Spis treści:
- Zmęczenie nie zawsze wynika z braku snu
- Naukowcy przebadali ponad 600 osób
- Inne skutki u kobiet, inne u mężczyzn
- Gdzie znajduje się witamina B12?
- Foliany znajdziemy w warzywach
- Nie przyjmuj suplementów bez badań
Zmęczenie nie zawsze wynika z braku snu
Przewlekły brak energii coraz częściej towarzyszy codziennemu funkcjonowaniu. Wiele osób skarży się na ospałość, trudności z koncentracją, mniejszą wydolność i niechęć do podejmowania nawet prostych działań. Zwykle winą obarczamy nadmiar obowiązków, stres, niewystarczającą ilość snu lub brak odpoczynku.
Naukowcy z Osaka Metropolitan University postanowili jednak sprawdzić, czy podobne objawy mogą mieć związek także ze sposobem odżywiania. Zespół kierowany przez prof. Hiroakiego Kanouchiego skupił się na witaminie B12 i folianach, czyli witaminie B9.
Oba składniki uczestniczą w przemianach homocysteiny - aminokwasu występującego we krwi. Gdy organizm ma za mało witaminy B12 lub folianów, poziom tego związku może wzrastać.
Zobacz również:
Naukowcy przebadali ponad 600 osób
W badaniu wzięło udział 602 zdrowych dorosłych mieszkańców Japonii. U uczestników oznaczono poziom homocysteiny, witaminy B12 oraz folianów. Następnie oceniono ich zmęczenie i motywację za pomocą specjalnych kwestionariuszy, w tym Chalder Fatigue Scale oraz skali wizualno-analogowej.
W analizie uwzględniono również inne czynniki mogące wpływać na samopoczucie, takie jak wiek, długość snu, obciążenie pracą oraz sposób odżywiania. Wyniki pokazały, że osoby z wyższym poziomem homocysteiny miały jednocześnie niższe stężenia witaminy B12 i folianów. Zależność ta występowała zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.
Inne skutki u kobiet, inne u mężczyzn
Badacze zauważyli jednak wyraźne różnice między płciami. U mężczyzn wyższe stężenie homocysteiny częściej wiązało się z nasilonym zmęczeniem fizycznym. U kobiet podwyższony poziom tego związku był natomiast powiązany głównie z niższą motywacją i mniejszą chęcią do działania.
Naukowcy podkreślają jednak, że badanie wykazało jedynie związek między analizowanymi czynnikami. Nie dowodzi, że niedobór witamin jest bezpośrednią przyczyną zmęczenia ani że suplementacja automatycznie poprawi poziom energii.
Gdzie znajduje się witamina B12?
Witamina B12 występuje przede wszystkim w produktach pochodzenia zwierzęcego. Jej źródłem są m.in. mięso, jaja, mleko i produkty mleczne. W przypadku żywności roślinnej można ją znaleźć głównie w produktach wzbogacanych.
Na niedobór szczególnie narażone są osoby stosujące dietę wegańską, seniorzy oraz pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego i zaburzeniami wchłaniania. Ryzyko może zwiększać również długotrwałe przyjmowanie niektórych leków.
Foliany znajdziemy w warzywach
Dobrym źródłem folianów są zielone warzywa liściaste, takie jak szpinak, jarmuż, sałata czy kapusta. Występują one również w roślinach strączkowych, natce pietruszki, brokułach oraz produktach pełnoziarnistych.
Foliany są wrażliwe na wysoką temperaturę, dlatego część warzyw warto jeść na surowo lub gotować możliwie krótko. Dobrze zbilansowana dieta pomaga ograniczyć ryzyko niedoborów, choć nie zawsze jest w stanie je całkowicie wyeliminować.
Nie przyjmuj suplementów bez badań
Długotrwałego zmęczenia nie należy ignorować, ale nie warto też samodzielnie sięgać po wysokie dawki witamin. Podobne objawy mogą być związane m.in. z niedokrwistością, zaburzeniami tarczycy, infekcjami, problemami ze snem, depresją lub innymi chorobami.
Jeśli brak energii utrzymuje się mimo odpoczynku, nasila się lub utrudnia codzienne funkcjonowanie, warto skonsultować się z lekarzem. Specjalista może zdecydować o wykonaniu badań krwi, w tym oznaczeniu poziomu witaminy B12, kwasu foliowego, morfologii oraz innych parametrów.
