Spis treści:
- Ciąża to wyjątkowy czas
- Surowe mięso i ryby
- Niektóre ryby zawierają zbyt dużo rtęci
- Surowe jaja i potrawy z ich dodatkiem
- Niedomyte warzywa i owoce
- Produkty nieświeże i źle przechowywane
- Ciąża bez używek: Chronisz zdrowie swojego dziecka
- Bezpieczeństwo zaczyna się w kuchni
Ciąża to wyjątkowy czas
Ciąża to wyjątkowy czas, w którym sposób odżywiania ma ogromny wpływ nie tylko na zdrowie przyszłej mamy, ale również na prawidłowy rozwój dziecka. Wbrew obiegowym opiniom dieta ciężarnej nie polega jedynie na dostarczaniu większej ilości witamin i składników mineralnych. Równie ważne jest wyeliminowanie produktów, które mogą stanowić zagrożenie dla płodu.
Eksperci podkreślają, że wiele produktów bezpiecznych dla zdrowych dorosłych może być niebezpiecznych w czasie ciąży. Głównym zagrożeniem są bakterie, pasożyty oraz substancje chemiczne. Dlatego warto wiedzieć, czego unikać przez wszystkie dziewięć miesięcy.
Surowe mięso i ryby
Na pierwszym miejscu listy produktów niewskazanych w ciąży znajdują się surowe lub niedogotowane mięso oraz ryby. Mogą być źródłem bakterii Listeria monocytogenes, Salmonella, Campylobacter jejuni oraz pasożyta Toxoplasma gondii.
Niebezpieczne są między innymi:
- tatar,
- krwiste steki,
- carpaccio,
- sushi z surową rybą,
- ostrygi i inne surowe owoce morza,
- wędzone na zimno ryby,
- szynka parmeńska,
- salami i inne surowo dojrzewające wędliny.
Listerioza należy do jedenych z najgroźniejszych zakażeń dla kobiet ciężarnych. Choć u przyszłej mamy może przebiegać jedynie z objawami przypominającymi grypę, dla płodu bywa bardzo niebezpieczna. Bakteria ta przenika przez łożysko i może powodować groźną dla płodu listeriozę. Zakażenie może skutkować przedwczesnym porodem i powikłaniami zdrowotnymi dziecka.
Niektóre ryby zawierają zbyt dużo rtęci
Ryby są cennym źródłem kwasów omega-3, jednak nie wszystkie powinny znaleźć się w jadłospisie ciężarnej. Należy unikać przede wszystkim dużych ryb drapieżnych, które kumulują metale ciężkie, zwłaszcza rtęć. Są to między innymi rekin, miecznik, gardłosz atlantycki, czy duże gatunki tuńczyka.
Rtęć może negatywnie wpływać na rozwój układu nerwowego dziecka. Bezpieczniejszym wyborem są ryby o niskiej zawartości tego pierwiastka, spożywane po odpowiedniej obróbce termicznej.
Surowe jaja i potrawy z ich dodatkiem
Surowe jaja mogą być źródłem bakterii Salmonella, która powoduje ciężkie zatrucia pokarmowe.
W ciąży należy zrezygnować z:
- domowego majonezu,
- tiramisu przygotowanego z surowych jaj,
- kremów do ciast,
- kogla-mogla,
- niedogotowanych jaj.
Niepasteryzowane mleko i sery
Kolejną grupą produktów, na które należy uważać, są wyroby z niepasteryzowanego mleka.
Dotyczy to przede wszystkim:
- niektórych serów pleśniowych (brie, camembert, gorgonzola, roquefort),
- części serów kozich,
- niepasteryzowanych oscypków,
- serów wytwarzanych z surowego mleka.
Na etykiecie produktu powinna znaleźć się informacja, czy został wyprodukowany z mleka pasteryzowanego. Jeśli takiej informacji nie ma lub producent wskazuje użycie mleka surowego, lepiej zrezygnować z zakupu.
Produkty niepasteryzowane również zwiększają ryzyko zakażenia bakterią Listeria.
Niedomyte warzywa i owoce
Warzywa i owoce są podstawą zdrowej diety ciężarnej, jednak powinny być zawsze dokładnie umyte pod bieżącą wodą.
Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku kiełków. Stanowią większe ryzyko obecności patogenów (bakterii), a mycie nie daje pewności, czy się ich pozbyłaś.

Produkty nieświeże i źle przechowywane
Nie tylko rodzaj żywności ma znaczenie, ale także sposób jej przechowywania.
Kobiety ciężarne powinny unikać:
- produktów po terminie przydatności do spożycia,
- żywności z oznakami pleśni,
- potraw długo przechowywanych po otwarciu,
- gotowych dań pozostawionych przez wiele godzin poza lodówką.
W przypadku produktów z widoczną pleśnią nie wystarczy odkroić zepsutego fragmentu, należy wyrzucić cały produkt.
Ciąża bez używek: Chronisz zdrowie swojego dziecka
W czasie ciąży wszystko, co trafia do organizmu, trafia również do dziecka. Nie ma bezpiecznej dawki alkoholu ani nikotyny, a skutki ich przyjmowania mogą być nieodwracalne. Całkowita rezygnacja z używek to najlepsza decyzja, jaką możesz podjąć dla zdrowia i przyszłości swojego maluszka.
Alkohol a rozwój płodu
Alkohol bez przeszkód przenika przez łożysko. Nawet najmniejsza ilość działa toksycznie i może spowodować:
- FAS (Alkoholowy Zespół Płodowy) - poważne, nieodwracalne zaburzenia rozwoju fizycznego i umysłowego.
- Uszkodzenia układu nerwowego - wpływające na późniejszy rozwój intelektualny i emocjonalny dziecka.
- Wady narządów wewnętrznych - w tym uszkodzenia wątroby, nerek, układu pokarmowego i hormonalnego.
Dym tytoniowy i e-papierosy (również bierne palenie)
Dym tytoniowy to nie tylko nikotyna i tlenek węgla, ale też tysiące innych toksycznych i rakotwórczych substancji. Pamiętaj, że nie ma bezpiecznych papierosów - e-papierosy i podgrzewacze tytoniu są równie szkodliwe.
Palenie w ciąży oraz wdychanie dymu z otoczenia (bierne palenie) drastycznie zwiększa ryzyko:
- poronienia lub przedwczesnego porodu.
- niskiej masy urodzeniowej dziecka i ograniczenia jego wzrostu.
- wad wrodzonych oraz późniejszych problemów z układem krążenia i układem oddechowym (np. astmy).
Ważne: Unikaj zadymionych pomieszczeń. Bierne palenie szkodzi Tobie i dziecku w takim samym stopniu!
Pamiętaj, że w ciąży niewskazane jest też picie napojów z dużą zawartością kofeiny (napojów energetycznych).
Bezpieczeństwo zaczyna się w kuchni
Ochrona przed zakażeniami nie kończy się na wyborze odpowiednich produktów. Równie ważne są zasady higieny:
- dokładne mycie rąk przed przygotowaniem posiłków,
- używanie osobnych desek do surowego mięsa i warzyw,
- dokładne gotowanie mięsa, ryb i jaj,
- przechowywanie żywności w odpowiedniej temperaturze,
- czytanie etykiet i sprawdzanie dat ważności.
Źródła
- Narodowy Fundusz Zdrowia - Diety NFZ. Produkty niewskazane w ciąży. https://diety.nfz.gov.pl/porady/ciaza-i-dziecko/produkty-niewskazane-w-ciazy
- U.S. Food and Drug Administration (FDA). Listeria (Listeriosis).
- https://www.fda.gov/food/foodborne-pathogens/listeria-listeriosis













