Spis treści:
- Pieczarki - najpopularniejsze jadalne grzyby
- Pieczarki - kalorie, wartości odżywcze
- Pieczarka źródłem witaminy D?
- Czy zawsze należy obierać pieczarki?
- Tak przygotuj popularne grzyby
- Kto nie powinien jeść pieczarek?
Pieczarki - najpopularniejsze jadalne grzyby
Pieczarki to jedne z najpopularniejszych grzybów jadalnych na świecie, należą do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae). Pieczarki wyróżniają się jasnymi, początkowo białymi kapeluszami, które wraz z dojrzewaniem przybierają brązowy odcień.
Pod kapeluszem znajdują się blaszki z zarodnikami. Delikatny smak i miękka konsystencja sprawiają, że grzyby te chętnie trafiają do rozmaitych dań - od zup i sosów, po sałatki, farsze do kanapek czy dodatki do pizzy.
Pieczarki - kalorie, wartości odżywcze
Pieczarki są i niskokaloryczne i odżywcze. Świeże pieczarki zawierają ok. 20-25 kcal na 100 g, około 2-3 g białka i niewiele tłuszczu; są też źródłem błonnika, potasu, selenu oraz witamin z grupy B.
Co więcej, pieczarki zawierają unikatowe związki bioaktywne. Najczęściej opisywanymi są ergothioneina (naturalny aminokwas siarkowy o silnych właściwościach antyoksydacyjnych, występujący głównie w grzybach) oraz beta-glukany (polisacharydy o działaniu immunomodulującym).
Badania sugerują, że ergothioneina może chronić komórki przed stresem oksydacyjnym i wiązać się z niższym ryzykiem niektórych chorób przewlekłych, choć większość dowodów pochodzi z badań obserwacyjnych i przedklinicznych i potrzeba więcej badań klinicznych, by potwierdzić długofalowe korzyści u ludzi.
Pieczarka źródłem witaminy D?
Interesującym faktem jest to, że świeże, surowe pieczarki zawierają jedynie śladowe ilości witaminy D, jednak po krótkiej ekspozycji na promieniowanie UV, na przykład UV-B tuż po zbiorze ich poziom witaminy D2 może wzrosnąć wielokrotnie.
Wynika to z obecności ergosterolu, który pod wpływem światła UV przekształca się właśnie w witaminę D2. Mechanizm ten jest zbliżony do procesu syntezy witaminy D w ludzkiej skórze.
Co ciekawe, już 15-20 sekund naświetlania pieczarek promieniowaniem UV znacząco podnosi zawartość witaminy D2 w porównaniu z grzybami, które takiej ekspozycji nie przeszły. Standardowo pieczarki dostarczają około 1,9 µg witaminy D na 100 g produktu.
Czy zawsze należy obierać pieczarki?
Obieranie pieczarek budzi podziały wśród miłośników kuchni - jedni uważają je za niezbędne, inni twierdzą, że to zbędny zabieg.
Z pewnością obieranie pieczarek pozwala skutecznie usunąć resztki ziemi i nawozu, a jednocześnie zapobiega nadmiernemu wchłanianiu wody podczas mycia. Szczególnie ważne jest to w przypadku pieczarek przeznaczonych do spożycia na surowo, na przykład w sałatkach, gdzie czystość oraz subtelny smak grzybów mają wyjątkowe znaczenie.
Tak przygotuj popularne grzyby
Pieczarki świetnie nadają się do smażenia, duszenia, grillowania i jedzenia na surowo (np. cienko pokrojone w sałatkach). Pamiętaj, że to woda w nich zawarta (ok. 85-90 proc.) decyduje o teksturze, szybkie podsmażenie pozwala odparować wodę i uzyskać ładne przyrumienienie.
W przypadku przechowywania trzymaj je w lodówce w papierowej torbie, plastik może sprzyjać nadmiernej wilgotności i psuciu.
Kto nie powinien jeść pieczarek?
Osoby cierpiące na dnę moczanową powinny ograniczać spożycie grzybów, w tym pieczarek, ponieważ zawierają one puryny sprzyjające podwyższaniu poziomu kwasu moczowego.
Grzyby mogą także wywoływać reakcje alergiczne. Objawy najczęściej przypominają zatrucie pokarmowe, ale mogą obejmować także problemy z oddychaniem, które u astmatyków bywają szczególnie niebezpieczne.
Źródła:
- https://www.mdpi.com/1420-3049/20/10/19489
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25435595/
- Cardwell G. et al., A Review of Mushrooms as a Potential Source of Dietary Vitamin D, PMC, 2018. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6213178/
- Tian X. et al., Ergothioneine as an underrecognised dietary micronutrient, PMC, 2023.
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9816654/
