Spis treści:
- Co to jest inozytol?
- Jak działa mio-inozytol?
- Jaką rolę może odegrać mio-inozytol w leczeniu PCOS i insulinooporności?
- Inne właściwości mio-inozytolu
- Dieta bogata w mio-inozytol
Co to jest inozytol?
W 1850 roku niemiecki chemik i lekarz Johannes Joseph Scherer po raz pierwszy wyizolował inozytol z tkanki mięśniowej. Stąd nazwa: cukier mięśniowy (gr. inos = mięsień). Dalsze badania pokazały, że występuje on w różnych formach i nie jest to typowy cukier (jest cyklicznym alkoholem wielowodorotlenowym). Z czasem naukowcy przekonali się, że występuje nie tylko w mięśniach, ale również we krwi i mózgu człowieka. Następnie odkryto jego obecność w niektórych roślinach.
Ludzki organizm sam go wytwarza, ale nie zawsze w ilościach wystarczających. Współcześnie inozytol bywa nazywany witaminą B8, chociaż formalnie nią nie jest. Dlatego określany jest mianem substancji witaminopodobnej, cukru lub węglowodanu. Z czasem zidentyfikowano również jego izomery, w tym mio-inozytol, który obecnie jest testowany pod kątem regulacji hormonalnej.
Jak działa mio-inozytol?
Mio-inozytol to bardzo ważna cząsteczka w organizmie - działa głównie jako regulator sygnałów komórkowych i metabolizmu. Jest składnikiem fosfolipidów budujących błony komórkowe, a jego pochodne biorą udział w tworzeniu tzw. wtórnych przekaźników, takich jak inozytolo-1,4,5-trifosforan (IP₃). Związki te regulują stężenie jonów wapnia w komórce, co ma bezpośredni wpływ na wiele procesów fizjologicznych, w tym skurcz mięśni, wydzielanie hormonów oraz aktywność komórek nerwowych.
Jaką rolę może odegrać mio-inozytol w leczeniu PCOS i insulinooporności?
Zespołowi policystycznych jajników bardzo często towarzyszy insulinooporność. Współistnieją u 80 proc. pacjentek z otyłością i ok. 40 proc. z wagą prawidłową. Przy insulinooporności organizm bardzo słabo reaguje na insulinę przyjmowaną w pokarmach, więc produkuje jej coraz więcej. W konsekwencji mamy nadmiar insuliny, który pobudza jajniki do produkcji androgenów ("męskich" hormonów) i zaburza owulację, więc nasila objawy PCOS. Tworzy się błędne koło, w którym jedna dolegliwość napędza drugą i znacząco utrudnia leczenie.
Duże nadzieje wiąże się obecnie z właściwościami mio - inozytolu, który "naprawia" komunikację pomiędzy insuliną a komórkami. Zwiększona wrażliwość na insulinę to wydajniejszy transport glukozy do wnętrza komórek i stabilny poziom cukru we krwi. Jednocześnie mio-inozytol odgrywa ważną rolę w regulacji gospodarki hormonalnej, szczególnie u kobiet. Wpływa na działanie hormonów odpowiedzialnych za cykl miesiączkowy, takich jak FSH i LH, a także wspiera prawidłową funkcję jajników. Zatem zmniejszenie hiperinsulinemii może prowadzić do wyregulowania poziomu androgenów u kobiet z PCOS.
Inne właściwości mio-inozytolu
Chociaż po uregulowaniu poziomu cukru, można obserwować spadek masy wagi, to mio-inozytol nie jest środkiem na odchudzanie. Ma on natomiast wiele innych zastosowań tam, gdzie równowaga hormonalna ma znaczenie. W układzie nerwowym mio-inozytol wpływa na funkcjonowanie neuroprzekaźników, w tym serotoniny, co przekłada się na jego znaczenie w regulacji nastroju i pracy mózgu. Jest więc przedmiotem badań w kontekście zaburzeń psychicznych, takich jak stany lękowe czy depresja.
Dieta bogata w mio-inozytol
Ludzki organizm samodzielnie wytwarza mio-inozytol - syntetyzuje go z glukozy, w wątrobie i nerkach. Jednak w przebiegu chorób powodowanych zaburzeniami hormonalnymi, te ilości są niewystarczające. Jak już wspomniałam, istnieją również roślinne źródła inozytolu.
Naturalnie występuje on w wielu produktach takich jak owoce (zwłaszcza cytrusy i melony), rośliny strączkowe, produkty pełnoziarniste, orzechy oraz niektóre warzywa. Tu jednak należy zaznaczyć, że mio - inozytol z pożywienia nie zawsze jest w pełni przyswajalny. Dlatego część lekarzy zaleca swoim pacjentkom suplementację. W tym przypadku dzienna dawka inozytolu nie może przekroczyć 18 gramów na dobę. Warto pamiętać, że nie jest to lek, a jedynie środek wspomagający leczenie PCOS i insulinooporności.
Źródła:
1.Ovulation induction with myo-inositol alone and in combination with clomiphene citrate in polycystic ovarian syndrome patients with insulin resistance [do.i.: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25259724/]
2.Comparison of two insulin sensitizers, metformin and myo-inositol, in women with polycystic ovary syndrome (PCOS) [do.i.: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27808588/]
3.Reduced myo-inositol levels in cerebrospinal fluid from patients with affective disorder [do.i.: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/623854/]
4.Double-blind, controlled trial of inositol treatment of depression [do.i.: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7726322/]
