Spis treści:
- Czym jest Zespół jelita drażliwego (IBS)
- IBS - przyczyny
- Olejek miętowy a IBS
- Olejek z mięty pieprzowej - zastosowanie w IBS
Czym jest Zespół jelita drażliwego (IBS)
Zespół jelita drażliwego (IBS, od ang. Irritable Bowel Syndrome) to zaburzenie funkcji jelit, które charakteryzuje się różnymi objawami związanymi z pracą przewodu pokarmowego. Najczęściej występujące między 20. a 50. rokiem życia. Ocenia się, że może dotyczyć nawet 20 proc. populacji, choć warto pamiętać, że wiele przypadków nie zostaje zdiagnozowanych.
Objawy zespołu jelita drażliwego mogą obejmować:
- bóle brzucha,
- zmienność rytmu wypróżnień,
- wzdęcia i gazy,
- zmiany w konsystencji stolca,
- odczucie niepełnego wypróżniania.
Kryteria rzymskie:
Według kryteriów rzymskich IV typowymi cechami zespołu jelita drażliwego są:
Ból brzucha lub dyskomfort w jamie brzusznej trwający co najmniej 3 dni w miesiącu przez ostatnie 3 miesiące (początek objawów datowany na 6 miesięcy przed rozpoznaniem).
Ból brzucha/dyskomfort związany jest z co najmniej dwoma z trzech wymienionych objawów:
zmniejsza się po wypróżnieniu,
zmniejsza się po wypróżnieniu i związany jest ze zmianą częstotliwości wypróżnień,
zmniejsza się po wypróżnieniu i związany jest ze zmianą konsystencji stolca.
American College of Gastroenterology (ACG) wyróżnia cztery główne podtypy IBS:
IBS-D (Zespół jelita drażliwego z biegunką). W przypadku tego podtypu dominują objawy biegunki. Pacjenci mogą doświadczać częstych i luźnych stolców.
IBS-C (Zespół jelita drażliwego z zaparciem). W tym przypadku głównym objawem jest zaparcie. Pacjenci mogą odczuwać trudności w regularnym i skutecznym wypróżnianiu.
IBS-M (Zespół jelita drażliwego z mieszanymi objawami). Osoby z tym podtypem doświadczają zarówno biegunek, jak i zaparć. Objawy mogą zmieniać się w czasie.
IBS-U (Zespół jelita drażliwego nieokreślony). W tej kategorii znajdują się pacjenci, którzy nie spełniają jasnych kryteriów dla żadnego z powyższych podtypów, ale nadal doświadczają objawów zespołu jelita drażliwego.
IBS - przyczyny
Przyczyny IBS nie są dokładnie znane, ale wiele czynników może wpływać na rozwój tego schorzenia. Mogą to być czynniki genetyczne, zaburzenia w ruchu jelit, nadwrażliwość jelit, "tzw. "nieszczelne jelito", stres czy infekcje. Diagnoza opiera się na ocenie objawów i wykluczeniu innych możliwych schorzeń.
Olejek miętowy a IBS
Pacjenci z IBS, u których występują łagodne i sporadyczne objawy, zwykle czują się lepiej po wprowadzeniu zmian w stylu życia i diecie, która często obejmuje dietę ubogą w fermentowane oligo-, di- i monosacharydy oraz poliole (tzw. dieta FODMAP), a w niektórych przypadkach wiąże się z unikaniem laktozy i glutenu.
Według wytycznych Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii z 2018 roku, olejek z mięty pieprzowej jest uznawany za jedną z opcji terapeutycznych w leczeniu osób cierpiących na zespół jelita nadwrażliwego, obok probiotyków, błonnika i modyfikacji diety. Zaleca się stosowanie tego preparatu szczególnie u pacjentów z IBS, u których główne objawy to bóle brzucha i wzdęcia.
Olejek miętowy zawiera związki, które działają na patofizjologię IBS, w tym L-mentol, który blokuje kanały wapniowe w mięśniach gładkich, wywołując w ten sposób działanie przeciwskurczowe na przewód pokarmowy. Ma działanie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne, przeciwutleniające, immunomodulujące i znieczulające, z których wszystkie mogą być istotne w leczeniu IBS.
W 2016 roku Cash i in. opublikowali wyniki 4-tygodniowego, podwójnie ślepego, kontrolowanego placebo badania RCT, w którym testowano nowatorski, zastrzeżony preparat mięty pieprzowej z powłoką dojelitową pod kątem jego potencjalnej skuteczności w zmniejszaniu objawów IBS u 72 pacjentów z IBS-M (typ mieszany) lub IBS-D (z zaparciami).
Specjalistyczna powłoka dojelitowa zastosowana w ich badaniu składała się z matrycy w stanie stałym, która była potrójnie powlekana i zaprojektowana tak, aby dostarczać olejek miętowy o przedłużonym uwalnianiu do jelita cienkiego z mniejszą liczbą potencjalnych działań niepożądanych.
Po zakończeniu badania zaobserwowano istotne korzyści w grupie pacjentów stosujących olejek miętowy w porównaniu do grupy stosującej placebo w leczeniu zespołu jelita drażliwego (IBS). W grupie stosującej olejek miętowy zaobserwowano 40 proc. redukcję całkowitej punktacji objawów IBS. W porównaniu do grupy placebo, gdzie zmniejszenie to wyniosło 24,3 proc.. To sugeruje, że olejek miętowy mógł być skutecznym środkiem w łagodzeniu objawów IBS. Stwierdzono zwiększoną poprawę zarówno ogólnej punktacji objawów żołądkowo-jelitowych, jak i indywidualnych objawów w grupie stosującej olejek miętowy w porównaniu do grupy placebo.
Olejek z mięty pieprzowej - zastosowanie w IBS
W celu zmniejszenia objawów ogółem rekomendowane jest stosowanie wybranych preparatów olejku z mięty pieprzowej. Autorzy "Rekomendacji diagnostyczno-terapeutyczne w zespole jelita nadwrażliwego" sugerują stosowanie preparatu w przeliczeniu na miligramy olejku miętowego w dawce 180-225 mg olejku dwa razy na dobę.
Dotychczas nie określono minimalnego, optymalnego ani maksymalnego czasu stosowania olejku z mięty pieprzowej. Na podstawie dostępnych badań sugerowane jest stosowanie preparatu od 2 do 12 tygodni. Skuteczność i bezpieczeństwo dłuższego stosowania muszą być potwierdzone badaniami.
Pamiętaj: przed rozpoczęciem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza jeśli istnieją inne schorzenia lub są przyjmowane leki. Niektóre osoby mogą być wrażliwe na miętę, dlatego ważne jest monitorowanie reakcji organizmu i dostosowywanie dawki w razie potrzeby.
Źródła:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6337770/
Anna Pietrzak i inni.: Rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne w zespole jelita nadwrażliwego
