Spis treści:
- Skąd obawa przed pestkami?
- Owoce, które "jesz źle" nawet o tym nie wiedząc
- Co daje jedzenie pestek?
- Kiedy lepiej się zatrzymać?
Pestki to nie jest biologiczny śmieć. To raczej coś w rodzaju małych kapsułek, w których znajduje się to, co najcenniejsze na start dla nowego życia. A skoro tak, łatwo domyślić się, iż znajdziemy tam całkiem solidny zestaw składników odżywczych, takich jak choćby błonnik, zdrowe tłuszcze czy antyoksydanty. Czyli dokładnie to samo, co zwykle dostarczamy organizmowi w postaci modnych dodatków do diety. Różnica polega jednak na tym, że nie trzeba nic kupować. Wystarczy nie wyrzucać.
Skąd obawa przed pestkami?
Rzeczywiście niektóre pestki zawierają związki, które w dużych ilościach mogą być szkodliwe. Tylko że "duże ilości" pozostają w tym przypadku kluczowe. Mówimy bowiem o scenariuszach, które w normalnym jedzeniu praktycznie się nie zdarzają.
Problem polega zatem na tym, że z tej półprawdy powstał stereotyp: pestki oznaczają niebezpieczeństwo. Ale to spore uproszczenie. Większość drobnych pestek, które trafiają do naszej diety przy okazji jedzenia owoców, jest całkowicie bezpieczna. To świetny przykład na to, że strach często wyprzedza wiedzę.
Zobacz również:
Owoce, które "jesz źle" nawet o tym nie wiedząc
Wypluwasz pestki arbuza? Niesłusznie. Są jadalne i naprawdę wartościowe. Zawierają magnez, żelazo, cynk, białko roślinne oraz nienasycone kwasy tłuszczowe. Połykane przypadkowo raczej przejdą przez przewód pokarmowy bez większego efektu, ale dobrze pogryzione lub uprażone mogą być ciekawą przekąską podobną do pestek dyni czy słonecznika. W wielu krajach są normalnym elementem diety. Dodatkowo sam arbuz świetnie nawadnia, dostarcza likopenu i pomaga uzupełniać płyny.
Podobnie sprawa się ma z winogronami. Wiele osób szuka tych bez pestek. Dlaczego? Ponieważ to wygodniejsze i mniej kłopotliwe. Tymczasem to właśnie pestki zawierają sporą część wartościowych składników, których w miąższu jest mniej. Z pestkami warto jeść zwłaszcza ciemne odmiany. Pestki winogron są bogate w polifenole i bardzo silne przeciwutleniacze, które mogą wspierać układ krążenia i chronić komórki przed stresem oksydacyjnym. To właśnie z nich produkuje się ekstrakty i olej z pestek winogron stosowane w suplementach oraz kosmetykach. Pestki dostarczają też błonnika. Dla części osób mogą być jednak ciężkostrawne, dlatego jeśli po ich zjedzeniu pojawia się dyskomfort jelitowy, lepiej wybierać odmiany bezpestkowe.
Pestek nie pozbawiaj też kiwi. Są bardzo wartościowe - dostarczają dodatkowego błonnika wspierającego jelita i pomagają spowalniać wchłanianie cukru. Kiwi samo w sobie jest jednym z najlepszych źródeł witaminy C, a jedzone w całości daje większe uczucie sytości.
Zdrowe, choć małe, pestki mają też truskawki. Ich drobne "pestki" na powierzchni owocu zawierają błonnik i polifenole. To niewielkie ilości, ale ponieważ jemy je razem z całym owocem, wspólnie działają korzystnie na mikrobiotę jelitową i układ krążenia. Nikt raczej nie odkrawa tych pestek, ale już np. robiąc koktajl, dżem czy smoothie można przecedzić je przez sitko i otrzymać idealnie "gładki" przecier. Tyle że razem z tą gładkością znika spora część zdrowych związków odżywczych.
Co daje jedzenie pestek?
Co więcej, pestki zmieniają nie tylko to, co dzieje się w środku organizmu, ale też to, co czujemy w ustach. I to bardziej, niż się wydaje. Granat jest tutaj najlepszym przykładem. Bez tej charakterystycznej chrupkości i lekkiego oporu nie byłby tym samym owocem. To właśnie pestki budują całe doświadczenie jedzenia, a nie tylko je uzupełniają.
Podobnie jest z kiwi czy malinami. Te drobne elementy dodają kontrastu, przełamują miękkość miąższu i sprawiają, że jedzenie nie jest jednowymiarowe. Jeśli jest jednak coś, za co nasz układ trawienny jest naprawdę wdzięczny, to błonnik. A pestki są jego całkiem dobrym źródłem. Pomagają jelitom pracować sprawniej, wspierają uczucie sytości i stabilizują tempo trawienia.
Kiedy lepiej się zatrzymać?
Duże, twarde, wymagające rozgryzania pestki lepiej zostawić. Są bowiem takie, które są zwyczajnie zbyt twarde, zbyt duże albo zawierają związki, których lepiej nie spożywać w większych ilościach. Pestki śliwek, moreli czy czereśni to nie jest coś, co powinno trafiać na talerz. Ale małe, miękkie i naturalnie obecne w miąższu pestki zazwyczaj są w porządku.
Na koniec: wystarczy drobna korekta. Nie wypluwaj pestek automatycznie i nie usuwaj na siłę, lecz daj sobie chwilę na sprawdzenie, czy to naprawdę konieczne. To, co do tej pory lądowało w koszu, być może było całkiem wartościową częścią posiłku.
