Spis treści:
- Przymiotno kanadyjskie - niepozorny chwast o cennych właściwościach
- Jak wygląda przymiotno kanadyjskie?
- Co zawiera przymiotno kanadyjskie? Bogactwo naturalnych substancji
- Jak działa przymiotno kanadyjskie?
- Przymiotno kanadyjskie. Nie tylko do picia
- Jak przygotować napar i odwar z przymiotna?
Przymiotno kanadyjskie - niepozorny chwast o cennych właściwościach
Przymiotno kanadyjskie (Erigeron canadensis) należy do rodziny astrowatych. Choć przez wielu traktowane jest wyłącznie jako uciążliwy chwast, zielarze od dawna wiedzą, że kryje ono w sobie wiele cennych substancji biologicznie czynnych.
Ojczyzną przymiotna kanadyjskiego jest Kanada, skąd roślina rozprzestrzeniła się na niemal cały świat. W Polsce występuje pospolicie na obszarze całego kraju. Najczęściej można ją spotkać w pobliżu domostw, na przydrożach, piaszczystych nieużytkach, ugorach, pastwiskach, zrębach leśnych oraz w ogrodach.
Jak wygląda przymiotno kanadyjskie?
Jest zazwyczaj rośliną jednoroczną, choć w sprzyjających warunkach może zachowywać się jak gatunek dwuletni. W zależności od warunków środowiskowych osiąga od 30 do nawet 100 cm wysokości. Charakteryzuje się sztywną, wzniesioną łodygą oraz równowąsko-lancetowatymi, owłosionymi i ostro zakończonymi liśćmi. Dolne liście są wyraźnie oddalone od siebie i mają ostro piłkowane brzegi.
W górnej części pędu rozwijają się liczne drobne koszyczki kwiatowe o białych i brudnożółtych kwiatach, zebrane w rozgałęzione wiechy. Przymiotno kwitnie wyjątkowo długo, od kwietnia aż do października. Po przekwitnięciu tworzy żółtobrunatne niełupki wyposażone w puch kielichowy, który umożliwia nasionom rozsiewanie przez wiatr.
Co zawiera przymiotno kanadyjskie? Bogactwo naturalnych substancji
Surowcem zielarskim jest ziele przymiotna (Erigeronis herba), zbierane na początku kwitnienia. To właśnie wtedy zawiera ono najwięcej substancji aktywnych. Zielarze podkreślają, że nie powinno się zbierać roślin przekwitających ani egzemplarzy zbyt grubych, zdrewniałych i pozbawionych liści, ponieważ ich wartość lecznicza jest znacznie niższa.
Ziele przymiotna zawiera około 0,6 proc. olejku eterycznego, w którego skład wchodzą między innymi limonen, cytral i linalol. Oprócz tego obecne są garbniki pirogalolowe, flawonoidy, w tym rutyna oraz pochodne apigeniny i kemferolu, a także kwasy fenolowe, przede wszystkim kawowy i ferulowy.
Roślina dostarcza również karotenoidów, fitosteroli, choliny, witaminy C, związków cukrowych oraz soli mineralnych. To właśnie współdziałanie tych składników odpowiada za szerokie spektrum działania przymiotna.
Jak działa przymiotno kanadyjskie?
Najbardziej charakterystyczną właściwością rośliny jest działanie przeciwkrwotoczne. Obecne w zielu garbniki wykazują jednocześnie działanie ściągające, przeciwbakteryjne, przeciwzapalne oraz przeciwbiegunkowe. Flawonoidy z kolei zwiększają wydalanie moczu, wspomagając usuwanie produktów przemiany materii z organizmu.
W medycynie ludowej Ameryki Północnej przymiotno wykorzystywano przede wszystkim przy chorobach nerek, kamicy moczowej oraz stanach zapalnych jelit. Rdzenni mieszkańcy Ameryki stosowali je również do tamowania krwawień.
Współcześnie preparaty z przymiotna stosowane są przede wszystkim wspomagająco w stanach zapalnych przewodu pokarmowego, biegunkach, chorobach dróg moczowych oraz przy nadmiernych krwawieniach. Ziele znajduje także zastosowanie pomocnicze u osób cierpiących na dnę moczanową oraz choroby reumatyczne.
Zobacz również:
Przymiotno kanadyjskie. Nie tylko do picia
Przymiotno kanadyjskie wykorzystywane jest także zewnętrznie. Napary i odwary stosuje się do przemywania trudno gojących się ran, oparzeń oraz odleżyn. Dzięki właściwościom przeciwzapalnym i przeciwbakteryjnym wyciągi z rośliny znajdują zastosowanie również w pielęgnacji skóry z trądzikiem, wypryskiem oraz uporczywym świądem.
Jak przygotować napar i odwar z przymiotna?
Najprostszym sposobem wykorzystania surowca jest napar. Jedną łyżkę rozdrobnionego ziela należy zalać szklanką wrzącej wody i pozostawić pod przykryciem na około 15 minut. Po przecedzeniu można pić po pół szklanki 2-3 razy dziennie po posiłkach. Napar stosowany jest tradycyjnie wspomagająco w stanach zapalnych przewodu pokarmowego, biegunkach, wzdęciach oraz chorobach dróg moczowych. Może być także używany zewnętrznie do przemywania ran i zmian skórnych.
Odwar przygotowuje się, zalewając jedną łyżkę ziela szklanką letniej wody. Całość należy doprowadzić do wrzenia, gotować pod przykryciem przez około pięć minut, a następnie odstawić na kwadrans i przecedzić. Tradycyjnie pije się go 2-3 razy dziennie po jednej trzeciej szklanki jako środek przeciwkrwotoczny w krwawieniach z przewodu pokarmowego, dróg moczowych i narządu rodnego oraz jako preparat o działaniu moczopędnym.
Źródło:
Mateusz Emanuel Senderski: Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie
