Spis treści:
- Przyczyny niedoboru witaminy D
- Objawy niedoboru witaminy
- Witamina D. Jakie są skutki jej niedoboru?
Przyczyny niedoboru witaminy D
Istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że brakuje ci witaminy D. Otóż z szacunków specjalistów wynika, że problem ten dotyczy ponad 90 proc. Polaków. Na świecie nawet miliard ludzi ma niedobór witaminy D i większość oczywiście nie zdaje sobie z tego sprawy. A witamina D to dla nas "eliksir życia" - m.in. wzmacnia działanie układu odpornościowego i odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu układu mięśniowego oraz nerwowego.
Wydawać by się mogło, że organizm witaminy D ma pod dostatkiem. Najważniejszym jej źródłem jest przecież promieniowanie słoneczne - "witamina słońca" powstaje w skórze w wyniku ekspozycji na słońce i jest magazynowana w tkance tłuszczowej oraz wątrobie. Tylko muszą być spełnione pewne warunki, żeby pożądany proces nastąpił. Osobom o jasnej karnacji wystarczy niby ok. 15 minut na słońcu, żeby doszło do syntezy odpowiedniej ilości witaminy D3, jeśli chodzi o dzienne zapotrzebowanie, ale...
Zobacz również:
Pamiętajmy o tym, że w Polsce od września do kwietnia słońce rzadko przedziera się przez chmury. A nawet w miesiącach letnich, ze względu na pracę czy inne codzienne obowiązki, często przebywamy w zamkniętych pomieszczeniach (szczególnie w godz. od 10 do 15, kiedy ze względu na odpowiedni kąt padania promieni słonecznych synteza witaminy D jest najbardziej efektywna).
Dostęp promieni UVB do skóry znacząco ograniczają też stosowane w lecie kremy z filtrem czy zakrywanie dużej powierzchni skóry ubraniem.
Witaminę D znajdziemy również w produktach żywnościowych, chociażby w rybach (makreli, tuńczyku, śledziu, łososiu czy sardynkach), tylko Polacy bardzo rzadko po nie sięgają. Witamina D występuje również w żółtkach jaj, mleku lub grzybach.
Niestety, pokrycie zapotrzebowania na tę witaminę, dostarczaną wraz z pożywieniem, jest bardzo utrudnione - naturalnych źródeł jej występowania nie jest dużo, a do tego dostępne produkty nie są w nią wyjątkowo zasobne.
Niedobór witaminy D w organizmie ma również związek z różnymi schorzeniami, np. wątroby lub niewydolnością nerek. Działanie witaminy D hamują też niektóre leki. Zaliczamy do nich: kortykosteroidy, środki przeczyszczające, barbiturany i fenytoinę.
Objawy niedoboru witaminy
Z objawami niedoboru witaminy D, o których przeczytasz poniżej, zgłoś się do lekarza, a następnie na odpowiednie badania laboratoryjne (powinieneś otrzymać skierowanie). Stężenia witaminy D oraz jej metabolitów oznacza się z surowicy krwi. Za test diagnostyczny wykonywany prywatnie zapłacisz kilkadziesiąt złotych, ale otrzymany wynik będzie na wagę złota, gdyż będziesz miał pewność, skąd u ciebie wiele dziwnych dolegliwości.
O objawach niedoboru witaminy świadczą:
- brak energii, ciągłe zmęczenie, gorsza kondycja, wyczerpanie fizyczne,
- częste infekcje typu przeziębienie, grypa, choroby dróg oddechowych,
- bóle mięśni i kości (np. bóle pleców, kręgosłupa),
- większa wrażliwość na ból,
- wrażenie "bólu skóry",
- wolniejsze gojenie się ran,
- bezsenność,
- choroby przyzębia,
- wypadanie włosów,
- gorszy nastrój (mogą pojawić się stany depresyjne),
- mniejsza odporność na stres,
- problemy z apetytem lub nadwaga,
- biegunki.
Witamina D. Jakie są skutki jej niedoboru?
Poważnych skutków długotrwałego niedoboru witaminy D w organizmie jest wiele. Zacznijmy od tych dotyczących kości.
Witamina D odpowiada za utrzymanie odpowiedniego poziomu wapnia i fosforu oraz odgrywa istotną rolę w formowaniu układu szkieletowego. Dlatego, kiedy jej brakuje, znacząco wzrasta ryzyko złamań (np. kości udowej). Możliwe są skrzywienia i zwyrodnienia układu kostnego lub zniekształcenia sylwetki. Do skutków niedoboru witaminy D, które dotyczą kości, trzeba dodać również wypadanie zębów.
Z niedoborem witaminy D wiązane są także choroby autoimmunologiczne - mówi się o nawet 80 różnych schorzeniach. Wymienić tutaj należy przede wszystkich reumatoidalne zapalenie stawów i stwardnienie rozsiane.
W wyniku zbyt niskiego poziomu witaminy D zwiększa się ryzyko osteomalacji, metabolicznej choroby kości (kości, z powodu niedostatecznego wysycenia wapniem, przestają być wytrzymałe, a ich kształt nienaturalnie się zmienia - dochodzi np. do wygięć pod wpływem obciążenia). Zjawisko to można określić też jako rozmiękanie kości.
Niedobór witaminy D zwiększa również ryzyko osteoporozy. Choroba ta charakteryzuje się ubytkiem masy kostnej (zmniejszeniem gęstości mineralnej kości), osłabieniem struktury przestrzennej kości oraz, co za tym idzie, zwiększoną podatnością na złamania. To niestety bardzo powszechne zjawisko. W Polsce na osteoporozę cierpi ponad dwa miliony kobiet.
Brak witaminy D może też przyspieszyć proces starzenia się skóry, jak i całego organizmu. Dla skóry "witamina słońca" jest ważna również z jeszcze jednego powodu. Odpowiada ona bowiem za normalizację procesów w niej zachodzących. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznych czy uszkodzeń wywołanych stresem oksydacyjnym, witamina D zajmuje się wstrzymaniem dalszych zmian.
Co ciekawe, witamina D wpływa również na nasz słuch - kiedy nie dostarczamy jej w wystarczających ilościach, możemy gorzej słyszeć.
Poziom witaminy D swego czasu zbadano u osób cierpiących na schizofrenię i nerwicę lękową. U ponad połowy badanych stwierdzono jej niedobór. Badacze wykazali również bezpośredni związek między niedoborem witaminy D a depresją, dlatego witamina D jest również niezmiernie ważna dla naszego zdrowia psychicznego.
Wymienianie skutków niedoboru witaminy D zakończymy na nowotworach - niedobór witaminy D zwiększa ryzyko zachorowania na raka. W tym kontekście wymienia się przede wszystkim nowotwory przełyku, żołądka, jelita grubego, trzustki i wątroby, a także nowotwór piersi i prostaty.
