Spis treści:
- Artroskopia, czyli jak diagnozować i leczyć stawy
- Na czym zwykle polega artroskopia?
- U kogo artroskopia może być wskazana?
- Jakie mogą być powikłania po artroskopii?
- Rehabilitacja po artroskopii
Artroskopia, czyli jak diagnozować i leczyć stawy
Artroskopia to jedna z najczęściej wykonywanych metod leczenia i diagnostyki stawów we współczesnej ortopedii. Jej największą zaletą jest mała inwazyjność: zamiast dużego cięcia chirurg wykonuje jedynie kilka niewielkich nacięć, przez które wprowadza do stawu cienką kamerę oraz miniaturowe instrumenty chirurgiczne. Dzięki obrazowi wyświetlanemu na monitorze może dokładnie obejrzeć wnętrze stawu, zlokalizować przyczynę dolegliwości i od razu przeprowadzić niezbędny zabieg.
Najczęściej artroskopię wykonuje się w obrębie stawu kolanowego, ale metoda znajduje zastosowanie także w leczeniu barku, biodra, stawu skokowego, łokcia czy nadgarstka. W porównaniu z klasyczną operacją wiąże się z mniejszym uszkodzeniem tkanek, mniej widocznymi bliznami, niższym ryzykiem powikłań oraz zwykle szybszym powrotem do sprawności.
Jak podkreśla dr Urszula Zdanowicz, specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu: "dobrze wykonana artroskopia pozwala zobaczyć więcej niż podczas operacji otwartej". Specjalistka w swoich mediach społecznościowych zwraca uwagę, że podczas jednego zabiegu można wykonać wiele procedur, m.in. zszyć łąkotkę, zrekonstruować więzadło krzyżowe przednie lub tylne, odbudować chrząstkę czy usunąć ciało wolne ze stawu.
Na czym zwykle polega artroskopia?
Małoinwazyjny charakter artroskopii sprawia, że lekarz może nie tylko dokładnie obejrzeć wnętrze stawu, ale również od razu przeprowadzić niezbędne leczenie. Obraz z kamery wyświetlany na monitorze pozwala precyzyjnie ocenić stan chrząstki, więzadeł, łąkotek i innych struktur, a następnie naprawić wykryte uszkodzenia lub usunąć zmiany odpowiadające za dolegliwości.
Aby zapewnić dobrą widoczność, podczas zabiegu przez staw stale przepływa jałowy roztwór soli fizjologicznej, który wypłukuje drobne fragmenty tkanek i ułatwia pracę operatorowi. W zależności od rodzaju wykonywanej procedury artroskopia trwa zwykle od kilkudziesięciu minut do ok. 2 ewentualnie 3 godzin.
Po zakończeniu zabiegu niewielkie nacięcia zostają zamknięte szwami, a w niektórych przypadkach lekarz pozostawia na krótki czas dren odprowadzający krew i płyn pooperacyjny.
U kogo artroskopia może być wskazana?
Artroskopia może być pomocna naprawdę w wielu sytuacjach. Lekarz może zalecić ją m.in. w przypadku:
- uszkodzeń więzadeł, łąkotek i chrząstki stawowej po urazach;
- nawracającego bólu, obrzęku lub ograniczenia ruchomości stawu;
- niestabilności stawu;
- zmian zwyrodnieniowych;
- obecności tzw. ciał wolnych w stawie;
- wybranych chorób zapalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, oraz niektórych złamań śródstawowych.
Jakie mogą być powikłania po artroskopii?
Jak w przypadku każdego zabiegu operacyjnego, również po artroskopii mogą wystąpić powikłania, choć zdarzają się one stosunkowo rzadko. Ich ryzyko zależy przede wszystkim od rodzaju i rozległości wykonywanej procedury, ale także od ogólnego stanu zdrowia pacjenta oraz przestrzegania zaleceń pooperacyjnych.
Najczęściej w pierwszych dniach po zabiegu pojawiają się ból, obrzęk i przejściowe ograniczenie ruchomości stawu, które stopniowo ustępują w trakcie gojenia. Znacznie rzadziej dochodzi do poważniejszych powikłań, takich jak zakażenie, krwawienie do stawu czy żylna choroba zakrzepowo-zatorowa.
U części pacjentów lekarz może dlatego zalecić profilaktykę przeciwzakrzepową oraz odpowiednie leczenie przeciwbólowe. Ryzyko powikłań jest większe m.in. u osób z otyłością, niewyrównaną cukrzycą, chorobami reumatologicznymi, u palaczy, osób nadużywających alkoholu, pacjentów w starszym wieku oraz po wcześniejszych operacjach tego samego stawu.
Dlatego tak ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących pielęgnacji rany, stopniowego obciążania kończyny i rehabilitacji. Warto pamiętać, że (jak przy każdej operacji) istnieje również niewielkie ryzyko powikłań związanych ze znieczuleniem, o których przed zabiegiem informuje anestezjolog.
Rehabilitacja po artroskopii
Inaczej przebiega rekonwalescencja po prostym usunięciu uszkodzonego fragmentu łąkotki, a inaczej po rekonstrukcji więzadła. W większości przypadków już w pierwszej dobie po operacji można wstać z łóżka i zacząć chodzić, czasem z pomocą kul lub w ortezie. Odpowiednio dobrane ćwiczenia pomagają odzyskać zakres ruchu, wzmocnić mięśnie i stopniowo przywrócić sprawność stawu. Program rehabilitacji zawsze ustala lekarz i fizjoterapeuta, dostosowując go do rodzaju zabiegu oraz indywidualnych potrzeb pacjenta.
Powrót do codziennych aktywności zwykle następuje stosunkowo szybko, natomiast wznowienie intensywniejszego wysiłku czy uprawiania sportu wymaga więcej czasu.
Źródła:
- https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/165090,artroskopia-kolana-co-to-jest-przygotowanie-powiklania-rehabilitacja
- https://www.facebook.com/drurszulazdanowicz/videos/361064422755828/
