Pierwsze badania, które warto wprowadzić na stałe
- Po trzydziestce metabolizm zwalnia. Jakie badania pomagają kontrolować zdrowie
- Czterdziestka to czas większej czujności. Serce, prostata i wzrok pod kontrolą
- Po pięćdziesiątce rośnie znaczenie profilaktyki. Badania, których nie warto odkładać
- Po sześćdziesiątce liczy się regularność. Kompleksowa kontrola zdrowia seniorów
Profilaktyka po dwudziestce. Pierwsze badania, które warto wprowadzić na stałe
W trzeciej dekadzie życia większość mężczyzn cieszy się dobrym zdrowiem, jednak właśnie wtedy jest najlepszy moment, aby rozpocząć regularną profilaktykę zdrowotną. Podstawę będą stanowiły tutaj badania krwi i moczu, które pozwolą ocenić ogólny stan organizmu. Dlatego panom "po 20." zaleca się wykonywanie raz w roku lub raz na dwa lata kontrolnej morfologii krwi obwodowej, która pozwoli na wykrycie niedokrwistości i stanów zapalnych, a także badania ogólnego moczu, które oceni funkcjonowanie nerek i dróg moczowych. Do takiego pakietu badań warto dodać oznaczenie poziomu glukozy oraz lipidogram, czyli badanie stężenia cholesterolu i trójglicerydów, które pozwolą odpowiednio wcześnie wykryć cukrzycę oraz obciążenia chorobami sercowo-naczyniowymi.
W tym wieku warto także rozpocząć regularne samobadanie jąder, aby w porę wykryć potencjalne zmiany nowotworowe. Nowotwory jądra występują statystycznie częściej w grupie mężczyzn w wieku 17-30 lat niż w innych grupach wiekowych, aż do 80. roku życia.
W tym wieku zaleca się również regularną kontrolę masy ciała, ponieważ coraz częściej młodzi mężczyźni zmagają się z nadwagą i otyłością, których powikłaniem mogą być choroby metaboliczne.
Warto do swojego pakietu badań włączyć wykonanie oznaczenia TSH oraz fT4, czyli hormonu stymulującego pracę tarczycy oraz wolnej frakcji hormonu tarczycowego - tyroksyny - aby kontrolować pracę tarczycy. Takie oznaczenia warto wykonać przynajmniej raz na 2-5 lat.
Po trzydziestce metabolizm zwalnia. Jakie badania pomagają kontrolować zdrowie
Po trzydziestce tempo metabolizmu zaczyna stopniowo spadać, a styl życia - często związany z pracą siedzącą i stresem - może negatywnie wpływać na zdrowie. Dlatego szczególnie ważna staje się kontrola podstawowych parametrów. Przynajmniej raz w roku zaleca się wykonywanie badań krwi obejmujących morfologię, poziom glukozy i lipidogram, a także badania ogólnego moczu.
Po trzydziestce do swojego pakietu badań warto dodać oznaczenie prób wątrobowych, które pozwolą ocenić pracę wątroby, a także kreatyniny, dzięki której można sprawdzić funkcjonowanie nerek.
U panów prowadzących intensywny tryb życia warto rozważyć także kontrolę poziomu elektrolitów. W tym okresie życia konieczne może się okazać pierwsze badanie poziomu hormonów płciowych, m.in. SHBG, testosteronu, estradiolu i androstendionu, szczególnie jeśli pojawiają się objawy takie jak spadek libido, przewlekłe zmęczenie czy problemy z koncentracją.
Czterdziestka to czas większej czujności. Serce, prostata i wzrok pod kontrolą
Piąta dekada życia to moment, w którym zaczyna wzrastać ryzyko chorób serca i układu krążenia. Z tego względu bardzo ważne staje się systematyczne kontrolowanie poziomu cholesterolu, ciśnienia tętniczego oraz poziomu glukozy we krwi. W niektórych przypadkach lekarz zaleci także wykonanie kontrolnego EKG, które pozwoli ocenić pracę serca.
Do badań, które wykonywaliśmy w poprzednich dekadach życia, warto również dodać coroczne oznaczenie PSA we krwi. PSA to inaczej antygen swoisty gruczołu krokowego. Badanie to wykorzystuje się w ocenie ryzyka raka prostaty, a także łagodnego przerostu prostaty. W przypadku otrzymania niepokojących wyników lekarz może zlecić dodatkową konsultację urologiczną.
Po czterdziestym roku życia istotne stają się także regularne badania wzroku, ponieważ wraz z wiekiem mogą pojawiać się pierwsze problemy w tym zakresie. Regularne kontrole pozwalają na wczesne wykrycie nie tylko krótkowzroczności i dalekowzroczności, ale także takich chorób jak jaskra czy zwyrodnienie plamki żółtej.
Po pięćdziesiątce rośnie znaczenie profilaktyki. Badania, których nie warto odkładać
Po pięćdziesiątce profilaktyka zdrowotna staje się jeszcze ważniejsza. Oprócz regularnych badań krwi warto wykonywać badania w kierunku chorób nowotworowych, z których najważniejsza jest kolonoskopia. Szacuje się, że zdecydowana większość przypadków nowotworu jelita grubego pojawia się właśnie po 50. roku życia.
Kolonoskopia pozwala na ocenę od wewnątrz jelita grubego, w tym obecności polipów i potencjalnych zmian nowotworowych, których ryzyko wzrasta wraz z wiekiem. Warto wykonywać kolonoskopię co pięć lat, a u osób ze wskazaniami (np. choroby zapalne jelit, obciążenia rodzinne) - jeszcze częściej.
Kontynuowana powinna być także diagnostyka prostaty poprzez regularne badania PSA oraz odbycie przynajmniej jednej konsultacji urologicznej. W tym wieku zaleca się także regularne kontrole kardiologiczne, zwłaszcza u osób z nadwagą, nadciśnieniem i obciążeniami rodzinnymi w kierunku chorób serca i układu krążenia.
Po pięćdziesiątce warto także skontrolować stan kości, ponieważ z wiekiem może dochodzić do spadku ich gęstości mineralnej. Badanie densytometryczne pozwoli ocenić ryzyko osteoporozy, która - choć częstsza u kobiet - występuje także u mężczyzn.
Po sześćdziesiątce liczy się regularność. Kompleksowa kontrola zdrowia seniorów
Dla seniorów szczególnie istotne wydaje się kompleksowe podejście do zdrowia. Wszystkie badania, które wykonywaliśmy w poprzednich dekadach życia, zwłaszcza badania krwi i moczu, powinny być teraz wykonywane co roku. W starszym wieku rośnie ryzyko wielu chorób narządowych, dlatego panowie powinni regularnie korzystać z konsultacji z takimi specjalistami jak kardiolog, urolog czy okulista.
W tym okresie często pojawiają się choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze czy choroba wieńcowa, dlatego regularne monitorowanie stanu zdrowia jest niezbędne u osób po ukończeniu 60. roku życia.
Do listy specjalistów, których powinni odwiedzać seniorzy, warto dodać systematyczne kontrole laryngologiczne w celu oceny narządu słuchu. Warto pamiętać, że zwłaszcza u seniorów regularna aktywność fizyczna, odpowiednia dieta i badania profilaktyczne stanowią filar długiego życia w dobrym zdrowiu i świetnej formie psychicznej.
Źródła:
https://www.mp.pl/pacjent/zdrowy_czlowiek/211033,panowie-samobadanie-to-podstawa
https://www.mp.pl/kurier/318688,nfz-i-mz-zachecaja-mezczyzn-do-badan
https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/98786,psa-calkowity-antygen-swoisty-gruczolu-krokowego
https://onkologia.org.pl/pl/nowotwor-jelita-grubego-czynniki-ryzyka
https://www.mp.pl/artykuly/26340,densytometria-kosci-w-praktyce-klinicznejzalecenia-international-society-for-clinical-densitometry
