Spis treści:
- Jak zabezpieczać się przed kleszczami?
- Jak sprawdzić czy nie ugryzł cię kleszcz?
- Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?
- Tego unikaj przy usuwaniu kleszcza
Jak zabezpieczać się przed kleszczami?
Choć wiedza o prawidłowym usuwaniu kleszcza jest bardzo ważna, jeszcze lepiej zrobić wszystko, by w ogóle nie dopuścić do ukłucia. Ryzyko kontaktu z tymi pajęczakami można znacząco ograniczyć dzięki kilku prostym zasadom, szczególnie podczas spacerów po lesie, parku czy wysokiej trawie. Przede wszystkim warto zadbać o odpowiedni strój.
Długie rękawy, długie nogawki oraz pełne obuwie utrudniają kleszczom dostęp do skóry, a jasna odzież ułatwia ich szybkie zauważenie. Dodatkową ochronę zapewniają preparaty odstraszające kleszcze, które należy stosować zgodnie z zaleceniami producenta.
Podczas spacerów najlepiej trzymać się wyznaczonych ścieżek i unikać przedzierania się przez gęste zarośla oraz wysoką trawę, gdzie kleszcze występują najczęściej. Osoby często przebywające na terenach leśnych lub trawiastych mogą również rozważyć szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu, które stanowi skuteczną ochronę przed jedną z najgroźniejszych chorób przenoszonych przez kleszcze.
Zobacz również:
Jak sprawdzić czy nie ugryzł cię kleszcz?
Nawet najlepsze zabezpieczenia nie dają jednak stuprocentowej ochrony przed kleszczami. Dlatego po każdym spacerze w lesie, parku czy na łące należy dokładnie obejrzeć całe ciało, zwracając szczególną uwagę na miejsca, w których skóra jest cienka i dobrze ukrwiona, takie jak pachy, pachwiny, zgięcia kolan, okolice uszu czy linia włosów.
Warto pamiętać, że ukłucie kleszcza zazwyczaj pozostaje niezauważone. Pajęczak podczas żerowania wydziela substancje o działaniu znieczulającym, dlatego najczęściej nie powoduje bólu, a czasem nawet świądu. Niewielki ślad po wkłuciu lub miejscowe zaczerwienienie mogą się pojawić, ale nie są regułą.
Zdarza się również, że jedyną wskazówką jest późniejsza reakcja skóry. Szczególną czujność powinien wzbudzić rumień wędrujący, czyli stopniowo powiększająca się zmiana skórna, która zwykle pojawia się po kilku dniach lub tygodniach od ukłucia. Jeśli oprócz zmian skórnych wystąpią również obrzęk, powiększenie węzłów chłonnych lub inne niepokojące objawy, warto skonsultować się z lekarzem.
Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?
Jeśli podczas oglądania skóry zauważysz wbitego kleszcza, nie warto zwlekać z jego usunięciem. Im krócej pasożyt pozostaje w skórze, tym mniejsze jest ryzyko przeniesienia części chorób odkleszczowych. Choć widok kleszcza może budzić niepokój, jego usunięcie jest zwykle prostym zabiegiem, pod warunkiem że zostanie wykonane prawidłowo. Niezależnie od tego, czy używasz pęsety, kleszczkarty czy specjalnego lassa, obowiązuje jedna zasada: kleszcza należy chwycić jak najbliżej skóry i usunąć go w całości, unikając zgniatania jego odwłoka.
Do usuwania kleszczy można wykorzystać zwykłą cienką pęsetę lub specjalne akcesoria dostępne w aptekach. Popularnym rozwiązaniem jest kleszczkarta, która przypomina niewielką plastikową kartę z wycięciem w kształcie litery V.
W takim przypadku należy wsunąć kartę płasko pod kleszcza i płynnym ruchem przesunąć ją do przodu oraz ku górze, tak aby pasożyt został wyjęty ze skóry. Innym rozwiązaniem są przyrządy wyposażone w pętlę (tzw. lasso), którą zakłada się wokół kleszcza, zaciska przy samej skórze, a następnie delikatnie wyciąga pasożyta pionowym ruchem.
Po usunięciu kleszcza miejsce wkłucia należy zdezynfekować, a ręce dokładnie umyć. Samego pasożyta warto zabezpieczyć, np. umieszczając go w szczelnie zamkniętym pojemniku lub woreczku. Przez kolejne tygodnie dobrze jest również obserwować skórę i zwracać uwagę na ewentualne niepokojące objawy, takie jak powiększające się zaczerwienienie czy rumień wędrujący.
Tego unikaj przy usuwaniu kleszcza
Niektóre popularne metody mogą nie tylko utrudnić wyjęcie pasożyta, ale również zwiększać ryzyko przeniesienia chorób odkleszczowych. Dlatego warto wiedzieć, jakich błędów unikać:
- nie smaruj kleszcza masłem, tłuszczem, olejem ani innymi substancjami,
- nie polewaj go alkoholem, benzyną, zmywaczem do paznokci czy innymi środkami chemicznymi,
- nie wykręcaj pasożyta i nie próbuj usuwać go gwałtownymi ruchami,
- nie ściskaj i nie zgniataj odwłoka kleszcza palcami lub pęsetą,
- nie zwlekaj z usunięciem kleszcza, licząc na to, że odpadnie samoistnie,
- jeśli kleszcz znajduje się w trudno dostępnym miejscu, poproś kogoś o pomoc zamiast usuwać go na siłę,
- po usunięciu zawsze zdezynfekuj miejsce wkłucia i dokładnie umyj ręce,
Warto pamiętać, że substancje drażniące mogą wywołać u kleszcza reakcję obronną i zwiększać ryzyko przedostania się drobnoustrojów do organizmu. Jeśli usunięcie pasożyta nie powiedzie się za pierwszym razem, nie należy panikować.
Znacznie ważniejsze od pośpiechu jest zachowanie spokoju i prawidłowej techniki. Pomoc specjalisty jest wskazana wtedy, gdy nie udało się usunąć kleszcza w całości lub pojawiają się wątpliwości dotyczące prawidłowego postępowania po ukłuciu.
Źródła:
- https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/gdy-ukasi-cie-kleszcz
- https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0399-077X(18)30719-4
