Spis treści:
- Suplement nie zastąpi dobrze zbilansowanej diety
- Kiedy organizm ostrzega, że suplementów jest za dużo?
- Ciemny mocz i żółta skóra to sygnały alarmowe
- Niebezpieczne są też złe połączenia
Suplement nie zastąpi dobrze zbilansowanej diety
Witaminy i suplementy diety od lat są stałym elementem domowych apteczek. Wiele osób sięga po nie profilaktycznie, wychodząc z założenia, że "na pewno nie zaszkodzą". To jednak jeden z najczęstszych błędów. Suplement ma uzupełniać konkretny niedobór albo wspierać organizm w określonej sytuacji, a nie zastępować dietę, badania czy leczenie.
Najrozsądniej sięgać po preparat wtedy, gdy istnieje realna potrzeba: potwierdzony niedobór, zalecenie lekarza, dieta eliminacyjna, ciąża, karmienie piersią, okres jesienno-zimowy w przypadku witaminy D albo choroby, które mogą utrudniać wchłanianie składników odżywczych. Problem zaczyna się wtedy, gdy suplementacja staje się codziennym rytuałem bez żadnej kontroli.
Szczególnie uważać powinny osoby przewlekle chore i przyjmujące leki na stałe. Dotyczy to m.in. leków przeciwzakrzepowych, preparatów na tarczycę, leków kardiologicznych, przeciwdepresyjnych, terapii onkologicznej oraz leczenia po przeszczepach. W takich sytuacjach nawet popularny suplement może wpływać na skuteczność terapii.
Zobacz również:
Kiedy organizm ostrzega, że suplementów jest za dużo?
Nadmiar witamin i minerałów nie zawsze daje oczywiste objawy. Często zaczyna się od dolegliwości, które łatwo zlekceważyć. Mogą pojawić się nudności, bóle brzucha, wzdęcia, gazy, biegunka, zaparcia, wymioty albo metaliczny posmak w ustach. Takie sygnały często występują m.in. przy zbyt dużych dawkach żelaza lub łączeniu kilku preparatów naraz.
Niepokój powinny wzbudzić także bóle głowy, zawroty głowy, problemy ze snem, kołatanie serca, uczucie niepokoju albo nagłe pogorszenie samopoczucia po włączeniu nowego preparatu. Suplementy "na energię", koncentrację czy odchudzanie mogą zawierać składniki pobudzające, w tym kofeinę lub roślinne ekstrakty o podobnym działaniu. U części osób mogą one podnosić ciśnienie, nasilać bezsenność i powodować przyspieszone bicie serca.
Sygnałem alarmowym są również wysypka, świąd, zaczerwienienie skóry, pokrzywka lub obrzęk. Mogą oznaczać reakcję nadwrażliwości na składnik aktywny, barwnik albo substancję pomocniczą. Takich objawów nie warto przeczekiwać, zwłaszcza jeśli pojawiły się po rozpoczęciu suplementacji.
Ciemny mocz i żółta skóra to sygnały alarmowe
Szczególnie niepokojące są objawy, które mogą wskazywać na problem z wątrobą. Ciemny mocz, zażółcenie skóry lub białek oczu, silne zmęczenie, nudności, ból po prawej stronie brzucha i utrata apetytu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Choć ciężkie działania niepożądane nie są codziennością, opisywano je m.in. po niektórych preparatach roślinnych oraz produktach na odchudzanie.
Uwagę powinno zwrócić także mrowienie, drętwienie albo pieczenie dłoni i stóp. Takie objawy mogą mieć wiele przyczyn, ale jednym z możliwych tropów jest długotrwałe przyjmowanie zbyt dużych dawek witaminy B6. Ryzyko rośnie, gdy ktoś łączy kompleks witamin B, multiwitaminę, magnez z B6 i dodatkowe preparaty na układ nerwowy.
Niebezpieczne są też złe połączenia
Ryzykowne bywają nie tylko wysokie dawki, ale też nieodpowiednie połączenia. Wapń może utrudniać wchłanianie żelaza, dlatego zwykle nie warto przyjmować ich w tym samym czasie. Zarówno wapń, jak i żelazo mogą też zaburzać wchłanianie lewotyroksyny, czyli leku stosowanego m.in. przy niedoczynności tarczycy.
Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny uważać na preparaty z witaminą K, witaminą E, miłorzębem czy dziurawcem. Ten ostatni, choć często traktowany jako "łagodny" i naturalny, może wchodzić w interakcje z wieloma lekami, w tym niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi i hormonalnymi.
Właśnie dlatego przed dołączeniem kolejnego suplementu warto sprawdzić skład, dawkę i to, czy podobnych składników nie ma już w innych preparatach. Multiwitamina, suplement na włosy, magnez, witamina D i produkt "na odporność" mogą razem dawać znacznie większe ilości składników, niż nam się wydaje.
