Spis treści:
- Mak. Wartość odżywcza i kalorie
- Mak. Indeks glikemiczny (IG)
- Mak dobrym źródłem wapnia?
- Bezpieczne użycie maku w domowych wypiekach - wskazówki GIS
- Mak. Przeciwwskazania
Mak. Wartość odżywcza i kalorie
Nic nie poradzimy, ale mak to produkt wysokoenergetyczny. W 100 g nasion znajduje się około 500 kcal, w zależności od gatunku. Do tego jest bogaty w tłuszcze, przy czym aż 25 proc. to wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które są niezbędne m.in. dla prawidłowego funkcjonowania serca, mózgu i siatkówki oka. Zawiera również znaczną ilość białka, które wspiera budowę i regenerację tkanek, a także węglowodany i błonnik, który sprzyja prawidłowej pracy jelit i utrzymaniu uczucia sytości.
Mak wyróżnia się zawartością:
Składników mineralnych:
Magnezu - wspiera prawidłową pracę układu nerwowego, mięśni i serca.
Wapnia - kluczowego dla zdrowia kości i zębów. Ma go nawet 10 razy więcej niż mleko
Żelaza, cynku i miedzi - minerałów ważnych dla odporności, metabolizmu oraz procesów regeneracyjnych organizmu.
Witamin:
Witamin z grupy B - uczestniczą w przemianach energetycznych i dbają o prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego.
Witamin rozpuszczalnych w tłuszczach: A, D, E i K:
Witamina A poprawia kondycję skóry i wspiera wzrok.
Witamina E działa jako silny antyoksydant, chroniąc komórki przed stresem oksydacyjnym.
Mak. Indeks glikemiczny (IG)
Mak charakteryzuje się niskim indeksem glikemicznym (IG ≈ 35), co oznacza, że nie powoduje gwałtownego wzrostu poziomu cukru we krwi. To sprawia, że jest odpowiedni dla osób z insulinoopornością lub cukrzycą, o ile spożywany jest w formie nasion, a nie w połączeniu z cukrem i białą mąką (np. w wypiekach).
Mak dobrym źródłem wapnia?
Mak jest jednym z bogatszych roślinnych źródeł wapnia (ok. 1400 mg na 100 gram), co czyni go cennym składnikiem diety, zwłaszcza dla osób ograniczających produkty mleczne.
Warto jednak zaznaczyć, że wapń zawarty w maku jest słabiej przyswajalny niż wapń pochodzący z nabiału, głównie z powodu obecności związków antyodżywczych, takich jak kwas fitynowy, które mogą utrudniać jego wchłanianie. Mimo to regularne spożywanie maku, szczególnie w połączeniu z produktami bogatymi w witaminę D lub innymi substancjami wspomagającymi przyswajanie wapnia, może skutecznie przyczyniać się do utrzymania zdrowych kości i uzupełniać jego niedobory w diecie.
Bezpieczne użycie maku w domowych wypiekach - wskazówki GIS
W okresie przygotowań do świątecznych wypieków warto pamiętać o bezpieczeństwie stosowania maku. Nasiona pochodzą z maku lekarskiego (Papaver somniferum L.), rośliny zawierającej naturalne alkaloidy opium. Same nasiona zazwyczaj nie zawierają tych substancji, jednak mogą ulec zanieczyszczeniu podczas zbioru lub przechowywania.
Dlatego ważne jest, aby do domowych wypieków wybierać mak wyłącznie przeznaczony dla konsumentów indywidualnych, pochodzący od sprawdzonych sprzedawców i sprzedawany w szczelnych, oryginalnych opakowaniach z pełnym oznakowaniem - nazwą produktu, datą trwałości i krajem pochodzenia.
W przypadku zakupu maku luzem lub w opakowaniach zbiorczych warto upewnić się u sprzedawcy co do jego źródła i przeznaczenia. Należy unikać maku przeznaczonego do przetwórstwa przemysłowego, gdyż jego spożycie w domu może wiązać się z ryzykiem niepożądanych skutków zdrowotnych.
Mak. Przeciwwskazania
Choć mak jest ceniony za swój delikatny smak i wartości odżywcze, nie jest odpowiedni dla wszystkich. Przeciwwskazaniem do jego spożycia mogą być alergie na nasiona maku lub produkty pochodne, które mogą wywoływać reakcje skórne, obrzęki czy problemy żołądkowo-jelitowe.
Kto jeszcze powinien uważać na mak? Osoby z problemami trawiennymi, po operacjach, z niewydolną wątrobą lub skłonnością do niestrawności, ponieważ jest to produkt ciężkostrawny.
Źródła:
https://www.researchgate.net/publication/355242371_Review_on_physicochemical_medicinal_and_nutraceutical_properties_of_poppy_seeds_a_potential_functional_food_ingredient?
https://ujms.net/index.php/ujms/article/view/7376
https://www.researchgate.net/publication/26524041_Determination_of_seed_and_oil_properties_of_some_poppy_Papaver_somniferum_L_varieties
https://www.gov.pl/web/wsse-krakow/informacja-glownego-inspektora-sanitarnego-w-sprawie-maku-spozywczego
