Wiele problemów ze wzrokiem rozwija się bez wyraźnych sygnałów alarmowych. A oczy potrafią się do tych zmian sprytnie adaptować. Jeśli widzenie w jednym oku zaczyna się pogarszać, drugie często przejmuje część jego pracy. Gdy ostrość stopniowo spada, mózg uczy się "dopowiadać" szczegóły, których już tak dobrze nie widzimy. Co więcej, pierwsze sygnały ostrzegawcze bywają bardzo subtelne: częstsze mrużenie oczu, zmęczenie po pracy przy komputerze czy wrażenie, że wieczorem czyta się trudniej niż kiedyś. Łatwo to zignorować i... właśnie w tym tkwi pułapka. Bo kiedy problem wreszcie staje się wyraźny, zmiany mogą być już zaawansowane. Dlatego profilaktyczne wizyty u optometrysty lub lekarza okulisty mają tak duże znaczenie.
Kim jest optometrysta, a kim lekarz okulista?
Okulista to lekarz medycyny. Jego głównym zadaniem jest diagnozowanie i leczenie chorób oczu (takich jak jaskra, zaćma czy zapalenie spojówek). Ma uprawnienia do przepisywania leków, wykonywania zastrzyków oraz przeprowadzania operacji chirurgicznych. Oczywiście posiada także kwalifikacje do wykonywania badań wzroku pod kątem doboru korekcji optycznej.
Optometrysta nie jest lekarzem, lecz dyplomowanym specjalistą od badania wad wzroku. Skupia się na tym, jak widzimy i jak współpracują oczy. To on odpowiada za dobór okularów albo soczewek kontaktowych.
Bezpłatne badanie wzroku w ramach ogólnopolskiej akcji Wielkie Badanie Wzroku oferuje Vision Express. Profesjonalne badanie jest wykonywane przez optometrystów i lekarzy okulistów w 250 salonach w całej Polsce. Celem inicjatywy jest zachęcenie do regularnego sprawdzania stanu oczu i przypomnienie, jak ważna jest ich codzienna ochrona. To także dobra okazja, by upewnić się, czy przypadkiem nie potrzebuję okularów lub czy już noszone okulary są właściwie dobrane. Jak często jednak badać wzrok? To zależy.
Dzieci i młodzież
U najmłodszych wzrok intensywnie się rozwija, dlatego regularne kontrole są szczególnie ważne. Pierwsze badania powinny odbywać się już w dzieciństwie, a kolejne przed rozpoczęciem szkoły i w trakcie nauki. To właśnie wtedy najłatwiej zauważyć wady wzroku, które mogą utrudniać czytanie, pisanie czy koncentrację na lekcjach. Problem polega na tym, że dzieci rzadko zgłaszają trudności z widzeniem, ponieważ nie wiedzą, że można widzieć lepiej. Zamiast tego przysuwają zeszyt bardzo blisko twarzy albo siadają tuż przy ekranie.
Dorośli do około 40. roku życia
U młodych dorosłych wzrok zwykle jest stabilny, ale to nie znaczy, że można całkowicie zapomnieć o kontroli. Jeśli nie ma żadnych dolegliwości, profilaktyczne badanie warto wykonywać co dwa lata. To dobry moment, by sprawdzić, czy ostrość widzenia nadal jest prawidłowa i czy oczy dobrze radzą sobie z codziennym obciążeniem. Zwłaszcza że w tym okresie życia wiele osób spędza długie godziny przed komputerem, co może powodować zmęczenie oczu i stopniowe pogorszenie komfortu widzenia.
Dorośli po 40. roku życia
Po 40. roku życia wzrok zaczyna się zmieniać. Wiele osób zauważa wtedy pierwsze trudności z czytaniem drobnego druku albo potrzebę odsuwania książki dalej od oczu. To moment, kiedy kontrole powinny odbywać się częściej - raz do roku. Regularne wizyty pomagają monitorować zmiany związane z wiekiem i w razie potrzeby szybko dobrać odpowiednią korekcję. To także czas, gdy wzrasta ryzyko niektórych chorób oczu, dlatego profilaktyczne badania nabierają jeszcze większego znaczenia.
Seniorzy
U osób starszych kontrola wzroku powinna być stałym elementem dbania o zdrowie. Z wiekiem rośnie prawdopodobieństwo różnych schorzeń oczu, które mogą wpływać na jakość widzenia i codzienne funkcjonowanie. Regularne wizyty pozwalają wcześnie wykryć zmiany i odpowiednio reagować. Bo dla wielu seniorów dobry wzrok oznacza większą samodzielność, łatwiejsze poruszanie się i lepszy komfort życia.
Styl życia też ma znaczenie
Nie tylko wiek decyduje o tym, jak często warto badać oczy - dużą rolę odgrywa także styl życia. Osoby pracujące wiele godzin przy komputerze doskonale znają uczucie pieczenia, suchości czy zmęczenia oczu. Ekrany sprawiają, że rzadziej mrugamy, a wzrok przez długi czas skupia się w jednym punkcie. W takich przypadkach kontrola u specjalisty pomaga ocenić, czy oczy dobrze radzą sobie z codzienną pracą i czy potrzebna jest odpowiednia korekcja lub zmiana nawyków.
Szczególną grupą są również kierowcy zawodowi oraz osoby, które dużo prowadzą samochód po zmroku. Częstsze kontrole zaleca się także osobom z już zdiagnozowaną wadą wzroku oraz tym, które noszą soczewki kontaktowe.
Wzrok to jeden z tych zmysłów, których znaczenie doceniamy dopiero wtedy, gdy zaczyna zawodzić. Tymczasem dbanie o oczy nie wymaga wielkich wysiłków - wystarczy jedna krótka wizyta w gabinecie, by upewnić się, że wszystko jest w porządku albo w porę zauważyć pierwsze zmiany. A profilaktyka pozwala zachować coś bardzo cennego: wyraźny obraz świata przez długie lata. To zdecydowanie wystarczający powód, by na własny wzrok... spojrzeć z większą uwagą.
