Spis treści:
- Dlaczego może dojść do powikłań po anginie?
- Jakie mogą być wczesne powikłania anginy?
- Jakie powikłania anginy mogą rozwinąć się później?
- Kiedy zgłosić się do lekarza?
- Jak chronić się przed powikłaniami po anginie?
Dlaczego może dojść do powikłań po anginie?
To, czy po anginie pojawią się powikłania, w dużej mierze zależy od tego, co ją wywołało. Infekcje wirusowe zwykle wygasają samoistnie i rzadko zostawiają po sobie ślad.
Inaczej jest w przypadku anginy bakteryjnej, najczęściej związanej z zakażeniem paciorkowcem Streptococcus pyogenes. W przebiegu choroby bakterie mogą szerzyć się z migdałków na okoliczne tkanki, wywołując miejscowe stany zapalne i powikłania ropne. Równolegle układ odpornościowy, zwalczając zakażenie, może wytwarzać przeciwciała, które niekiedy reagują również z własnymi tkankami lub tworzą kompleksy odkładające się w narządach. Czym to może być spowodowane?
Bardzo często za nieprzyjemne konsekwencje anginy opowiadają sami pacjenci: za późno zgłaszając się do lekarza, nieregularnie przyjmując antybiotyk lub odstawiając go na własną rękę.
Zobacz również:
Jakie mogą być wczesne powikłania anginy?
Powikłania po anginie najprościej podzielić je na wczesne, związane z bezpośrednim działaniem bakterii, oraz późne, które są efektem reakcji immunologicznej organizmu.
Wczesne powikłania po anginie pojawiają się zwykle w ciągu kilku dni do około tygodnia od początku choroby. Ich wspólnym mianownikiem jest szerzenie się zakażenia poza migdałki: zwykle do struktur położonych w ich sąsiedztwie. Wśród nich wymienia się:
- ropień okołomigdałkowy - to najczęstsze powikłanie miejscowe. Rozwija się w następstwie nagromadzenia ropy w tkankach wokół migdałka, co daje bardzo charakterystyczne objawy: jednostronny, nasilający się ból gardła, trudności w połykaniu, szczękościsk czy ślinotok. Ból często promieniuje do ucha. Leczenie wymaga interwencji: nacięcia ropnia i antybiotykoterapii;
- zapalenie ucha środkowego - bakterie mogą przedostać się przez trąbkę słuchową, zwłaszcza u dzieci, u których jest ona krótsza i szersza. Objawia się bólem ucha, uczuciem pełności, pogorszeniem słuchu, czasem szumami;
- zapalenie zatok przynosowych - pojawia się uczucie rozpierania w okolicy czoła lub policzków, ból nasilający się przy pochylaniu oraz ropna wydzielina z nosa.
- rozsiane zakażenia - jest raczej rzadkie i dotyczy przede wszystkim osób z osłabioną odpornością, u których bakterie mogą przedostać się do krwi. W takich sytuacjach możliwe jest zapalenie płuc, bakteriemia czy zakażenia tkanek głębokich. To stany wymagające pilnej diagnostyki i leczenia szpitalnego.
Jakie powikłania anginy mogą rozwinąć się później?
Na drugim biegunie znajdują się późne powikłania anginy, które rozwijają się zwykle po kilku tygodniach. W tym przypadku problemem nie jest już sama obecność bakterii, ale sposób, w jaki układ odpornościowy zareagował na zakażenie.
Objawy mogą być mniej oczywiste i łatwo je przeoczyć, bowiem pojawiają się wtedy, gdy dolegliwości, które łatwo było skojarzyć z anginą dawno ustąpiły. Należą do nich:
- gorączka reumatyczna - czyli klasyczne powikłanie po anginie paciorkowcowej. Może objawiać się bólami i obrzękami dużych stawów, zajęciem serca, zaburzeniami neurologicznymi czy zmianami skórnymi. Najpoważniejsze są następstwa kardiologiczne, w tym: uszkodzenie zastawek i mięśnia sercowego;
- kłębuszkowe zapalenie nerek - wynika z odkładania się kompleksów immunologicznych w nerkach. U pacjentów nim dotkniętych pojawia się obrzęk twarzy (szczególnie rano), nadciśnienie, ciemne zabarwienie moczu oraz stwierdza się obecność białka i krwi w badaniach laboratoryjnych moczu;
- zapalenie wsierdzia - jest rzadkie, ale potencjalnie bardzo groźne. Dotyczy głównie zastawek serca i może rozwijać się podstępnie. Początkowo daje niespecyficzne objawy, takie jak gorączka, zmęczenie czy poty nocne, a dopiero później prowadzi do poważnych zaburzeń pracy serca.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Skoro już wiesz, że angina nie zawsze kończy się na kilku dniach bólu gardła, łatwiej zrozumieć, dlaczego pewne objawy po chorobie nie powinny być bagatelizowane. Nie każda przedłużająca się dolegliwość oznacza powikłanie, ale są sygnały, które zdecydowanie powinny wzbudzić twoją czujność.
Za ,,czerwone flagi" uznaje się: utrzymujący się mimo leczenia ból gardła, zwłaszcza jednostronny, nasilający się przy połykaniu lub połączony ze szczękościskiem, bólem ucha czy trudnością w przełykaniu - to mogą być objawy powikłań miejscowych.
Równie istotne są symptomy ogólne, które pojawiają się później i bywają mniej oczywiste: obrzęki twarzy lub nóg, wzrost ciśnienia tętniczego, zmiany w moczu, bóle stawów czy uczucie duszności i kołatania serca.
Szczególnej uwagi wymagają także sytuacje, w których gorączka wraca po zakończeniu antybiotykoterapii albo dolegliwości utrzymują się ponad tydzień mimo leczenia.
Jak chronić się przed powikłaniami po anginie?
Rzecz jasna, nie do końca masz wpływ na to, jak twój organizm zareaguje na anginę, ale wiele zależy od tego, co zrobisz na początku choroby i w trakcie leczenia.
Najpierw warto upewnić się, czy infekcja ma podłoże bakteryjne, bo w takiej sytuacji odpowiednio dobrany antybiotyk wyraźnie zmniejsza ryzyko powikłań. Innymi słowy: należy jak najszybciej odwiedzić lekarza.
Ważne jest też, by przyjmować lek dokładnie tak, jak zalecił specjalista: w odpowiednich dawkach i przez cały czas terapii, nawet jeśli objawy szybko się wycofają. Duże znaczenie ma też przestrzeganie pozornie błahych zasad, czyli: zapewnienie sobie odpoczynku, odpowiedniego nawodnienia i danie sobie czasu na regenerację zamiast szybkiego powrotu do codziennych obowiązków.
W pierwszych dniach leczenia dobrze jest ograniczyć kontakt z innymi i zadbać o higienę, żeby nie przenosić zakażenia dalej. Jeśli natomiast mimo leczenia coś zaczyna cię niepokoić albo objawy nie ustępują, nie można zwlekać: szybka konsultacja pozwala zareagować na wczesnym etapie i uniknąć poważniejszych następstw.
Źródła:
- https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/ekspert/130722,jakie-sa-wczesne-i-pozne-powiklania-anginy
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36498466/
