Spis treści:
- Od zieleni po fiolet - matcha czy nie matcha?
- Ube matcha - energia i antyoksydanty w deserowej formie
- Purple matcha, czyli czarny ryż - skoncentrowane wsparcie dla serca i naczyń
- Butterfly pea - blue matcha jako wsparcie dla układu nerwowego i relaksu
- Kolorowe napoje na topie. Jak matcha zawładnęła naszą wyobraźnią
Od zieleni po fiolet - matcha czy nie matcha?
Moda na kolorowe, egzotyczne napoje sprawiła, że pod nazwą matcha kryją się teraz różne produkty. Zanim wyjaśnię jak działają nowości, kilka słów o tym, co matchą jest, a co nią nie jest. Prawdziwa matcha to sproszkowana zielona herbata z liści rośliny Camellia sinensis. W Azji jest ona głównie dodatkiem do deserów, w Europie pije się ją obecnie na potęgę - nie ma już chyba kawiarni, która w menu nie ma matcha latte. Napój pobudza, bo zawiera kofeinę i w tym tkwi podstawowa różnica. Zarówno tzw. blue matcha, jak i purple matcha nie są herbata i nie działają pobudzająco. Są więc opcją dla osób, które lubią napoje funkcjonalne, ale nie mogą przyjmować kofeiny. Z czego się je robi i jakie korzyści dla zdrowia może nieść ich spożywanie?
Ube matcha - energia i antyoksydanty w deserowej formie
Sproszkowany korzeń fioletowego pochrzynu, czyli filipińskiego ube - tak powstaje purple matcha. Zatem nie jest herbatą, raczej napojem warzywnym o przyjemnym słodkim smaku. Ze względu na swoją słodycz używany jest jako baza lub dodatek do deserów.
Ube, czyli fioletowy batat, to przede wszystkim źródło energii - ale w zdrowszym wydaniu niż klasyczne słodkie dodatki. To opcja dla tych, którzy chcą zastąpić węglowodany proste złożonymi. Te, których dostarcza ube trawione są wolniej i nie powodują skoków poziomu glukozy. Jest to zatem bardziej stabilne źródło energii - zarówno w formie stałej jako słodki posiłek, jak i napój, czyli nasza fioletowa matcha.
Najcenniejszym składnikiem ube są jednak antocyjany - naturalne barwniki odpowiedzialne za jego intensywnie fioletowy kolor. To właśnie one mają działanie antyoksydacyjne, czyli pomagają neutralizować wolne rodniki. Dlatego po fioletową matchę warto sięgać, by wspierać komórki organizmu w walce ze stresem oksydacyjnym.
Ube wspiera też układ trawienny. Zawarty w nim błonnik pomaga regulować pracę jelit i może sprzyjać rozwojowi korzystnych bakterii jelitowych. Konsekwencją tej regulacji jest naturalnie lepsza odporność, która w dużej mierze zależy właśnie od kondycji jelit.
Fioletowa matcha z ube może być zdrową opcją dla miłośników słodkich napojów. Sama w sobie ma delikatny, słodkawy smak, więc nie wymaga dosładzania. Jest uniwersalnym produktem, bo z proszku można przygotować matcha latte, ale również dodać go do ulubionej herbaty ziołowej, poeksperymentować z deserami lub przygotować z nim smoothie.
Zobacz również:
Purple matcha, czyli czarny ryż - skoncentrowane wsparcie dla serca i naczyń
Druga odmiana filetowej matchy jest zdecydowanie bliższa Azji, bo powstaje ze sproszkowanego czarnego ryżu. Wyróżnia się on na tle innych zbóż wyjątkowo wysoką zawartością antyoksydantów. Wyniki badań sugerują, że może mieć silniejszy potencjał ochronny niż wiele popularnych "superfoods". Jego ciemny kolor to efekt obecności tych samych związków, które znajdziemy w jagodach czy aronii, ale często w większym stężeniu.
Inne badania skupiają się na wpływie czarnego ryżu na układ krążenia. Okazuje się, że zawarte w nim związki mogą pomagać obniżać poziom "złego" cholesterolu LDL i jednocześnie chronić naczynia krwionośne przed uszkodzeniami. Dlatego spożywanie czarnego ryżu w klasycznej formie lub właśnie fioletowej matchy może być dobrym kierunkiem profilaktycznym chorób cywilizacyjnych. W czarnym ryżu znajdziemy żelazo oraz witamin z grupy B. Zatem wprowadzenie go do diety pomoże walczyć z przewlekłym zmęczeniem i wspierać układ nerwowy.
Co ważne, czarny ryż w sproszkowanej wersji, czyli jako fioletowa matcha, zachowuje większość tych właściwości. To dobra wiadomość dla miłośników modnych napojów - w wygodny sposób mogą zadbać o zdrowie.
Butterfly pea - blue matcha jako wsparcie dla układu nerwowego i relaksu
Butterfly pea, czyli kwiat klitorii ternateńskiej, działa zupełnie inaczej niż ube czy czarny ryż. To nie jest źródło energii ani makroskładników - jego siła leży w działaniu funkcjonalnym. Najważniejszą cechą tej rośliny jest wysoka zawartość antocyjanów, które odpowiadają za jej intensywnie niebieski kolor. Podobnie jak w poprzednich przypadkach, działają one antyoksydacyjne, ale tutaj szczególnie interesujący jest ich wpływ na układ nerwowy.
Tradycyjnie butterfly pea była stosowana w medycynie ajurwedyjskiej jako środek wspierający pamięć i koncentrację. Współczesne badania sugerują, że może mieć działanie neuroprotekcyjne, czyli chroniące komórki nerwowe przed uszkodzeniami. Może być dobrą opcją dla zestresowanych, bo ma działanie uspokajające. Zatem blue matcha nie pobudza, a wręcz delikatnie wycisza i sprzyja relaksacji. W rzeczywistości przebodźcowania to świetna alternatywa dla napojów funkcjonalnych zawierających stymulanty.
W przeciwienstwie do fioletowych niebieska matcha nie dostarcza znaczących ilości składników odżywczych - witamin czy minerałów. Jej działanie opiera się wyłącznie na związkach bioaktywnych.
Zobacz również:
Kolorowe napoje na topie. Jak matcha zawładnęła naszą wyobraźnią
Zielona, niebieska i fioletowa matcha to dobry przykład na to, że to, co trend może iść w parze z dbaniem o zdrowie. Jak się okazuje modne napoje mogą wspierać organizm i dostarczać składników odżywczych. Oczywiście właściwości, o których mówi nauka wykorzystasz pijąc napoje bez zbędnych dodatków. W kawiarniach zwracaj uwagę na skład - wybieraj przeciery ze świeżych owoców zamiast słodzonych syropów. Do domu kupuj matchę od sprawdzonych producentów. Droższe, ale lepszej jakości produkty kupisz w sklepach ekologicznych.
Źródła:
1.Profiling Anthocyanins in Thai Purple Yams (Dioscorea alata L.) [do.i.: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32695807/]
2.Black rice (Oryza sativa L.) and its anthocyanins: mechanisms, food applications, and clinical insights for postprandial glycemic and lipid regulation [do.i.: https://link.springer.com/article/10.1186/s43014-024-00288-8]
3.Black rice and anthocyanins induce inhibition of cholesterol absorption in vitro [do.i.: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24056583/]
4.Antidiabetic and hepatoprotection effect of butterfly pea flower (Clitoria ternatea L.) through antioxidant, anti-inflammatory, lower LDH, ACP, AST, and ALT on diabetes mellitus and dyslipidemia rat [do.i.: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38681657/]
