Spis treści:
- Rola trójglicerydów w organizmie człowieka
- Zielona herbata a trójglicerydy. Co mówią badania?
- Skąd biorą się wysokie trójglicerydy? Najczęstsze przyczyny
- Sposób na obniżenie trójglicerydów
- Zielona herbata - jak ją pić?
- Kiedy wysoki poziom trójglicerydów powinien niepokoić?
Rola trójglicerydów w organizmie człowieka
Trójglicerydy to jeden z podstawowych rodzajów tłuszczów obecnych we krwi. Organizm wykorzystuje je przede wszystkim jako źródło energii, ale ich nadmiar może świadczyć o zaburzeniach metabolicznych i wiązać się z większym ryzykiem chorób serca i naczyń.
Jednym z napojów, który od lat jest przedmiotem zainteresowania naukowców w kontekście zdrowia serca, jest zielona herbata. Zawiera ona polifenole, przede wszystkim katechiny, w tym EGCG (galusan epigallokatechiny). To właśnie tym związkom przypisuje się część potencjalnych efektów metabolicznych zielonej herbaty. Czy to oznacza, że kilka filiżanek zielonej herbaty dziennie wystarczy, aby obniżyć trójglicerydy?
Zobacz również:
Zielona herbata a trójglicerydy. Co mówią badania?
Wyniki badań nie są jednoznaczne. Część prac wskazuje na możliwy korzystny wpływ zielonej herbaty na poziom tłuszczów we krwi, ale inne nie potwierdzają istotnego obniżenia trójglicerydów.
W dużej analizie obejmującej 31 badań i 3321 uczestników sprawdzano wpływ spożywania zielonej herbaty na profil lipidowy. Naukowcy stwierdzili istotne obniżenie cholesterolu całkowitego i LDL, natomiast w przypadku trójglicerydów zaobserwowano jedynie tendencję do ich obniżenia. To ważne rozróżnienie, bo oznacza to, że nie można powiedzieć, że picie zielonej herbaty jest udowodnioną metodą leczenia wysokich trójglicerydów..
Jednocześnie niektóre badania wskazują, że efekt może być bardziej widoczny w określonych grupach osób. Analizy przywoływane wskazują m.in. na korzyści związane ze stosowaniem skoncentrowanych ekstraktów z zielonej herbaty u części osób z podwyższonym poziomem trójglicerydów, m.in. u kobiet z nadwagą oraz osób z cukrzycą typu 2.
Trzeba jednak podkreślić, że ekstrakt z zielonej herbaty nie jest tym samym co filiżanka herbaty. Preparaty zawierają znacznie większe dawki skoncentrowanych substancji czynnych.
Skąd biorą się wysokie trójglicerydy? Najczęstsze przyczyny
Trójglicerydy powstają między innymi w sytuacji, gdy organizm otrzymuje więcej energii, niż aktualnie potrzebuje. Szczególnie istotne znaczenie może mieć nadmiar cukrów prostych i rafinowanych węglowodanów.
Do czynników sprzyjających podwyższeniu trójglicerydów należą m.in. nadmierna masa ciała, duża ilość cukrów dodanych w diecie, spożywanie dużych ilości rafinowanych węglowodanów, nadmierne spożywanie alkoholu, a także niektóre choroby, zaburzenia metaboliczne, predyspozycje genetyczne i leki.
Dlatego przy nieprawidłowym wyniku lipidogramu nie warto szukać wyłącznie jednego produktu, który "naprawi" poziom trójglicerydów, bo znacznie ważniejsza jest cała dieta i styl życia.
Sposób na obniżenie trójglicerydów
Aktualne wytyczne dotyczące leczenia zaburzeń lipidowych wskazują na przede wszystkim na modyfikację stylu życia jako podstawę postępowania. W przypadku stężenia trójglicerydów na poziomie 150-499 mg/dl (1,7-5,6 mmol/l) zaleca się dietę z ograniczeniem cukrów, rafinowanych węglowodanów i tłuszczów nasyconych oraz ograniczenie alkoholu. Znaczenie ma również redukcja nadmiernej masy ciała i regularna aktywność fizyczna.
Mniej cukru
Słodycze, ciastka, drożdżówki, słodzone napoje, energetyki czy duże ilości produktów zawierających cukry dodane mogą sprzyjać podwyższonym trójglicerydom. Nie chodzi przy tym o całkowitą rezygnację z owoców. Problemem jest przede wszystkim nadmiar cukrów dodanych i wysoko przetworzonych produktów.
Mniej produktów z białej mąki
Białe pieczywo, słodkie wypieki i inne produkty z dużą ilością rafinowanych węglowodanów warto zastępować produktami pełnoziarnistymi, które dostarczają więcej błonnika.
Błonnik
Warzywa, produkty pełnoziarniste, nasiona roślin strączkowych, orzechy i nasiona mogą być elementem diety wspierającej prawidłowy profil lipidowy.
Ograniczenie alkoholu
To szczególnie ważne przy wysokich trójglicerydach. Alkohol może znacząco wpływać na ich poziom. Przy bardzo wysokich wartościach lekarz może zalecić całkowite wyeliminowanie alkoholu. Aktualne wytyczne zalecają jego ograniczenie, a przy stężeniach 500-999 mg/dl - jego całkowite wykluczenie.
Ruch
Aktywność fizyczna jest jednym z podstawowych elementów postępowania przy podwyższonych trójglicerydach. Aktualne zalecenia wskazują na co najmniej 150 minut aktywności fizycznej o umiarkowanej intensywności tygodniowo, uzupełnionej ćwiczeniami oporowymi dwa razy w tygodniu.
Redukcja nadmiernej masy ciała
Jeśli występuje nadwaga lub otyłość, nawet stosunkowo niewielka redukcja masy ciała może poprawić profil metaboliczny. Według aktualnych wytycznych redukcja masy ciała o 5-10 proc. może przyczynić się do obniżenia poziomu trójglicerydów.
Zielona herbata - jak ją pić?
Jeżeli ktoś lubi zieloną herbatę, może bez problemu włączyć ją do codziennej diety. Najważniejsze jest jednak to, czym ją słodzimy.
Filiżanka niesłodzonej zielonej herbaty jest niskokalorycznym napojem. Problem pojawia się wtedy, gdy do herbaty dodajemy kilka łyżeczek cukru albo wybieramy gotowe, słodzone napoje herbaciane. Przy podwyższonych trójglicerydach takie dodatki działają w przeciwnym kierunku niż ten, który chcielibyśmy osiągnąć.
Zielona herbata zawiera również kofeinę. Według danych przywołanych przez Health filiżanka zaparzonej zielonej herbaty dostarcza około 29 mg kofeiny. Dla większości zdrowych osób umiarkowane spożycie nie stanowi problemu, ale osoby wrażliwe na kofeinę powinny uwzględnić ją w całkowitym dziennym spożyciu.
Kiedy wysoki poziom trójglicerydów powinien niepokoić?
Za podwyższone uznaje się na czczo wartości od 150 mg/dl (1,7 mmol/l). Nieprawidłowy wynik warto omówić z lekarzem, szczególnie jeśli utrzymuje się w kolejnych badaniach.
Im wyższe stężenie, tym większe znaczenie ma szybkie znalezienie przyczyny. Przy bardzo wysokich wartościach problem przestaje być wyłącznie kwestią długoterminowego ryzyka sercowo-naczyniowego.
Znaczna hipertriglicerydemia wiąże się również z ryzykiem ostrego zapalenia trzustki. Aktualne wytyczne przy wartościach ≥1000 mg/dl (11,3 mmol/l) zalecają bardzo ścisłe ograniczenie tłuszczu, wyeliminowanie alkoholu i cukrów dodanych oraz odpowiednie postępowanie medyczne.
