Spis treści:
- Największe badanie przyniosło jednoznaczny wynik
- Na czym polega dieta DASH?
- Zdrowe serce to także zdrowy mózg
- Kluczowe znaczenie ma wiek średni
- Nie tylko DASH przynosi korzyści
Największe badanie przyniosło jednoznaczny wynik
Naukowcy postanowili sprawdzili, która dieta ma najlepszy wpływ na układ nerwowy. Autorzy pracy porównali sześć różnych modeli żywienia pod kątem ich związku z kondycją mózgu i ryzykiem pogarszania się pamięci. Wyniki wskazują, że wszystkie zdrowe diety przynoszą korzyści, jednak jedna z nich zdecydowanie wyróżnia się na tle pozostałych.
Najważniejszy wniosek płynie z długoterminowego badania obejmującego 159 347 uczestników, prowadzonego pod kierownictwem naukowców z Harvardu. Analiza wykazała, że dieta DASH konsekwentnie wiązała się z najlepszymi wynikami w zakresie zdrowia mózgu. Uczestnicy byli obserwowani przez blisko trzy dekady, a co kilka lat przekazywali szczegółowe informacje dotyczące swojego sposobu odżywiania. Dzięki temu badacze mogli ocenić wpływ różnych modeli żywienia na funkcje poznawcze w długim okresie.
Największe korzyści odnotowano u osób, które najściślej przestrzegały zasad diety DASH. W porównaniu z uczestnikami stosującymi ją w najmniejszym stopniu mieli oni o 41 proc. niższe ryzyko subiektywnego pogorszenia funkcji poznawczych. To wynik wyraźnie lepszy niż w przypadku pozostałych analizowanych diet.
Dieta oparta głównie na zdrowych produktach roślinnych wiązała się z redukcją ryzyka o 24 proc., podobny efekt uzyskano dla diety ograniczającej wpływ wysokiego poziomu insuliny. Z kolei dieta Planetary Health obniżała ryzyko o 20 proc., a model żywienia najbardziej zbliżony do klasycznej diety śródziemnomorskiej - o 16 proc.
Na czym polega dieta DASH?
DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) została opracowana w latach 90. jako sposób leczenia i zapobiegania nadciśnieniu. Jej podstawą są warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, rośliny strączkowe, orzechy oraz niskotłuszczowy nabiał. Dieta zakłada jednocześnie ograniczenie soli, czerwonego mięsa, słodyczy, żywności wysoko przetworzonej i alkoholu.
W praktyce jest bardziej restrykcyjna niż dieta śródziemnomorska, szczególnie jeśli chodzi o spożycie sodu i tłuszczów nasyconych. Zdaniem autorów badania właśnie skuteczniejsza kontrola ciśnienia tętniczego może być jednym z powodów, dla których DASH lepiej chroni funkcje poznawcze.
Zdrowe serce to także zdrowy mózg
Nadciśnienie od lat uznawane jest za jeden z najważniejszych modyfikowalnych czynników ryzyka pogorszenia funkcji poznawczych oraz rozwoju demencji. To oznacza, że wszystko, co wspiera zdrowie serca i naczyń krwionośnych, może jednocześnie chronić mózg przed zmianami związanymi z wiekiem.
Badacze podkreślają, że dieta DASH działa wielokierunkowo. Pomaga utrzymać prawidłowe ciśnienie, sprzyja lepszej kontroli poziomu cholesterolu i glukozy oraz zmniejsza przewlekły stan zapalny, który również jest wiązany z procesami neurodegeneracyjnymi.
Kluczowe znaczenie ma wiek średni
Naukowcy zwracają uwagę, że szczególnie istotne jest rozpoczęcie zdrowego odżywiania już w średnim wieku. Analizy pokazały, że osoby przestrzegające zasad diety DASH między 45. a 54. rokiem życia osiągały najlepsze wyniki w późniejszych ocenach funkcji poznawczych.
U uczestników najbardziej konsekwentnie stosujących ten model żywienia wiek poznawczy oceniany na podstawie testów był nawet o około trzy czwarte roku młodszy niż u osób odżywiających się najmniej zdrowo, a pamięć robocza odpowiadała średnio osobom młodszym o ponad rok.
Nie tylko DASH przynosi korzyści
Eksperci podkreślają jednak, że wyniki nie oznaczają, iż tylko jedna dieta jest właściwa. Wszystkie analizowane modele żywienia, których wspólnym mianownikiem jest duża ilość warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych i ryb oraz ograniczenie czerwonego mięsa, żywności wysoko przetworzonej i słodzonych napojów, wiązały się z lepszym zdrowiem mózgu. Różnice dotyczyły przede wszystkim skali korzyści.
Badanie miało charakter obserwacyjny, dlatego nie dowodzi bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego. Mimo to jego ogromna skala oraz wieloletnia obserwacja uczestników dostarczają kolejnych mocnych argumentów za tym, że codzienne wybory żywieniowe mogą odgrywać ważną rolę w utrzymaniu sprawności umysłowej i zmniejszaniu ryzyka zaburzeń poznawczych w starszym wieku.
Zamiast szukać jednego "superproduktu", warto postawić na konsekwentnie zdrowy sposób odżywiania - a obecnie to właśnie dieta DASH wydaje się liderem w ochronie mózgu.
Źródło: https://www.sciencealert.com/the-best-diet-for-brain-health-is-probably-not-what-you-think
