Spis treści:
- Morfologia krwi - podstawowy punkt wyjścia
- Ferrytyna i żelazo
- TSH i hormony tarczycy
- Poziom witaminy D3
- Witamina B12 i kwas foliowy
- Kortyzol
- Hormony płciowe
- Cynk i selen
- Trichoskopia i konsultacja dermatologiczna
- Dlaczego szeroka diagnostyka ma znaczenie
Morfologia krwi - podstawowy punkt wyjścia
Morfologia krwi to bardzo proste, a jednocześnie niezwykle ważne badanie. Pozwala na ocenę ogólnego stanu organizmu, wykrycie stanów zapalnych, niedokrwistości, zaburzeń odporności czy problemów z układem krwiotwórczym. Właśnie anemia, wykrywana dzięki morfologii, zwłaszcza anemia niedoborowa, należy do częstych przyczyn przerzedzania włosów. Jeśli parametry takie jak hemoglobina, hematokryt czy liczba czerwonych krwinek odbiegają od normy, konieczne może okazać się poszerzenie diagnostyki o dodatkowe badania, aby znaleźć przyczynę takiego stanu.
Ferrytyna i żelazo
Wypadanie włosów bardzo często wiąże się z niedoborami żelaza, ale to ferrytyna, czyli białko magazynujące jego zapasy, jest najbardziej wiarygodnym wskaźnikiem niedoboru. Niski poziom ferrytyny może skutkować osłabieniem struktury włosa i zaburzeniem jego wzrostu. Z tego względu w diagnostyce wypadania włosów warto uwzględnić zarówno badanie poziomu żelaza, jak i ferrytyny.
TSH i hormony tarczycy
Tarczyca ma ogromny wpływ na funkcjonowanie całego organizmu. Zarówno jej niedoczynność, jak i nadczynność mogą prowadzić do pogorszenia jakości włosów. W niedoczynności włosy stają się suche i łamliwe, natomiast w nadczynności wypadają szybko i intensywnie. Aby ocenić pracę tarczycy, warto zbadać:
- TSH - hormon przysadki regulujący pracę tarczycy,
- fT3 i fT4 - wolne hormony tarczycowe,
- aTPO oraz anty-TG - przeciwciała przeciwtarczycowe, charakterystyczne dla autoimmunologicznych chorób tarczycy, takich jak Hashimoto.
Poziom witaminy D3
Witamina D wpływa na cykl wzrostu włosa oraz funkcjonowanie mieszków włosowych. Jej niedobór jest powszechnym zjawiskiem, zwłaszcza w naszej strefie klimatycznej w okresie jesienno-zimowym, i może nasilać wypadanie włosów. Badanie 25(OH)D pozwala ocenić stężenie aktywnej formy witaminy D w organizmie.
Witamina B12 i kwas foliowy
Niedobór witaminy B12 i kwasu foliowego to częste przyczyny anemii. Ich niski poziom może pośrednio wpływać również na kondycję skóry i włosów. Z tego względu w diagnostyce anemii, oprócz niedoboru żelaza, warto uwzględnić potencjalny niedobór witaminy B12 oraz kwasu foliowego i zbadać ich poziom.
Kortyzol
Przewlekle podwyższony poziom kortyzolu może zaburzać cykl wzrostu włosa i sprzyjać łysieniu. Badanie poziomu kortyzolu we krwi pozwala ocenić, czy organizm reaguje przeciążeniem na długotrwały stres, a co za tym idzie, czy utrata włosów nie jest związana ze zbyt wysokim stężeniem tego hormonu.
Hormony płciowe
Zaburzenia hormonalne należą do najczęstszych przyczyn wypadania włosów, zwłaszcza u kobiet. Z tego względu w diagnostyce warto oznaczyć:
- testosteron całkowity i wolny,
- DHEA-S,
- androstendion,
- SHBG,
- prolaktynę,
- progesteron,
- estradiol.
W przypadku kobiet istotny jest moment cyklu miesiączkowego, w którym wykonuje się badania hormonalne. Dlatego przed ich wykonaniem warto skonsultować się z lekarzem endokrynologiem.
Cynk i selen
Cynk i selen pełnią kluczową rolę w prawidłowej budowie i funkcjonowaniu włosów oraz skóry. Badania wskazują, że zarówno niski poziom cynku, jak i selenu negatywnie wpływa na kondycję włosów oraz skóry głowy. Z tego względu warto uwzględnić oznaczenie poziomu tych pierwiastków w diagnostyce wypadania włosów, zwłaszcza jeśli towarzyszą mu suche i łamliwe włosy.
Trichoskopia i konsultacja dermatologiczna
Choć badania laboratoryjne są kluczowe dla ustalenia przyczyn wypadania włosów, warto uzupełnić je konsultacją dermatologiczną i trychologiczną. Trichoskopia, czyli analiza włosów i skóry głowy pod dużym powiększeniem, pozwala ocenić:
- gęstość włosów,
- kondycję mieszków włosowych,
- obecność stanów zapalnych lub łojotoku skóry głowy,
- zmiany charakterystyczne dla konkretnych typów i rodzajów łysienia.
Dzięki temu lekarz może dobrać leczenie celowane, od terapii miejscowych po leczenie farmakologiczne.
Dlaczego szeroka diagnostyka ma znaczenie
Wypadanie włosów rzadko jest problemem jednowymiarowym, dlatego diagnostyka powinna być możliwie szeroka. Podstawowe badania krwi, takie jak morfologia, hormony, poziom witamin oraz mikro- i makroelementów, pozwalają ocenić, czy organizm dysponuje odpowiednimi zasobami do prawidłowego wzrostu włosów. Często dopiero połączenie wyników badań laboratoryjnych z analizą trychologiczną umożliwia ustalenie przyczyny wypadania włosów i wdrożenie skutecznego leczenia.
Im szybciej rozpocznie się diagnostykę, tym większa szansa na zahamowanie wypadania włosów i odbudowę ich gęstości. Jeśli więc zauważasz nadmierne przerzedzenie fryzury lub nagłe zwiększenie ilości wypadających włosów, nie zwlekaj. Odpowiednio dobrane badania to pierwszy krok do odzyskania zdrowych i mocnych włosów.
Źródła:
https://www.healthline.com/nutrition/how-diet-affects-hair-loss#nutrient-deficiencies
Guo EL, Katta R. Diet and hair loss: effects of nutrient deficiency and supplement use. Dermatol Pract Concept. 2017;7(1):1-10.
https://jddonline.com/articles/stress-and-the-hair-growth-cycle-cortisol-induced-hair-growth-disruption-S1545961616P1001X/
