Spis treści:
- Pozostań na czczo
- Pij, ale tylko wodę
- Nie pij alkoholu
- Nie podejmuj intensywnego wysiłku fizycznego
- Nie pal papierosów
- Nie przyjmuj leków bez konsultacji
- Nie zarywaj nocy i unikaj stresu
- Zrezygnuj ze słodkich i tłustych posiłków
- Pamiętaj o zmienności dobowej niektórych parametrów
- Jak przygotować się do badania?
Pozostań na czczo
Większość badań wymaga pozostania na czczo. Co to oznacza? Bycie na czczo to powstrzymanie się od spożywania posiłków na 8-14 godzin przed badaniem. Zjedzenie w tym czasie nawet niewielkiego posiłku może spowodować przejściowy wzrost niektórych parametrów, co prowadzi do zafałszowania wyników.
Pij, ale tylko wodę
Woda, jako neutralny napój, pozwala rozrzedzić krew i "rozruszać" krążenie, a także może spowodować lekki wzrost ciśnienia. Niewskazane są natomiast jakiekolwiek inne napoje, takie jak herbata, kawa, soki czy cola. Zawarte w nich substancje, między innymi kofeina i cukry, mogą zafałszować wyniki niektórych badań.
Nie pij alkoholu
Spożywanie alkoholu przed badaniami krwi jest zdecydowanie niewskazane. Alkohol wpływa na funkcjonowanie wątroby, poziom glukozy, lipidów oraz enzymów wątrobowych. Nawet jednorazowe spożycie alkoholu dzień wcześniej może zaburzyć wyniki. Dlatego przed badaniami krwi warto powstrzymać się od alkoholu przez co najmniej 24-48 godzin.
Nie podejmuj intensywnego wysiłku fizycznego
Na dzień lub dwa przed badaniami warto powstrzymać się od intensywnego wysiłku fizycznego. Aktywność fizyczna jest korzystna dla zdrowia, jednak bardzo intensywny trening tuż przed badaniem może wpłynąć na jego wyniki. Trening siłowy czy bieganie mogą podnieść poziom kinazy kreatynowej i mleczanów, a także zmienić stężenie niektórych białek, glukozy czy hormonów. Dlatego dzień przed badaniem warto zrezygnować z intensywnego treningu i postawić na lekki spacer lub odpoczynek.
Nie pal papierosów
Nikotyna zawarta w papierosach może wpływać na wyniki badań. Oddziałuje między innymi na poziom glukozy, hemoglobinę glikowaną, stężenie niektórych hormonów, a także na wybrane markery nowotworowe i parametry zapalne. Z tego względu w dniu badania należy powstrzymać się od palenia papierosów.
Nie przyjmuj leków bez konsultacji
Niektóre leki oraz preparaty ziołowe mogą znacząco wpływać na wyniki badań krwi. Z tego względu warto poinformować personel wykonujący pobranie o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach. Należy pamiętać, że leków na receptę nie powinno się samodzielnie odstawiać. W razie wątpliwości, jak postępować z lekami w dniu badania, należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.
Nie zarywaj nocy i unikaj stresu
Brak snu oraz silny stres mogą wpływać na gospodarkę hormonalną organizmu, poziom glukozy, kortyzolu oraz parametry układu odpornościowego. Dlatego noc przed badaniem warto zadbać o odpowiednią ilość snu i spróbować się wyciszyć. Choć stres związany z badaniami bywa trudny do uniknięcia, spokojne podejście może pomóc uzyskać bardziej miarodajne wyniki.
Zrezygnuj ze słodkich i tłustych posiłków
Na dzień przed badaniem powinno się stosować zwyczajową dietę, jednak warto zwrócić uwagę na jeden szczegół. Jeśli planujemy badania gospodarki glukozowej, takie jak oznaczenie glukozy, insuliny czy wykonanie krzywej cukrowej, warto powstrzymać się od dużych ilości cukru, który mógłby zaburzyć wyniki. To samo dotyczy oznaczenia lipidogramu i spożywania dużych ilości tłustych potraw.
Pamiętaj o zmienności dobowej niektórych parametrów
Niektóre parametry, zwłaszcza hormony, cechują się zmiennością dobową. Oznacza to, że należy je badać w konkretnych przedziałach czasowych, najczęściej rano, ponieważ dla tych godzin zostały ustalone zakresy wartości referencyjnych. Warto zapytać lekarza, czy badania, które mamy wykonać, wykazują zmienność dobową, i zaplanować wizytę w laboratorium na określoną godzinę.
Jak przygotować się do badania?
Idealnie przygotowany pacjent przychodzi na badanie na czczo, dobrze nawodniony i po przespanej nocy. Unikał intensywnego wysiłku fizycznego i stresu na dzień lub dwa przed badaniem, stosował zwyczajową dietę, ale ograniczył duże ilości cukru i tłustych potraw. Wie, jakie przyjmuje leki, nie palił papierosów w dniu badania, nie pił kofeiny ani słodzonych napojów i przyszedł do laboratorium o właściwej porze.
Odpowiednie przygotowanie do badań krwi ma kluczowe znaczenie dla ich wiarygodności. Unikanie jedzenia, alkoholu, intensywnego wysiłku fizycznego i palenia papierosów, a także zadbanie o sen i nawodnienie to podstawowe zasady, o których warto pamiętać. Dzięki nim wyniki badań będą dokładniejsze, a lekarz będzie mógł trafniej ocenić stan zdrowia pacjenta. Świadomość tego, co należy, a czego nie należy robić przed badaniami, pozwala uniknąć błędnych diagnoz i niepotrzebnego powtarzania badań.
Źródła:
https://www.uhhospitals.org/blog/articles/2022/01/how-to-get-the-most-accurate-blood-test-results
https://www.onkol.kielce.pl/pl/dla-pacjenta/wplyw-przygotowania-pacjenta-na-wynik-badania-laboratoryjnego
