Spis treści:
- Nietypowy objaw widoczny w toalecie
- Dlaczego chore nerki powodują pienienie moczu?
- Nadciśnienie może po cichu uszkadzać nerki
- Chore nerki długo nie dają żadnych objawów
- Jak sprawdzić, czy w moczu jest białko?
- Co jeszcze może powodować spieniony mocz?
- Osoby z nadciśnieniem powinny reagować od razu
Nietypowy objaw widoczny w toalecie
Pojedyncze bąbelki w toalecie nie muszą być powodem do niepokoju. Mocz może się pienić, gdy strumień jest silny, a także wtedy, gdy jest go dużo. W takich sytuacjach piana zwykle szybko znika.
Zwrócić uwagę należy jednak na coś innego - gdy mocz regularnie tworzy wyraźną warstwę piany, a drobne bąbelki długo utrzymują się na powierzchni, może to oznaczać, że w moczu znajduje się duża ilość białka.
Dlaczego chore nerki powodują pienienie moczu?
Jednym z najważniejszych zadań nerek jest filtrowanie krwi. Narządy te usuwają produkty przemiany materii i nadmiar wody, jednocześnie zatrzymując w organizmie potrzebne substancje, w tym większość białek.
Jeśli struktury odpowiedzialne za filtrację zostają uszkodzone, do moczu może przedostawać się więcej białka. Mówimy wtedy o białkomoczu, a gdy chodzi konkretnie o albuminę - o albuminurii.
To właśnie nadmiar białka w moczu może sprawić, że mocz staje się bardziej pienisty. Według aktualnych zaleceń ocena albuminurii jest jednym z podstawowych elementów wykrywania i monitorowania przewlekłej choroby nerek. Preferowanym badaniem jest oznaczenie wskaźnika albuminy czy kreatyniny w moczu.
Objaw spienionego moczu nie powinien być traktowany jako pewny dowód na chorobę nerek, ale to powód, by sprawdzić, czy w moczu występuje nadmiar białka.
Zobacz również:
Nadciśnienie może po cichu uszkadzać nerki
Powodów uszkodenia nerek jest kilka, jednak jednym z najczęściej wymienianych jest nadciśnienie tętnicze, które przez lata może nie dawać żadnych wyraźnych objawów i równocześnie uszkadzać nerki.
Nerki są bardzo silnie unaczynionymi narządami. Wieloletnie, niekontrolowane podwyższone ciśnienie może prowadzić do niekorzystnych zmian w naczyniach i ich strukturze. Z czasem może pogarszać się ich zdolność do filtrowania krwi, a do moczu może przedostawać się więcej albuminy.
To ważne, ponieważ zależność działa również w przeciwnym kierunku. Choroba nerek może sprzyjać rozwojowi nadciśnienia, m.in. przez zaburzenia regulacji płynów i mechanizmów wpływających na ciśnienie.
Powstaje więc mechanizm, w którym wysokie ciśnienie może uszkadzać nerki, a choroba nerek może dodatkowo utrudniać prawidłową kontrolę ciśnienia.
Chore nerki długo nie dają żadnych objawów
To jeden z powodów, dla których niewielkich zmian nie powinno się ignorować. We wczesnych etapach przewlekła choroba nerek często nie powoduje dolegliwości, które pacjent łatwo połączyłby z tymi narządami. Nerki mogą stopniowo tracić swoją funkcję, podczas gdy człowiek czuje się stosunkowo dobrze.
Dlatego znaczenie mają nie tylko objawy, ale również badania wykonywane u osób znajdujących się w grupie ryzyka.
Na problemy z nerkami mogą wskazywać m.in.:
- utrzymujący się lub nawracający spieniony mocz,
- obrzęki, szczególnie nóg, kostek, dłoni lub okolicy oczu,
- krew w moczu lub jego nietypowe zabarwienie,
- zmiana ilości oddawanego moczu,
- częstsze oddawanie moczu, zwłaszcza w nocy,
- utrzymujące się wysokie ciśnienie tętnicze,
- osłabienie i przewlekłe zmęczenie, szczególnie w bardziej zaawansowanej chorobie,
- nudności, brak apetytu lub świąd skóry, które mogą wystąpić w zaawansowanej niewydolności nerek.
Żaden z tych objawów nie jest jednak charakterystyczny wyłącznie dla choroby nerek. Na przykład obrzęki nóg mogą mieć również przyczyny związane z układem krążenia, a ich pojawienie się wymaga więc oceny całego obrazu klinicznego.
Jak sprawdzić, czy w moczu jest białko?
Pierwszym krokiem jest badanie ogólne moczu. Jeśli pojawi się podejrzenie białkomoczu lub albuminurii, lekarz może zlecić dokładniejsze oznaczenie ilości albuminy w moczu. Przy ocenie albuminurii preferuje się próbkę moczu z pierwszej porannej mikcji. Jeśli badanie przesiewowe wykaże podwyższoną ilość albuminy, wynik powinien być potwierdzony dokładniejszym pomiarem.
W diagnostyce nerek wykonuje się także badania krwi, przede wszystkim kreatyninę i eGFR, który jest szacunkowym wskaźnikiem filtracji kłębuszkowej i pomaga ocenić, jak sprawnie nerki filtrują krew.
To właśnie połączenie informacji o filtracji nerek oraz ilości albuminy w moczu pozwala lekarzowi dokładniej ocenić stan i ryzyko związane z przewlekłą chorobą nerek.
Co jeszcze może powodować spieniony mocz?
Przejściowe pienienie może wynikać z silnego strumienia moczu. Znaczenie może mieć również jego zagęszczenie. Piana może też pojawić się w innych sytuacjach, dlatego nie należy na jej podstawie samodzielnie rozpoznawać białkomoczu.
Spieniony mocz może pojawiać się u osób, które są odwodnione lub w przypadku zażywania niektórych leków. Jest to także objaw niektórych infekcji układu moczowego.
Osoby z nadciśnieniem powinny reagować od razu
Szczególną uwagę powinny zwrócić osoby, u których spieniony mocz pojawia się regularnie i które jednocześnie mają nadciśnienie.
Nadciśnienie może uszkadzać nerki, uszkodzenie nerek może prowadzić do albuminurii, a albumina w moczu może być jednym z powodów, dla których mocz staje się pienisty.
Podobny mechanizm dotyczy cukrzycy, która również jest ważnym czynnikiem ryzyka przewlekłej choroby nerek. Dlatego u osób z nadciśnieniem lub cukrzycą regularna kontrola funkcji nerek i albuminurii ma szczególne znaczenie.
Źródła:
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6832055/
- https://journals.viamedica.pl/renal_disease_and_transplant/article/viewFile/10457/8927
