Spis treści:
- Czym jest owoc mnicha?
- Dlaczego owoc mnicha jest tak słodki?
- Jak stosuje się owoc mnicha?
- Dla nich owoc mnicha może być dobrym wyborem
- Owoc mnicha a właściwości zdrowotne
- Kto powinien zachować ostrożność?
- Owoc mnicha czy cukier - co wybrać?
Czym jest owoc mnicha?
Owoc mnicha, nazywany również luo han guo, to niewielki, okrągły owoc rośliny Siraitia grosvenorii, należącej do rodziny dyniowatych. Naturalnie występuje w południowych Chinach, zwłaszcza w prowincji Guangxi, gdzie uprawiany jest od setek lat.
Swoją nazwę zawdzięcza buddyjskim mnichom, którzy według przekazów jako jedni z pierwszych zaczęli go uprawiać i wykorzystywać. W tradycyjnej medycynie chińskiej suszone owoce stosowano między innymi do przygotowywania naparów łagodzących ból gardła, kaszel oraz uczucie suchości w jamie ustnej.
Dziś największą popularność owoc mnicha zdobył jednak jako naturalny słodzik.
Dlaczego owoc mnicha jest tak słodki?
Za niezwykle intensywny słodki smak odpowiadają związki nazywane mogrozydami. Są to naturalne substancje roślinne, które mogą być nawet 150-250 razy słodsze od sacharozy, czyli zwykłego cukru.
Co ważne, organizm praktycznie nie wykorzystuje mogrozydów jako źródła energii. Oznacza to, że ekstrakt z owocu mnicha nie dostarcza istotnych ilości kalorii i nie wpływa znacząco na poziom glukozy i insuliny we krwi.
To właśnie dlatego stał się popularnym składnikiem produktów przeznaczonych dla osób ograniczających cukier.
Zobacz również:
Jak stosuje się owoc mnicha?
Świeże owoce bardzo rzadko trafiają do sprzedaży poza Azją. Są nietrwałe i szybko się psują. W Europie najczęściej dostępny jest ekstrakt z owocu mnicha w postaci:
- proszku,
- kropli,
- tabletek,
- mieszanek z erytrytolem lub innymi substancjami słodzącymi.
Można nim słodzić kawę, herbatę, lemoniadę, owsianki, jogurty, koktajle czy domowe wypieki. Ponieważ jest znacznie słodszy od cukru, wystarczy niewielka ilość.
Wiele produktów dostępnych na rynku zawiera mieszankę ekstraktu z erytrytolem. Dzięki temu łatwiej odmierzyć odpowiednią porcję i uzyskać smak zbliżony do tradycyjnego cukru.
Dla nich owoc mnicha może być dobrym wyborem
Największe zainteresowanie tym słodzikiem wykazują osoby, które chcą ograniczyć spożycie cukru bez rezygnowania ze słodkiego smaku.
Może być szczególnie korzystny dla:
- osób z cukrzycą - ekstrakt z owocu mnicha nie powoduje gwałtownego wzrostu poziomu glukozy we krwi, dlatego może być elementem diety po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem.
- osób z insulinoopornością - zastąpienie cukru słodzikiem może ułatwić kontrolowanie ilości spożywanych cukrów prostych.
- osóbodchudzających się - produkty z owocu mnicha praktycznie nie dostarczają kalorii, dzięki czemu pomagają zmniejszyć wartość energetyczną codziennej diety.
- osób dbających o zęby - w przeciwieństwie do cukru ekstrakt z owocu mnicha nie sprzyja rozwojowi bakterii odpowiedzialnych za próchnicę.
Owoc mnicha a właściwości zdrowotne
Badania laboratoryjne sugerują, że mogrozydy wykazują działanie przeciwutleniające i mogą pomagać w ograniczaniu stresu oksydacyjnego. Naukowcy analizują również ich potencjalne właściwości przeciwzapalne. Trzeba jednak podkreślić, że większość tych badań przeprowadzono na komórkach lub zwierzętach.
Na razie nie ma wystarczających dowodów, aby uznać ekstrakt z owocu mnicha za produkt o udowodnionym działaniu leczniczym u ludzi.
Najlepiej potwierdzoną korzyścią pozostaje możliwość zastąpienia cukru słodzikiem, który nie dostarcza kalorii i nie podnosi znacząco poziomu glukozy we krwi.
Kto powinien zachować ostrożność?
Choć owoc mnicha uznawany jest za bezpieczny, istnieją sytuacje, w których warto zachować ostrożność.
Przede wszystkim należy dokładnie czytać etykiety. Wiele produktów reklamowanych jako "owoc mnicha" zawiera jedynie niewielki dodatek ekstraktu, a większość składu stanowi erytrytol lub inne substancje słodzące.
Osoby z alergią na rośliny z rodziny dyniowatych - do której należą także dynia, melon czy ogórek - powinny zachować ostrożność przy pierwszym spożyciu, choć reakcje alergiczne na owoc mnicha należą do rzadkości.
Kobiety w ciąży oraz karmiące piersią powinny stosować nowe substancje słodzące z umiarem i najlepiej po konsultacji z lekarzem, ponieważ badań dotyczących tej grupy jest nadal niewiele.
Owoc mnicha czy cukier - co wybrać?
Owoc mnicha to jeden z najciekawszych naturalnych słodzików dostępnych na świecie. Jest bardzo słodki, praktycznie bezkaloryczny i nie wpływa istotnie na poziom glukozy we krwi. Może być dobrym rozwiązaniem dla osób z cukrzycą, insulinoopornością czy tych, którzy chcą ograniczyć spożycie cukru.
Nie należy jednak traktować go jako produktu o właściwościach zdrowotnych. Największą korzyścią jest możliwość zmniejszenia ilości cukru w diecie, co - w połączeniu z prawidłowym odżywianiem i aktywnością fizyczną - może sprzyjać utrzymaniu prawidłowej masy ciała i zdrowia metabolicznego. Jak w przypadku każdego zamiennika cukru, najważniejszy pozostaje umiar oraz wybieranie produktów o prostym, przejrzystym składzie.
