Spis treści:
- Czym właściwie jest ksylitol?
- Wpływ ksylitolu na krew
- Ksylitol zwiększa aktywność płytek krwi
- Co stało się po wypiciu ksylitolu?
- Organizm też produkuje ksylitol
- Nie ma dowodów, że ksylitol powoduje zawały
Czym właściwie jest ksylitol?
Ksylitol należy do grupy substancji określanych jako poliole, czyli alkohole cukrowe. Naturalnie występuje w niektórych owocach i warzywach, a także jest produkowany przez ludzki organizm. Jego największą zaletą jest słodki smak przy niższej wartości energetycznej niż w przypadku sacharozy (zwykłego cukru).
To właśnie dlatego przez lata był postrzegany jako atrakcyjna alternatywa dla cukru. Znajdziemy go w bezcukrowych gumach do żucia, cukierkach, pastylkach, a także w części produktów spożywczych i suplementów.
Nowe badanie nie podważa wszystkich potencjalnych zastosowań ksylitolu, ale zwraca uwagę na kwestię, która wcześniej nie była wystarczająco dobrze poznana: jego możliwy wpływ na płytki krwi i proces powstawania zakrzepów.
Zobacz również:
Wpływ ksylitolu na krew
Badacze z Cleveland Clinic przeanalizowali metabolity obecne we krwi osób poddawanych ocenie pod kątem chorób układu krążenia. W pierwszej grupie znalazło się 1157 osób, a następnie wyniki sprawdzono w niezależnej grupie obejmującej 2149 uczestników.
Naukowcy zauważyli, że wyższe stężenie substancji zidentyfikowanej jako ksylitol było związane z większym ryzykiem wystąpienia poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych w ciągu kolejnych trzech lat.
W grupie walidacyjnej osoby z najwyższym poziomem ksylitolu miały o około 57 proc. wyższe ryzyko poważnego zdarzenia sercowo-naczyniowego w porównaniu z osobami z najniższym poziomem. W analizie uwzględniono między innymi tradycyjne czynniki ryzyka chorób serca. Do takich zdarzeń zalicza się między innymi zawał serca, udar mózgu oraz zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych.
Ksylitol zwiększa aktywność płytek krwi
Naukowcy postanowili sprawdzić, czy istnieje biologiczny mechanizm, który mógłby tłumaczyć zaobserwowaną zależność, skupiając się na płytkach krwi.
Płytki krwi są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Kiedy dochodzi do uszkodzenia naczynia krwionośnego, aktywują się i zaczynają się ze sobą łączyć - właśnie w ten sposób powstaje skrzep, który pomaga zatrzymać krwawienie.
Problem pojawia się wtedy, gdy płytki zostają nadmiernie aktywowane. Skrzep może powstać wewnątrz naczynia krwionośnego i zablokować przepływ krwi. Jeśli dojdzie do tego w tętnicy doprowadzającej krew do serca, może dojść do zawału. Jeśli skrzep zablokuje naczynie zaopatrujące mózg - do udaru.
W eksperymentach naukowcy zaobserwowali, że ksylitol zwiększa reaktywność płytek krwi. W badaniach laboratoryjnych odnotowano między innymi większą aktywację płytek i zwiększoną zdolność do tworzenia zakrzepów. Podobny efekt obserwowano również w modelach zwierzęcych.
To właśnie ten mechanizm sprawił, że odkrycie stało się szczególnie interesujące.
Co stało się po wypiciu ksylitolu?
Badacze przeprowadzili również niewielki eksperyment z udziałem ludzi. Dziesięciu zdrowych ochotników otrzymało napój zawierający 30 gramów ksylitolu. Następnie naukowcy analizowali ich krew.
Już po około 30 minutach obserwowano zwiększoną reaktywność płytek krwi. Stężenie ksylitolu we krwi wyraźnie wzrosło, a jednocześnie zmieniły się parametry związane z aktywnością płytek. Wynik jest interesujący, ponieważ pokazuje, że spożycie ksylitolu może szybko zmienić jego stężenie we krwi i potencjalnie wpływać na zachowanie płytek.
Organizm też produkuje ksylitol
Wyniki badania są jeszcze bardziej skomplikowane z jednego powodu, bo okazuje się, że ksylitol znajdujący się we krwi nie musi pochodzić wyłącznie z jedzenia.
Organizm człowieka naturalnie wytwarza ksylitol w ramach przemian metabolicznych. Badacze analizowali więc nie tylko osoby spożywające ksylitol jako słodzik, ale przede wszystkim stężenie tej substancji krążącej we krwi. To oznacza, że wysoki poziom ksylitolu wykryty u uczestnika badania nie musi oznaczać, że wypił on dużo napoju słodzonego ksylitolem albo jadł dużo produktów "bez cukru".
I właśnie ten element jest jednym z najważniejszych ograniczeń całej interpretacji.
Nie ma dowodów, że ksylitol powoduje zawały
Wokół wyników tego badania pojawiły się nieprawdziwe komunikaty, że sylitol powoduje zawały i udary, a nauka nie pozwala jednak na tak jednoznaczny wniosek.
Badanie wykazało, że wysokie stężenie ksylitolu we krwi wiązało się z większym ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych, a eksperymenty dostarczyły potencjalnego mechanizmu, który może tłumaczyć tę zależność. To jednak jeszcze nie to samo, co wykazanie, że spożywanie ksylitolu przez wiele lat powoduje zawały lub udary.
Źródło:
https://www.escardio.org/news/press/press-releases/xylitol-may-increase-the-risk-of-cardiovascular-events/
