ADHD i autyzm jako spektrum
Julia Tarasiewicz podkreśla, że ADHD "może wyglądać w różny sposób". Zwraca uwagę, że wsparcie powinno zaczynać się już w dzieciństwie, bo wiele dzieci "jest poza radarem". Dotyczy to zwłaszcza dziewczynek, które nie są stereotypowo nadpobudliwe, siedzą cicho, dobrze się uczą i przez lata pozostają bez diagnozy. Zamiast klasycznych "problemów wychowawczych" mają inne trudności, a jednocześnie słyszą komentarze takie jak: "jesteś mądra, więc powinnaś" czy "mogłaś się bardziej postarać". Julia pyta, jak takie dzieci mają dorastać w poczuciu, że są wystarczająco dobre, skoro znacznie częściej niż rówieśnicy słyszą uwagi i negatywne oceny.
Droga do diagnozy i matury
Jako dziecko Julia była "cichą" uczennicą, bardziej żywą w domu niż w szkole, dlatego nikt nie podejrzewał u niej ADHD. W liceum przestała chodzić do szkoły, mimo że wiedziała, jakie będą konsekwencje. Na wycieczce integracyjnej szkolna psycholożka zasugerowała rodzicom poradnię psychologiczno‑pedagogiczną z podejrzeniem depresji. Julia wspomina, że diagnoza depresji i leczenie nie rozwiązały jej trudności, nie wróciła do zwykłej szkoły, miała nauczanie indywidualne, potem problem z ukończeniem szkoły zaocznej i dwukrotnie nie zdała semestru. Maturę z matematyki początkowo napisała na 29 procent, "zabrakło jednego punktu" do progu. Dwa kolejne lata zapominała o złożeniu deklaracji maturalnej w terminie. Dopiero po diagnozie ADHD i spektrum autyzmu oraz wdrożeniu leków była w stanie usiąść do nauki, skupić się, robić czytelne notatki i korzystać z materiałów wideo. Dzięki temu poprawiła wynik z matematyki i mogła rozpocząć studia.
Studia praca i wsparcie
Na uczelni Julia korzysta ze wsparcia pełnomocnika rektora ds. osób z niepełnosprawnościami. Ma zwiększony limit nieobecności i możliwość wydłużonego czasu na egzaminach oraz miała indywidualne zdalne zajęcia z języka angielskiego, bo na lektoracie od studentów wymaga się mówienia na forum, co w jej przypadku wywołuje blokadę. Mówi, że leki sprawiają, iż dziś najczęściej pisze egzaminy najszybciej w grupie. Opowiada też o pracy w żłobku, gdzie w hałaśliwej szatni rozmawiała z rodzicami "jako specjalistka", jednocześnie walcząc z trudnością patrzenia w oczy i napięciem. Kiedy koleżanka powiedziała jej, że rodzice raczej pomyślą "po prostu ciocia Julia tak ma", niż że "coś jest z nią nie tak", ten komentarz został z nią na długo. Julia dodaje, że potrzebuje rutyny - kiedy łączy studia i pracę, łatwiej jej funkcjonować, natomiast okresy bez stałego planu dnia są dla niej szczególnie trudne. Pedagogikę specjalną wybrała, bo od dziecka chciała być nauczycielką i po własnych diagnozach postanowiła "być takim nauczycielem, jakiego sama nie miała".
Codzienne wyzwania i apel o życzliwość
Julia opisuje maskowanie jako "ogromny wysiłek", który kosztuje ją dużo stresu i po całym dniu pracy kończy się wyczerpaniem. Mówi też o "ADHD tax" - dodatkowych kosztach wynikających z ADHD, takich jak drugi bilet na pociąg po spóźnieniu czy nieodwołane subskrypcje. W dniu nagrania spóźniła się na pociąg i musiała kupić kolejny bilet, co nazywa symbolicznym podsumowaniem swoich codziennych zmagań. Podkreśla, że spóźnienia nie wynikają z braku szacunku, lecz z innego poczucia czasu i natłoku bodźców, mimo dokładnych list i kalendarza. Zwraca uwagę na wstyd, który często towarzyszy osobom z ADHD, oraz na zjawisko hiperfokusu, gdy potrafi całymi godzinami pisać treści edukacyjne albo uczyć się geografii w grze Geoguessr, zapominając o jedzeniu i piciu. Na zakończenie apeluje, by pamiętać, że ADHD i autyzm to spektrum, trudności często są niewidoczne, a wobec innych warto kierować się cierpliwością i życzliwością.
