Spis treści:
- Kawa z serem to nie nowy trend z TikToka
- Co taki dodatek robi z kawą?
- Kofeina nadal ma znaczenie
- Kto powinien uważać?
- Czy warto spróbować?
Kawa z serem to nie nowy trend z TikToka
Kaffeost kojarzony jest przede wszystkim z północną Finlandią i kulturą Saamów. Do kubka wkłada się kilka kawałków specjalnego sera, a następnie zalewa je gorącą, najczęściej czarną kawą. Ser nie rozpuszcza się jak mozzarella na pizzy. Pod wpływem temperatury mięknie, nasiąka aromatem naparu i zostaje na dnie filiżanki. Po wypiciu kawy wyjada się go łyżeczką.
Do takiej kawy używa się leipäjuusto, czyli tradycyjnego fińskiego sera nazywanego też "serem chlebowym" albo "piszczącym serem". Dawniej przygotowywano go między innymi z mleka reniferowego, dziś najczęściej powstaje z mleka krowiego. Ma łagodny, lekko słodkawy smak i sprężystą strukturę. Dzięki temu dobrze znosi kontakt z gorącą kawą i nie zmienia napoju w tłusty sos.
Co taki dodatek robi z kawą?
Zwykła czarna kawa ma bardzo mało kalorii. Kiedy dodamy do niej ser, napój zaczyna przypominać małą przekąskę. Ser dostarcza białka, tłuszczu i wapnia, czyli składników, których nie znajdziemy w samej kawie. Może więc zwiększyć uczucie sytości i sprawić, że po filiżance nie sięgniemy od razu po ciastko, batonik albo słodką bułkę.
To właśnie tutaj pojawia się zdrowotny sens tego zwyczaju. Jeśli kawa z serem zastępuje słodzoną kawę z syropem, bitą śmietaną i deserem, może być rozsądniejszą opcją. Nie oznacza to jednak, że jest napojem "fit" w każdej ilości. Ser nadal jest produktem kalorycznym, zawiera tłuszcz, a w zależności od rodzaju także sól. Dlatego znaczenie ma porcja. Kilka małych kawałków to co innego niż duża ilość sera dodawana do każdej kawy w ciągu dnia.
Kofeina nadal ma znaczenie
Dodatek sera nie neutralizuje kofeiny. Kawa wciąż działa pobudzająco, może poprawiać czujność i koncentrację, ale u osób wrażliwych może też nasilać kołatanie serca, niepokój, problemy ze snem albo refluks. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności wskazuje, że dla zdrowych dorosłych bezpieczny poziom kofeiny to do 400 mg dziennie ze wszystkich źródeł. W ciąży i podczas karmienia piersią zaleca się ograniczenie tej ilości do 200 mg dziennie.
W praktyce oznacza to, że nawet najbardziej tradycyjna kawa z serem nie powinna być traktowana jak napój bez limitu. Szczególnie późnym popołudniem i wieczorem warto zachować ostrożność, bo kofeina może skracać sen albo utrudniać zasypianie.
Kto powinien uważać?
Kaffeost nie będzie dobrym wyborem dla osób z alergią na białka mleka. Ostrożność powinny zachować też osoby z nietolerancją laktozy, bo leipäjuusto jest produktem mlecznym. Jeśli ktoś ogranicza tłuszcze nasycone, ma podwyższony cholesterol albo musi pilnować kaloryczności diety, taki dodatek powinien potraktować raczej jako okazjonalną ciekawostkę niż codzienny rytuał.
Nie oznacza to, że ser trzeba demonizować. W rozsądnych ilościach może być elementem dobrze zbilansowanej diety, bo dostarcza białka i wapnia. Problem zaczyna się wtedy, gdy pojawia się zbyt często, w dużych porcjach i obok innych produktów bogatych w sól oraz tłuszcze nasycone.
Czy warto spróbować?
Kawa z serem może wydawać się dziwna, ale ma w sobie więcej logiki, niż na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać. Łączy pobudzające działanie kawy z bardziej sycącym dodatkiem mlecznym. Dla części osób będzie ciekawą alternatywą dla słodkich kawowych deserów, dla innych jedynie regionalną atrakcją do spróbowania w podróży po Laponii.
Najzdrowsze podejście? Potraktować kaffeost jako tradycyjny przysmak, a nie magiczny napój na zdrowie. Mały kawałek sera w kawie od czasu do czasu nie powinien być problemem dla zdrowej osoby, ale codzienna dieta nadal powinna opierać się na prostych zasadach: umiarkowaniu, różnorodności i słuchaniu własnego organizmu.
