Spis treści:
- Dieta pescetariańska - niższe ryzyko wystąpienia niektórych nowotworów?
- Czym jest peskatarianizm?
- Dieta peskatariańska - główne założenia
- Peskatarianizm - podstawowe zasady
- Peskatarianizm - dla kogo?
- Dieta peskatariańska - co jeść?
Dieta pescetariańska - niższe ryzyko wystąpienia niektórych nowotworów?
Jedno z największych dostępnych badań dotyczących wpływu diety na ryzyko chorób nowotworowych sugeruje, że sposób odżywiania oparty na pescetarianizmie może wiązać się z niższym ryzykiem wystąpienia niektórych nowotworów. W analizie obejmującej niemal dwa miliony osób porównano różne wzorce żywieniowe, w tym dietę opartą na rybach (z wykluczeniem mięsa lądowego), z typową dietą wszystkożerną.
Wyniki wskazały, że osoby stosujące dietę pescetariańską miały średnio o około 15 proc. niższe ryzyko raka jelita grubego, o 7 proc. niższe ryzyko raka piersi oraz nawet o 27 proc. niższe ryzyko raka nerki.
Naukowcy podkreślają, że prawdopodobnie nie wynika to wyłącznie z obecności ryb w diecie, lecz z całego wzorca żywieniowego. Dieta pescetariańska zwykle oznacza bowiem mniejsze spożycie czerwonego i przetworzonego mięsa, a jednocześnie większą ilość warzyw, produktów roślinnych, błonnika oraz kwasów tłuszczowych omega-3 obecnych w rybach. Taka kombinacja składników może sprzyjać ograniczaniu stanów zapalnych w organizmie i wspierać mechanizmy ochronne związane z profilaktyką nowotworów.
Czym jest peskatarianizm?
Peskatarianizm to sposób żywienia bazujący na wegetarianizmie, który zakłada wyeliminowanie mięsa z diety, jednak pozostawia ryby i owoce morza. Osoby praktykujące peskatarianizm wybierają spożywanie ryb jako głównego źródła białka zwierzęcego zamiast tradycyjnych źródeł mięsa takich jak drób, wołowina czy wieprzowina.
Dla niektórych osób peskatarianizm stanowi kompromis między wyborem diety opartej na mięsie a wegetarianizmem lub weganizmem ze względów etycznych, biorąc pod uwagę obawy dotyczące traktowania zwierząt hodowlanych.
Dieta peskatariańska - główne założenia
Dieta peskatariańska opiera się głównie na warzywach, owocach, roślinach strączkowych i zbożach, z dodatkiem ryb, owoców morza oraz produktów pochodzenia zwierzęcego, takich jak jaja i nabiał.
W diecie peskatariańskiej głównym źródłem energii są produkty pochodzenia roślinnego. Peskatarianie oprócz produktów zwierzęcych (mięso czerwone, produkty bogate w nasycone kwasy tłuszczowe) ograniczają również cukry oraz produkty wysoko przetworzone.
Peskatarianizm - podstawowe zasady
- Wyeliminowanie mięsa - peskatarianie wystrzegają się spożywania wszelkich odmian mięsa pochodzących z ubojów, takich jak wołowina, wieprzowina, baranina czy drób;
- Spożywanie ryb i owoców morza - ryby i owoce morza są głównym źródłem białka zwierzęcego w diecie peskatariańskiej;
- Ograniczenie śladu węglowego - w porównaniu z dietą opartą na mięsie peskatarianizm może przyczynić się do mniejszego śladu węglowego, ponieważ produkcja ryb i owoców morza generuje zazwyczaj mniejsze ilości gazów cieplarnianych niż hodowla zwierząt lądowych.
Zobacz również:
Peskatarianizm - dla kogo?
Dobrze zbilansowana dieta peskatariańska może być korzystna dla większości osób, a szczególnie polecana jest w przypadku takich schorzeń jak insulinooporność, nadciśnienie tętnicze, nadwaga, otyłość, cukrzyca, hipercholesterolemia czy choroby serca. W kontekście profilaktyki zdrowotnej istotne jest również to, że liczne badania wskazują na związek między wysokim spożyciem czerwonego mięsa, zwłaszcza przetworzonego, a zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca, choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, udar czy niektóre nowotwory. Dieta peskatariańska może więc stanowić wartościową alternatywę dla osób chcących ograniczyć spożycie mięsa, zarówno z powodów zdrowotnych, jak i środowiskowych czy etycznych, ponieważ pozwala zachować w diecie białko pochodzenia zwierzęcego przy jednoczesnym zmniejszeniu udziału mięsa lądowego.
Zagrożenia?
Jednym z potencjalnych zagrożeń związanych z dietą peskatariańską jest możliwa obecność metali ciężkich i innych zanieczyszczeń w rybach morskich. Ponieważ większość ryb spożywanych przez ludzi pochodzi ze środowisk morskich, często z rejonów przybrzeżnych, istnieje ryzyko ich skażenia. Szczególną uwagę zwraca rtęć, która występuje naturalnie w atmosferze i wodach, przez co w niewielkich ilościach może być obecna w większości ryb. Zazwyczaj jej poziom jest niski i nie stanowi zagrożenia dla zdrowia ogólnej populacji, jednak niektóre gatunki kumulują ją w większych ilościach.
Z tego powodu instytucje takie jak U.S. Food and Drug Administration zalecają, aby kobiety planujące ciążę, kobiety w ciąży, matki karmiące oraz małe dzieci unikały ryb o wysokiej zawartości rtęci, takich jak rekin, miecznik, makrela królewska czy tilefish. Bezpieczniejszym wyborem są natomiast gatunki o niskiej zawartości tego pierwiastka, m.in. łosoś, mintaj, krewetki.
Dieta peskatariańska - co jeść?
Dieta peskatariańska wykorzystuje takie produkty jak:
- warzywa i owoce,
- orzechy, nasiona,
- produkty pełnoziarniste,
- rośliny strączkowe (fasola, groch, ciecierzyca, soczewica),
- tłuszcze roślinne (oliwa, olej rzepakowy, lniany oraz z pestek dyni),
- ryby,
- owoce morza.
Na diecie peskatariańskiej ograniczamy:
- mięso i wyroby mięsne.
Źródła:
Dunneram, Y. i in. (2026). Vegetarian diets and cancer risk: pooled analysis of 1.8 million women and men in nine prospective studies on three continents. British Journal of Cancer, 134, 1218-1229.[ https://www.nature.com/articles/s41416-025-03327-4? - dostęp 3.04.2026]
https://www.medicalnewstoday.com/articles/323907? - dostęp 6.04.2026
