Spis treści:
- Co to jest oxymel, czyli kwaśny miód?
- Jak działa oxymel?
- Jak zrobić oxymel? Przepis
- Czy oxymel się nie psuje?
- Jak stosować oxymel?
- Zastosowanie oksymela
Co to jest oxymel, czyli kwaśny miód?
Tajemniczo brzmiąca nazwa kryje w sobie całkiem swojskie składniki. Oxymel to preparat, którego historia sięga starożytności. Stosowali go nie tylko Grecy, ale również Rzymianie - sam Galen zalecał go na wiele dolegliwości. Jego nazwa to połączenie greckich słów: oxy - tlen (tutaj utlenione wino, czyli ocet jabłkowy) oraz mel - miód. I tym właśnie jest - oxymel to mieszanka miodu i octu jabłkowego w odpowiednich proporcjach. Aby wzmocnić jej działanie lub nadać nieco inny smak dodaje się do niej różne zioła lub przyprawy.
Jak działa oxymel?
Kwaśny miód - bo tak też nazywano oxymel łączy w sobie silne właściwości antybakteryjne i przeciwzapalne. Miód hamuje wzrost bakterii i działa antyseptycznie. Zawiera aktywne i silnie działające substancje bakteriobójcze. Dodatkowo udowodniono, że może on modulować odpowiedź zapalną i sprzyja regeneracji tkanek. Kiedy dodamy do tego kwas octowy, który obniża pH i może uszkadzać błony komórkowe mikroorganizmów - otrzymujemy silny preparat, który pomoże eliminować zagrożenia płynące z zewnątrz. Zarówno ocet, jak i miód zawierają antyoksydanty, które działają przeciwzapalnie.
Swoją skuteczność oxymel opiera na dobrej współpracy tych dwóch składników. Co więcej, współczesne badania wskazują, że te dwa składniki wzajemnie wzmacniają swoje działanie. Drobnoustroje atakowane są na kilka różnych sposobów, a to oznacza większą skuteczność ich neutralizowania. Octowy składnik pomaga zaburzać strukturę biofilmu (obniżenie pH, denaturacja macierzy), a miód hamuje komórki w biofilmie - to razem ułatwia eliminację kolonii trudnych do usunięcia.
Jak zrobić oxymel? Przepis
Receptura jest nieskomplikowana, nie wymaga używania specjalnego sprzętu. Chociaż Galen zalecał gotowanie, to dziś wiemy, że może ono pozbawić miód jego cennych właściwości
Składniki:
- 1 część surowego miodu (najlepiej wielokwiatowego lub lipowego, nierozgrzewanego powyżej 40°C),
- 1 część octu jabłkowego (z naturalnej fermentacji, niefiltrowany).
Zioła dobierz w zależności od tego, jakie dolegliwości chcesz łagodzić oxymelem:
- na odporność: tymianek, imbir, kurkuma, pieprz cayenne,
- na kaszel i gardło: lipa, prawoślaz, babka lancetowata,
- na trawienie: mięta, melisa, anyż, imbir,
- na krążenie: głóg, czosnek, kurkuma, cynamon.
Przygotowanie:
Zioła przygotuj - możesz użyć świeżych lub suszonych (ok. 1 - 2 łyżki ziół na 250 ml mieszaniny). Umieść zioła w słoiku (najlepiej szklanym, z szerokim otworem). Zalej miodem i octem w proporcji 1:1 (lub 2 części miodu: 1 część octu, jeśli wolisz słodszy smak). Wymieszaj dokładnie, zakręć słoik i odstaw w ciemne, chłodne miejsce na 7-14 dni. Codziennie potrząsaj. Po tym czasie przecedź przez gazę lub drobne sitko do czystej butelki. Przechowuj w chłodnym, ciemnym miejscu do 6 miesięcy (nie wymaga pasteryzacji, ale unikaj kontaktu z metalem).
Możesz również skorzystać z przepisu współczesnego - opracowała go amerykańska zielarka Rosemary Gladstar. Jej właśnie zawdzięczamy ponowne odkrycie tej starej receptury w 1980 roku. Swój oxymel przygotowywała z dodatkiem warzyw.
Oxymel z dodatkiem warzyw:
Składniki:
- niepasteryzowany ocet jabłkowy,
- naturalny miód,
- ½ szklanki świeżo startego korzenia chrzanu,
- ½ szklanki drobno posiekanej cebuli,
- ¼ szklanki posiekanego czosnku,
- pieprz cayenne - do smaku,
- opcjonalnie: ulubione zioła (np. tymianek, rozmaryn, imbir lub kurkuma).
Przygotowanie:
Do dużego, najlepiej szklanego słoja (o pojemności ok. 2 litrów) włóż chrzan, cebulę i czosnek. Zalej składniki octem jabłkowym, tak aby całkowicie je przykrył. Zakręcony słoik ustaw w ciepłym, zacienionym miejscu na około 3 - 4 tygodnie. Codziennie wstrząśnij naczyniem, by pobudzić proces maceracji i równomiernie uwalniać składniki aktywne. Po upływie tego czasu przecedź miksturę przez gazę lub drobne sitko, oddzielając płyn od stałych składników. Otrzymany roztwór delikatnie podgrzej (nie zagotowuj!) i dodaj do smaku miód oraz przyprawy. Gotowy oksymel powinien mieć ostry, pikantny, a zarazem słodki smak. Przechowuj w szczelnie zamkniętej butelce, w chłodnym i ciemnym miejscu - zachowa świeżość przez kilka miesięcy.
Zobacz również:
Czy oxymel się nie psuje?
Prawidłowo przygotowany nie zepsuje się dzięki właściwościom miodu i octu. Pamiętaj jednak o kilku zasadach - zakrętka słoja i potem butelki musi być idealnie dopasowana. Unikaj zanieczyszczenia płynu łyżką z resztkami jedzenia. Gotowy oxymel przechowuj w chłodnym, ciemnym miejscu.
Jak stosować oxymel?
Dawkowanie (dla dorosłych):
- profilaktycznie: 1 łyżeczka dziennie (rano lub wieczorem, można rozcieńczyć w ciepłej wodzie)
- w czasie infekcji: 1 łyżeczka 2-3 razy dziennie
- na trawienie: 1 łyżeczka 15-30 minut przed posiłkiem
Dzieci powyżej 1 roku życia mogą przyjmować oksymel w mniejszych ilościach (½ łyżeczki), ale nie należy go podawać niemowlętom - ze względu na ryzyko botulizmu (miód!).
Zastosowanie oksymela
Poza wspieraniem odporności i walką z pierwszymi objawami infekcji, oxymel można stosować na kilka innych dolegliwości. Przede wszystkim łagodzi kaszel i ułatwia zasypianie, dlatego może być stosowany pomocniczo podczas leczenia objawów przeziębienia lub sezonowych wirusówek. Badania kliniczne potwierdzają, że miód skutecznie redukuje częstotliwość i nasilenie kaszlu u dzieci oraz poprawia jakość snu, dorównując, a niekiedy przewyższając działanie dostępnych bez recepty syropów przeciwkaszlowych. Dodatek octu jabłkowego w oksymelu może dodatkowo wspomagać działanie przeciwbakteryjne i lekko antyseptyczne w obrębie gardła, dzięki czemu preparat może przynieść ulgę przy podrażnieniach błony śluzowej i suchości w gardle.
Na tym nie koniec - jak dowodzi nauka ocet i miód może korzystnie wpływać na metabolizm lipidów i glukozy. Kwas octowy, który moduluje metabolizm lipidów w wątrobie, poprawia wrażliwość insulinową oraz spowalnia opróżnianie żołądka, co ogranicza gwałtowne wzrosty glikemii po posiłkach. Miód co prawda zawiera sporo cukrów prostych, jednak wykazuje w badaniach właściwości hipolipemiczne i antyoksydacyjne, zwłaszcza w przypadku miodów bogatych w polifenole (np. gryczany, spadziowy). Zawarte w nim flawonoidy i enzymy ograniczają peroksydację lipidów, co przekłada się na ochronę naczyń krwionośnych i obniżenie ryzyka rozwoju miażdżycy. Oxymel może być stosowany jako naturalny środek profilaktyczny w chorobach układu krążenia.
Ocet zwiększa wydzielanie soków żołądkowych i może poprawiać perystaltykę przewodu pokarmowego, co ułatwia trawienie cięższych posiłków. Miód natomiast działa łagodząco na błonę śluzową żołądka i jelit, może wspierać regenerację nabłonka i ograniczać dolegliwości towarzyszące nadkwasocie lub podrażnieniom przewodu pokarmowego. W połączeniu tworzą więc preparat, który w naturalny sposób harmonizuje pracę układu trawiennego, a jednocześnie dostarcza szeregu bioaktywnych związków wspierających odporność i ogólną kondycję organizmu.
Źródło:
Oxymel: A systematic review of preclinical and clinical studies [do.i.: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10730569].
CZYTAJ TAKŻE:
To prawdziwe boostery odporności. Włącz do diety, by chronić się przed infekcją
Najlepszy napój na skoki cukru i wsparcie w odchudzaniu. Jak działa woda z octem jabłkowym?
Codziennie jedzą tę zupę i dożywają 100 lat. Rosół nie może się z nią równać
