Spis treści:
- Blue Monday - jak to się zaczęło?
- Blue Monday - przyczyny gorszego samopoczucia w styczniu
- Blue Monday 2026 - kiedy wypada?
- Blue Monday 2026. Naukowa krytyka zjawiska
- Potrzebujesz pomocy? W czasie kryzysu zawsze możesz skorzystać ze wsparcia
Blue Monday - jak to się zaczęło?
W 2005 roku brytyjski psycholog dr Cliff Arnall ogłosił, że na podstawie specjalnego wzoru matematycznego wyznaczył dzień określany mianem Blue Monday ("smutny poniedziałek"). Według jego koncepcji miał to być moment w roku, w którym na nasze samopoczucie nakłada się wyjątkowo wiele niekorzystnych czynników.
Co uwzględnia wzór?
W zaproponowanym przez Arnalla wzorze uwzględniono m.in. warunki pogodowe charakterystyczne dla stycznia, takie jak krótkie dni i niewielka ilość światła słonecznego. Istotną rolę miały odgrywać także kwestie finansowe, po okresie świątecznych wydatków pojawiają się pierwsze terminy spłaty kredytów i zobowiązań, a comiesięczne wynagrodzenie często nie rekompensuje poniesionych kosztów. Do tego dochodzi czas, jaki upłynął od Bożego Narodzenia, a także rozczarowanie związane z niedotrzymaniem noworocznych postanowień, które w połowie stycznia wciąż pozostają jedynie w sferze planów. Wzór miał również brać pod uwagę poziom motywacji oraz subiektywne poczucie konieczności podjęcia działań i zmian.
Trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że teoria Blue Monday zaproponowana przez dr. Arnalla nie została potwierdzona rzetelnymi badaniami naukowymi i od lat spotyka się z krytyką środowiska akademickiego.
Warto wspomnieć, że pierwotnie Blue Monday powstał jako część kampanii reklamowej jednego z biur podróży.
Blue Monday - przyczyny gorszego samopoczucia w styczniu
Według Arnalla na gorsze samopoczucie w styczniu składa się szereg różnych czynników, w tym:
Krótkie dni i niedobór światła
Styczeń to miesiąc, w którym szczególnie odczuwamy niedobór światła dziennego. Krótkie dni i długie wieczory mają realny wpływ na funkcjonowanie naszego organizmu. Badania wskazują, że ograniczona ekspozycja na światło słoneczne może zaburzać rytmy dobowe i sezonowe, co może prowadzić do obniżenia poziomu serotoniny, neuroprzekaźnika odpowiadającego m.in. za nastrój oraz rozregulowania produkcji melatoniny, kluczowej dla zdrowego snu.
Stres ekonomiczny
Po intensywnych wydatkach świątecznych część osób doświadcza stresu finansowego, co z kolei jest silnie związane z obniżonym nastrojem, lękiem i napięciem. Psychologia zdrowia wielokrotnie podkreśla, że trudne warunki ekonomiczne są istotnym czynnikiem ryzyka problemów emocjonalnych, niezależnie od konkretnej daty w kalendarzu.
Nowy rok, ta sama ja
Początek roku to dla wielu osób czas wielkich planów i ambitnych obietnic składanych samym sobie. "Nowy rok, nowa ja", schudnę, rzucę palenie, nauczę się języka obcego, zacznę regularnie ćwiczyć, zmienię pracę. Lista celów bywa długa i pełna nadziei. Jednak już po kilkunastu dniach entuzjazm często słabnie. Pojawiają się pierwsze przeszkody, zmęczenie i rosnące poczucie presji, by dotrzymać noworocznych deklaracji. Zamiast motywacji coraz częściej odczuwamy frustrację, a niespełnione oczekiwania mogą przerodzić się w poczucie porażki i obniżenie wiary we własne możliwości.
Blue Monday 2026 - kiedy wypada?
Blue Monday wypada 19 stycznia 2026 roku. Jako najbardziej depresyjny dzień ustanowiony został trzeci poniedziałek stycznia każdego roku.
Blue Monday 2026. Naukowa krytyka zjawiska
Naukowcy nie traktują "Blue Monday" poważnie. Warto podkreślić, że teoria Cliffa Arnalla dotycząca Blue Monday nie została potwierdzona żadnymi rzetelnymi badaniami naukowymi. To raczej chwytliwa koncepcja niż faktyczna diagnoza naszego samopoczucia.
Mimo to samo pojęcie na stałe zadomowiło się w powszechnej świadomości społecznej. Każdego roku temat ten powraca, głównie w mediach społecznościowych.
Co ciekawe, pierwotne założenie Blue Monday wcale nie polegało na utwierdzaniu ludzi w przygnębieniu, lecz na zachęcaniu ich do walki z nim. I choć na przestrzeni lat styczeń rzeczywiście zyskał opinię miesiąca ponurego i obciążającego psychicznie, być może warto spojrzeć na to z innej perspektywy. To dobry moment, by wykorzystać rosnącą otwartość w rozmowach o zdrowiu psychicznym i zamiast ulegać złemu nastrojowi, świadomie się mu przeciwstawić.
Potrzebujesz pomocy? W czasie kryzysu zawsze możesz skorzystać ze wsparcia
116 123 - bezpłatna infolinia dla osób w kryzysie psychicznym;
116sos.pl - platforma online dla osób w kryzysie psychicznym.
Źródła:
https://www.gov.pl/web/psse-gryfino/blue-monday
https://www.gov.pl/web/cyfryzacja-badania-i-projektowanie/blue-monday
