Spis treści:
- Czym właściwie są cynaderki?
- Witamina B12, żelazo i selen w jednej porcji
- Dlaczego nie należy jeść ich codziennie?
- Jak oczyścić cynaderki, żeby dobrze smakowały?
Czym właściwie są cynaderki?
Cynaderkami nazywa się nerki zwierzęce wykorzystywane w kuchni, najczęściej wieprzowe, wołowe lub cielęce. Dawniej pojawiały się w potrawkach, gulaszach i sosach znacznie częściej niż obecnie. Z czasem podroby zaczęły znikać z codziennego menu, jednak dziś ponownie interesują osoby szukające tradycyjnych smaków, ograniczające marnowanie żywności albo chcące urozmaicić jadłospis.
Ich największą zaletą jest wysoka gęstość odżywcza. Według danych bazy USDA 100 g duszonych nerek wieprzowych dostarcza około 151 kcal i ponad 25 g białka. Podobna porcja gotowanych nerek wołowych zawiera około 158 kcal i 27 g białka. Cynaderki mogą więc być sycącym dodatkiem do obiadu, zwłaszcza gdy podaje się je z warzywami oraz kaszą, ziemniakami lub pieczywem.
Zobacz również:
Witamina B12, żelazo i selen w jednej porcji
Cynaderki wyróżniają się przede wszystkim zawartością witamin z grupy B. Szczególnie dużo mają witaminy B12, która uczestniczy w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego, tworzeniu czerwonych krwinek i syntezie DNA. W nerkach znajdują się również ryboflawina, niacyna i witamina B6.
Na uwagę zasługują także żelazo, cynk, fosfor, miedź oraz selen. Żelazo jest potrzebne między innymi do produkcji hemoglobiny i transportu tlenu, cynk uczestniczy w pracy układu odpornościowego, a selen wspiera działanie enzymów chroniących komórki przed stresem oksydacyjnym. Nie oznacza to jednak, że cynaderki "oczyszczają organizm", zapobiegają chorobom serca czy hamują starzenie. Takich efektów nie można przypisać pojedynczemu produktowi.
Dlaczego nie należy jeść ich codziennie?
Wysoka zawartość składników mineralnych jest zaletą, ale przemawia także za zachowaniem umiaru. Nerki wieprzowe są wyjątkowo bogate w selen - jego ilość w 100 g może przekraczać ustalony przez EFSA górny tolerowany poziom dziennego spożycia dla osoby dorosłej. Jednorazowa porcja nie oznacza zatrucia, jednak regularne jedzenie dużych ilości cynaderek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu suplementów z selenem, nie jest dobrym pomysłem.
Podroby zawierają też dużo cholesterolu oraz puryn. Z tego powodu osoby z dną moczanową lub hiperurykemią powinny ich unikać albo uzgodnić ich spożycie z lekarzem lub dietetykiem. Umiar powinny zachować również osoby, którym zalecono dietę ograniczającą cholesterol.
Zobacz również:
Jak oczyścić cynaderki, żeby dobrze smakowały?
Charakterystyczny zapach nerek można znacznie złagodzić. Najpierw należy przeciąć je wzdłuż, a następnie dokładnie usunąć białe błony, przewody i twarde fragmenty ze środka. Potem cynaderki warto pokroić i moczyć przez 2-3 godziny w zimnej wodzie, kilkukrotnie ją zmieniając.
Po osuszeniu nerki można krótko obsmażyć, a następnie dusić w sosie z cebulą, majerankiem, pieprzem i musztardą. Pasują też do gulaszu z warzywami. Nie powinny pozostać surowe w środku - amerykańska agencja USDA zaleca, aby podroby, w tym nerki wieprzowe i wołowe, osiągnęły temperaturę co najmniej 71°C.
Dobrze przygotowane cynaderki mogą być ciekawym powrotem do tradycyjnej kuchni: są wyraziste, sycące i pełne składników odżywczych. Najlepiej traktować je jednak jako okazjonalne urozmaicenie jadłospisu, a nie codzienny "superfood".
