Spis treści:
- Ile soli może jeść senior?
- Łyżeczka to nie tylko sól z solniczki
- Sól z potasem? Nie dla każdego
- Co jeszcze warto ograniczyć w diecie seniora?
Ile soli może jeść senior?
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by osoby dorosłe spożywały mniej niż 2 g sodu dziennie, co odpowiada mniej niż 5 g soli. Taki sam punkt odniesienia stosuje się u seniorów. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej również wskazuje 5 g jako maksymalną ilość soli w codziennej diecie osób starszych.
To ważne, bo nadmiar sodu sprzyja wzrostowi ciśnienia tętniczego, a to jeden z najważniejszych czynników ryzyka udaru i chorób serca. WHO wskazuje też na związek wysokiego spożycia sodu m.in. z chorobami nerek, osteoporozą i rakiem żołądka. W starszym wieku znaczenie ograniczania soli może być szczególne - wiek jest jednym z czynników wpływających na reakcję ciśnienia na sód.
Zobacz również:
Łyżeczka to nie tylko sól z solniczki
Najłatwiej popełnić błąd, traktując 5 g jako ilość, którą można dodatkowo wsypać do jedzenia w ciągu dnia. Do limitu wlicza się bowiem cała sól obecna w diecie.
Jej źródłem są m.in. wędliny, sery, pieczywo, konserwy, gotowe dania, kostki rosołowe, sosy i słone przekąski. Nawet produkty, które nie wydają się szczególnie słone, mogą dostarczać sporo sodu, jeśli jemy je często. WHO podkreśla, że znaczna część soli w diecie pochodzi właśnie z żywności przetworzonej i produktów spożywanych regularnie, takich jak pieczywo.
Dlatego jednym z najprostszych sposobów na ograniczenie soli jest porównywanie etykiet podobnych produktów i wybieranie tych z jej mniejszą zawartością. Pomaga też stopniowe ograniczanie dosalania. Zamiast soli można częściej korzystać z ziół, pieprzu, papryki, soku z cytryny czy innych przypraw. Warto również częściej gotować od podstaw i rzadziej sięgać po mocno przetworzone produkty.
Sól z potasem? Nie dla każdego
W 2025 roku WHO wydała nowe zalecenia dotyczące zamienników soli o obniżonej zawartości sodu, w których część chlorku sodu zastępowana jest chlorkiem potasu. U dorosłych mogą być one jednym ze sposobów ograniczania sodu, jeśli i tak używamy soli kuchennej.
Nie oznacza to jednak, że taki zamiennik jest odpowiedni dla każdego seniora. WHO wyłącza z tego zalecenia m.in. osoby z zaburzoną pracą nerek oraz te, u których wydalanie potasu może być upośledzone. Dotyczy to również niektórych osób przyjmujących leki oszczędzające potas lub suplementy potasu. W takim przypadku zmianę rodzaju soli najlepiej wcześniej skonsultować z lekarzem.
Zobacz również:
Co jeszcze warto ograniczyć w diecie seniora?
Zdrowa dieta osoby starszej nie sprowadza się tylko do soli. NCEŻ zaleca ograniczanie tłustych mięs, tłustych wędlin i innych źródeł tłuszczów zwierzęcych oraz zastępowanie smażenia gotowaniem, duszeniem czy pieczeniem. Warto też zmniejszyć ilość słodyczy i słodzonych napojów oraz ograniczać żywność wysoko przetworzoną.
U seniorów istotne jest również odpowiednie spożycie białka, warzyw i owoców oraz dbanie o witaminy i składniki mineralne. Szczególną uwagę zwraca się na witaminę D - NCEŻ wskazuje, że jej niedobory są częste u osób starszych i zaleca całoroczną suplementację w dawce zależnej m.in. od wieku. Konkretna dawka powinna jednak uwzględniać stan zdrowia, dietę i przyjmowane leki, dlatego najlepiej ustalić ją z lekarzem.
