Spis treści:
- Badanie na specyficznej grupie pacjentów. Wiek biologiczny niższy o pięć lat
- Dlaczego dieta wpływa na procesy starzenia się?
- Zdrowotne właściwości kawy - dlaczego warto ją pić?
- Ile kawy dziennie pić?
- Jaka kawa jest najzdrowsza?
Badanie na specyficznej grupie pacjentów. Wiek biologiczny niższy o pięć lat
Najnowsze badania opublikowano w BMJ Mental Health, a przeprowadzili je naukowcy z Instytutu Psychiatrii, Psychologii i Neurologii z King's College London.
W badaniu tym oceniano, jak spożycie kawy wpływa na długość telomerów, a grupą badanych byli pacjenci z potwierdzoną schizofrenią, chorobą afektywną dwubiegunową lub depresją z psychozą. Nie bez powodu właśnie tacy pacjenci uczestniczyli w badaniu. Wyniki innych badań naukowych wskazują bowiem, że osoby z chorobami psychicznymi często starzeją się szybciej, zarówno pod względem biologicznym, jak i funkcjonalnym.
W badaniu uczestnicy deklarowali dzienną ilość spożywanej kawy, jednak badacze nie oceniali typu kawy i zawartości kofeiny, a jedynie liczbę wypijanych filiżanek oraz fakt, czy badani palą tytoń, czy nie (palenie tytoniu wiąże się z szybszym metabolizmem kofeiny).
U uczestników badania sprawdzano długość telomerów - zakończeń chromosomów, które chronią dane genetyczne przed uszkodzeniem, podczas kopiowania.
Telomery często porównywane są do plastikowych zakończeń sznurówek, które mają na celu chronić je przed strzępieniem się i skróceniem.
Chociaż skracanie się telomerów jest naturalnym elementem procesu starzenia, badania wykazują, że u niektórych grupy pacjentów (np. z chorobami psychicznymi) telomery skracają się o wiele szybciej.
Co ważne - telomery są wrażliwe na czynniki środowiskowe, w tym także na dietę. To właśnie dlatego sprawdzono, jak szybko skracają się one u osób, które regularnie piją kawę.
Wyniki badań zaskakują - okazuje się, że osoby, które piją 3-4 filiżanki kawy dziennie mają dłuższe telomery, niż osoby, który piją mniej kawy. Ustalono, że te różnice sprawiają, że osoby, które piją regularnie kawę mają wiek biologiczny niższy o około pięć lat.
Kawa to napój, który wiele osób spożywa codziennie. Z jednej strony wiemy, że nadmierne spożycie kawy może mieć negatywny wpływ na zdrowie, na przykład obniżając jakość snu. Jednak nasze nowe badanie sugeruje, że picie kawy do pewnego momentu może korzystnie wpływać na proces starzenia biologicznego. Wiele czynników, o których wiadomo, że wpływają na starzenie biologiczne, takich jak genetyka i negatywne, stresujące doświadczenia życiowe, jest poza naszą kontrolą. Czynniki związane ze stylem życia, takie jak spożycie kawy, możemy aktywnie modyfikować, co sprawia, że tego typu badania są szczególnie cenne.
Dlaczego dieta wpływa na procesy starzenia się?
Dieta wpływa na starzenie głównie poprzez trzy mechanizmy: stres oksydacyjny (atak wolnych rodników na DNA), glikację (cukier niszczący białka, np. kolagen) oraz stan zapalny. To, co jemy, może albo chronić nasze telomery (końcówki chromosomów), albo drastycznie skracać ich długość, co wprost przekłada się na to, jak szybko starzeje się nasza skóra, serce i mózg.
Produkty, które przyspieszają starzenie:
- cukier rafinowany i syrop glukozowo-fruktozowy: Powodują wspomnianą glikację - proces, w którym cząsteczki cukru "sklejają" włókna kolagenowe. Efekt? Wiotka skóra i zmarszczki,
- tłuszcze trans (utwardzone oleje roślinne): wywołują przewlekły stan zapalny, który jest paliwem dla chorób starczych,
- nadmiar soli: powoduje zatrzymywanie wody i obrzęki, obciąża naczynia krwionośne, przyspieszając "starzenie się" układu krążenia,
- przetworzone mięso: wędliny i parówki zawierają azotany, które mogą uszkadzać komórki.
Produkty, które hamują starzenie:
- polifenole i antyoksydanty: działają jak "tarcza" neutralizująca wolne rodniki,
- kwasy omega-3: dbają o elastyczność błon komórkowych i wyciszają stany zapalne,
- warzywa liściaste (szpinak, jarmuż): są bogate w kwas foliowy i witaminy, które wspierają naprawę DNA.
- błonnik: zdrowa mikrobiota jelitową ma realny wpłw na odporność i spowalnianie procesów degeneracyjnych całego organizmu.
Zdrowotne właściwości kawy - dlaczego warto ją pić?
Choć kawa przez lata była demonizowana, dziś kawa dumnie zajmuje wysokie miejsce na liście produktów wspierających długowieczność.
Jej największą siłą nie jest sama kofeina, ale potężna dawka antyoksydantów, takich jak kwas chlorogenowy, które neutralizują wolne rodniki i hamują stany zapalne w organizmie.
Regularne picie "czarnej małej" nie tylko błyskawicznie poprawia koncentrację i krążenie, ale według licznych badań może znacząco obniżać ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2, chorób Parkinsona oraz Alzheimera.
Co więcej, kawa działa ochronnie na wątrobę i wspiera metabolizm, pomagając w szybszym spalaniu tkanki tłuszczowej. Pamiętajmy jednak, że te właściwości dotyczą głównie kawy czarnej lub z niewielkim dodatkiem mleka - syropy smakowe i góry bitej śmietany zamieniają kawę w kaloryczny deser, który zamiast wspierać, może obciążać nasz organizm.
Ile kawy dziennie pić?
Ogólne wytyczne mówią, że dla zdrowej osoby dorosłej bezpieczna dawka kofeiny to około 400 mg dziennie, co przekłada się na 3 do 4 filiżanek parzonej kawy. To właśnie taka dawka jest kojarzona z największymi korzyściami zdrowotnymi, takimi jak wsparcie pracy serca czy ochrona układu nerwowego.
Trzeba jednak pamiętać, że każdy inaczej reaguje na kofeinę. Niektórzy mogą wypić filiżankę mocnej kawy przed snem i bez problemu zasną, a inni już po drugiej filiżance będą odczuwali silne pobudzenie, kołatanie serca czy drżenie rąk.
Kluczowe jest, by obserwować swój organizm i jego reakcję na spożytą kofeinę.
Jaka kawa jest najzdrowsza?
Wszystkie badania jasno wskazują, że najzdrowsza jest kawa bez dodatku mleka czy cukru, bowiem te dodatki podnoszą kaloryczność napoju, a w nadmiarze - mogą być niekorzystne dla zdrowia.
Czarna, świeżo parzona kawa, najlepiej z ekspresu przelewowego lub parzona przez papierowy filtr, to najzdrowsza opcja dla tego popularnego napoju.
Filtr zatrzymuje substancje zwane cafestolem i kahweolem - diterpeny, które występują w ziarnach kawy i mogą podnosić poziom "złego" cholesterolu LDL.
Osoby, które mają wrażliwy żołądek, powinny stawiać na ziarna typu Arabica, które są zdecydowanie bardziej łagodne. Należy unikać kaw typu "3 w 1" lub kaw smakowych, bowiem najczęściej zawierają one duże ilości cukru i utwardzone tłuszcze.
Źródło:
- https://bmjgroup.com/daily-coffee-drinking-may-slow-biological-ageing-of-people-with-major-mental-illness/
- https://www.kcl.ac.uk/news/coffee-linked-to-slower-biological-ageing-among-those-with-severe-mental-illness-up-to-a-limit
