Jego smak trudno pomylić z czymkolwiek innym. Od lat cenione jest w ziołolecznictwie

Niektóre rośliny zielarskie przez lata pozostają w cieniu bardziej popularnych ziół. Jedną z nich jest drapacz lekarski (Cnicus benedictus), roślina przypominająca wyglądem oset, która od stuleci wykorzystywana jest w tradycyjnym ziołolecznictwie. Jej charakterystyczną cechą jest bardzo gorzki smak, ale właśnie związki odpowiadające za tę gorycz wiąże się z działaniem wspomagającym trawienie.

Drapacz lekarski pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego, choć obecnie może być uprawiany również w innych częściach świata, w tym w Polsce. Z wyglądu łatwo pomylić go z innymi roślinami z rodziny astrowatych.

W ziołolecznictwie wykorzystuje się przede wszystkim jego ziele. To właśnie ono zawiera substancje, którym przypisuje się właściwości wspierające układ pokarmowy.

Zobacz również:

---

Porady

Zakazane rośliny w Polsce. Lista, która zaskakuje wielu ogrodników

Agata Zaremba

Ziele drapacza wyróżnia się obecnością gorzkich laktonów seskwiterpenowych (knicyna, benedyktyna), które nadają mu charakterystyczny smak. Oprócz nich w składzie rośliny znajdziemy poliacetyleny, flawonoidy, garbniki oraz śladowe ilości olejków eterycznych.

 Warto podkreślić, że drapacz jest również cennym źródłem minerałów, zwłaszcza:

• magnezu,
• potasu,
• wapnia,
• sodu.

Drapacz lekarski wykazuje aktywność przeciwko wielu bakteriom, w tym gronkowcom i pałeczkom Gram-ujemnym. Badania wykazały, że za to działanie odpowiadają głównie seskwiterpenowe laktony, takie jak cynaryna, oraz olejki eteryczne zawarte w roślinie. Jednakże skuteczność działania drapacza zależy od sposobu przygotowania ekstraktu i pochodzenia surowca.

Drapacz lekarski od wieków znajduje zastosowanie w tradycyjnym ziołolecznictwie, szczególnie jako roślina wspomagająca trawienie. Jego charakterystyczny, gorzki smak związany jest z obecnością substancji goryczkowych, które pobudzają wydzielanie śliny i soku żołądkowego, wspierając prawidłowe trawienie oraz apetyt.

Drapaczowi przypisuje się również korzystny wpływ na wydzielanie żółci, dlatego tradycyjnie stosowany jest jako wsparcie dla prawidłowego funkcjonowania wątroby i dróg żółciowych. W ziołolecznictwie ceniony jest także ze względu na przypisywane mu właściwości odkażające i moczopędne oraz wspieranie prawidłowej przemiany materii.

Z kolei, by przygotować napar, dwie łyżki rozdrobnionego ziela drapacza należy zalać szklanką wrzącej wody i zaparzać pod przykryciem przez 15 minut, potem przecedzić. Napar pije się 2-3 razy dziennie po 1/3 szklanki jako środek ułatwiający przemianę materii i wzmacniający.

Aby przygotować odwar z ziela drapacza, należy dwie łyżki rozdrobnionego ziela zalać jedną szklanką gorącej wody i gotować pod przykryciem na słabym ogniu przez 5 minut. Następnie trzeba odstawić mieszankę na 10 minut, potem przecedzić. Pije się po 1/3 szklanki trzy razy dziennie przed jedzeniem jako środek pobudzający trawienie i ułatwiający przemianę materii, przy braku łaknienia i dolegliwościach trawiennych. Także jako środek ogólnie wzmacniający.

Zobacz również:

---

Diety

Zdrowszy od soli, łaskawszy dla żołądka od pieprzu. Mieszanka pieprzu i ziół podkręca smak i wspomaga trawienie

Agnieszka Żurek

Drapacz nie jest ziołem dla każdego. Większe ilości mogą podrażniać przewód pokarmowy i powodować m.in. nudności, wymioty, kolkę czy biegunkę. Opisywano również możliwość wystąpienia reakcji alergicznych, szczególnie u osób uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych.

Ostrożność powinny zachować także osoby z nadkwasotą żołądka lub czynną chorobą wrzodową. Co ważne, zioła mogą również wpływać na działanie przyjmowanych leków. Jeśli ktoś regularnie stosuje farmaceutyki, najlepiej przed rozpoczęciem kuracji zapytać o drapacz lekarza lub farmaceutę.

Źródła:

1. M. E. Senderski: Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie.
2. Katarzyna Ziętal i in.: Cnicus benedictus: Folk Medicinal Uses, Biological Activities, and In Silico Screening of Main Phytochemical Constituents.