Spis treści:
- Paznokcie jako niepozorny barometr zdrowia
- Przykładów nie trzeba daleko szukać
- Ostrożnie z zabiegami kosmetycznymi
Paznokcie bywają nazywane barometrem zdrowia. Nie bez powodu. Choć rosną stosunkowo wolno, bardzo szybko reagują na to, co dzieje się w organizmie. Niedobory, przeciążenia, hormony, stres. Ich stan niczym lustro odbija ogólną kondycję. Dlaczego? Ponieważ kiedy coś nie gra, organizm ogranicza różnego rodzaju "luksusy". A estetycznie wyglądające paznokcie są właśnie takim "luksusem".
Paznokcie jako niepozorny barometr zdrowia
Jeszcze zanim pojawią się poważniejsze objawy, płytka paznokcia może stać się cienka, matowa, łamliwa lub zacząć się rozdwajać. To często pierwszy widoczny znak, że równowaga w organizmie została naruszona. Dlaczego właśnie paznokcie tak szybko reagują? Ponieważ nie są organem priorytetowym.
Kiedy więc nasze ciało musi w pewnym sensie "wybrać", czy wysłać składniki odżywcze do mózgu, serca bądź mięśni, czy właśnie do paznokci, "decyzja" jest oczywista. Jeśli dieta kuleje, hormony wariują albo stres trwa zbyt długo, paznokcie obrywają jako pierwsze. W praktyce oznacza to, że ich struktura słabnie, tempo wzrostu się zmienia, a końcówki zaczynają się łamać przy byle okazji.
W tym miejscu należy jednak odróżnić łamliwość kosmetyczną od tej, która powinna zapalić lampkę ostrzegawczą. Paznokcie mogą ucierpieć również z innych powodów, na przykład po intensywnej serii hybryd, częstym i agresywnym piłowaniu lub kontakcie choćby z acetonem. Wówczas problem zwykle dotyczy powierzchni, a proces da się cofnąć odpowiednią pielęgnacją oraz przerwą. Jeśli jednak paznokcie łamią się mimo tego, pozostają miękkie, pękają aż do skóry lub ich stan pogarsza się z miesiąca na miesiąc, to już nie jest tylko kwestia estetyki. To sygnał alarmowy.
Przykładów nie trzeba daleko szukać
Niedobór żelaza często sprawia, że płytka staje się cienka, podatna na złamania, a czasem nawet lekko wklęsła. Brak cynku z kolei może objawiać się kruchością, wolniejszym wzrostem i skłonnością do rozdwajania. Biotyna, czyli witamina B7, odpowiada natomiast za elastyczność i odporność paznokci, co oznacza, że gdy jej brakuje, paznokcie również łamią się bez ostrzeżenia. Wreszcie niedostateczna ilość białka w diecie. Niedobór ten osłabia fundament budulcowy paznokcia, gdyż keratyna bez aminokwasów po prostu nie ma z czego powstać.
Na paznokciach można też dostrzec ślady zaburzeń hormonalnych. Wahania estrogenów i progesteronu potrafią wpływać na tempo wzrostu i twardość płytki, co wiele kobiet zauważa w ciąży lub w okresie okołomenopauzalnym. Paznokcie mogą wtedy stać się bardziej miękkie, łamliwe albo przeciwnie, nienaturalnie twarde, ale kruche. Często towarzyszą temu zmiany w skórze i włosach, jednak to właśnie paznokcie bywają pierwsze w kolejce do zdradzania objawów.
Szczególną uwagę warto zwrócić ponadto na tarczycę. Przy jej niedoczynności paznokcie zazwyczaj rosną wolniej, są matowe, łamliwe i mają tendencję do rozdwajania się. Z kolei przy nadczynności mogą stać się cienkie, miękkie i nadwrażliwe na uszkodzenia. Do tego dochodzi przewlekły stres i podwyższony poziom kortyzolu, co zaburza wchłanianie składników odżywczych, pogarsza krążenie i osłabia procesy regeneracyjne. Efekt? Paznokcie tracą odporność i elastyczność, nawet jeśli dieta jest prawidłowa.
Ostrożnie z zabiegami kosmetycznymi
Na kondycję paznokci wpływ mają ponadto różnego rodzaju kosmetyki i codzienne nawyki. Częste stylizacje hybrydowe i żelowe, szczególnie bez przerw regeneracyjnych, potrafią skutecznie odwodnić i osłabić płytkę. Aceton usuwa bowiem nie tylko lakier, ale też naturalne lipidy ochronne. Z drugiej strony intensywne piłowanie rozszarpuje strukturę paznokcia zamiast ją wygładzać.
Nie sposób pominąć pracy w wodzie i w kontakcie z detergentami, zwłaszcza jeśli zaniedbujemy użycie rękawic ochronnych. Długotrwałe moczenie rąk, a następnie ich szybkie wysychanie, mówiąc delikatnie, nie służą paznokciom. Płytka paznokcia najpierw pęcznieje pod wpływem wilgoci, a potem kurczy się, gdy woda odparowuje. Ten proces osłabia jej strukturę, prowadząc do mikropęknięć, rozdwajania się i utraty naturalnej spójności. Efektem jest nie tylko łamliwość, ale też matowa, nierówna powierzchnia.
Na koniec warto doprecyzować, że nie każdy złamany paznokieć to powód do paniki. Istnieją jednak sygnały, których nie wolno ignorować. Gdy paznokcie nagle zmieniają wygląd, stają się bardzo cienkie i pękają, pojawiają się na nich nietypowe bruzdy, zmiany koloru lub towarzyszy temu przewlekłe zmęczenie, wypadanie włosów czy uczucie zimna, to moment, by zamiast kolejnej odżywki skorzystać z konsultacji lekarskiej.
