Spis treści:
- Akkermansia muciniphila - co to takiego?
- Bakteria jelitowa, która chroni przed cukrzycą i otyłością
- Bakteria akkermansia muciniphila a masa ciała
- A. muciniphila kandydatem do roli probiotyku
- Produkty wspierające stymulację wzrostu bakterii Akkermansia muciniphila
Akkermansia muciniphila - co to takiego?
Akkermansia muciniphila to Gram-ujemna bakteria z rodziny Verrucomicrobiaceae, która występują naturalnie w ludzkim mikrobiomie. Do niedawna uznawano ją za obligatoryjnie beztlenową, co oznacza, że rozwija się w warunkach pozbawionych tlenu. Jednakże, nowsze badania sugerują, że Akkermansia muciniphila może również rozwijać się w obecności tlenu, co jest odkryciem istotnym dla zrozumienia jej roli w organizmie.
Akkermansia muciniphila występuje obficie w błonie śluzowej jelit. Najbardziej charakterystyczną cechą Akkermansia muciniphila jest jej zdolność do rozkładania mucyny. Mucyna to złożone białko obecne w warstwie śluzu pokrywającej jelita. Dzięki temu pomaga w utrzymaniu integralności bariery jelitowej oraz metabolizmie glikoprotein, co ma wpływ na zdrowie jelit i organizmu.
Bakteria jelitowa, która chroni przed cukrzycą i otyłością
Mikrobiota jelitowa stanowi jeden z kluczowych elementów determinujących prawidłowe funkcjonowanie organizmu człowieka. Coraz liczniejsze badania wskazują, że jej skład i aktywność metaboliczna odgrywają istotną rolę w utrzymaniu homeostazy oraz w patogenezie wielu chorób przewlekłych, w tym zaburzeń o podłożu metabolicznym. Zaburzenia równowagi mikrobiologicznej jelit, określane mianem dysbiozy, obserwuje się m.in. u osób z otyłością czy cukrzycą typu 2, co czyni mikrobiotę atrakcyjnym celem interwencji terapeutycznych.
W ostatnich latach szczególne zainteresowanie budzi zastosowanie probiotyków jako elementu wspomagającego leczenie chorób metabolicznych. Obok klasycznych preparatów probiotycznych coraz częściej zwraca się uwagę na tzw. "probiotyki nowej generacji", oparte na ściśle scharakteryzowanych szczepach bakterii komensalnych wyizolowanych z przewodu pokarmowego człowieka, wykazujących wysoki potencjał terapeutyczny. Jednym z najbardziej obiecujących przedstawicieli tej grupy jest właśnie Akkermansia muciniphila, której liczebność jest istotnie wyższa u osób zdrowych w porównaniu z pacjentami z zaburzeniami metabolicznymi.
Badania przedkliniczne i kliniczne wykazały, że A. muciniphila wykazuje wielokierunkowe, korzystne działanie na organizm gospodarza, obejmujące m.in. wzmacnianie bariery jelitowej, modulację odpowiedzi immunologicznej, ograniczanie przewlekłego stanu zapalnego oraz poprawę parametrów metabolicznych. Co istotne, suplementacja zarówno żywymi, jak i pasteryzowanymi formami tej bakterii wydaje się bezpieczna i dobrze tolerowana, co dodatkowo podkreśla jej potencjał aplikacyjny.
Na stan naszego mikrobiomu ma wpływ wiele czynników, takich jak:
- geny,
- choroby,
- przyjmowane leki,
- stres, ale także
- dieta,
- sen,
- aktywność fizyczna.
Z wiekiem obserwuje się zmiany w składzie bakteryjnym jelit - niektóre gatunki maleją, podczas gdy inne zaczynają dominować. Akkermansia muciniphila jest jedną z bakterii towarzyszących nam przez całe życie. Jej rola w utrzymaniu zdrowia bariery jelitowej jest kluczowa - przeciwdziała ona nieszczelności jelitowej poprzez stymulację produkcji śluzu. Śluz ten działa jako fizyczna bariera, izolując błonę śluzową jelit od potencjalnych patogenów.
Uważa się, że obniżony poziom A. muciniphila jest powiązany z rozwojem niektórych chorób. Wśród nich najwięcej stanowiły zaburzenia metaboliczne i choroby zapalne, w tym otyłość, cukrzyca typu 2, czy nieswoiste zapalenie jelit.
Bakteria akkermansia muciniphila a masa ciała
Zaobserwowano istotne związki między liczebnością Akkermansia muciniphila w jelitach a różnymi czynnikami zdrowotnymi. Mikroorganizm ten często występuje obficie u osób o prawidłowej masie ciała, co sugeruje pewną korelację między jego obecnością a lepszą kontrolą masy ciała.
Badania potwierdzają, że wyjściowy poziom A. muciniphila u otyłych pacjentów był ujemnie powiązany ze stężeniem glukozy we krwi na czczo, stosunkiem obwodu talii do bioder i średnicą podskórnych komórek tłuszczowych. Po ograniczeniu spożycia energii przez sześć tygodni u pacjentów z dużą liczebnością A. muciniphila na początku badania, znacznie poprawiła się wrażliwość na insulinę i inne wskaźniki kliniczne związane z otyłością. Akkermansia muciniphila może być zatem stosowana jako marker metaboliczny wskazujący zmniejszenie ryzyka otyłości i może być bezpośrednio stosowana do poprawy metabolizmu glukozy i lipidów w leczeniu otyłości.
W przeciwieństwie do tego, liczebność Akkermansia muciniphila jest często zmniejszona w wielu sytuacjach patologicznych, takich jak otyłość, cukrzyca typu 2, choroby zapalne jelit, nadciśnienie i choroby wątroby. To sugeruje, że obniżenie poziomu tego mikroorganizmu może być związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem jelit lub zaburzeniami metabolicznymi.
W związku z tym istnieje coraz większe zainteresowanie badaniem potencjalnych strategii terapeutycznych, które mogłyby zwiększyć liczebność Akkermansia muciniphila w jelitach. Jednym z takich podejść jest suplementacja probiotykami zawierającymi tę bakterię lub stosowanie prebiotyków, które mogą stymulować jej wzrost. Jednakże, potrzebne są dalsze badania kliniczne, aby ocenić skuteczność tych metod i zrozumieć ich wpływ na zdrowie jelit oraz ogólny metabolizm.
A. muciniphila kandydatem do roli probiotyku
Analiza potwierdziła zdolność A. muciniphila do rozkładania mucyny oraz wywierania hamującego wpływu na inne bakterie chorobotwórcze, które także metabolizują mucynę. Te wyniki sugerują, że A. muciniphila może być obiecującym kandydatem do roli probiotyku.
Przy stosowaniu probiotyków u osób z nadwagą zaobserwowano wyraźnie podwyższony poziom A. muciniphila. Co więcej, badanie interwencyjne z Akkermansia wykazało, że poziom lipopolisacharydów we krwi, który działał jako wskaźnik przepuszczalności jelit, był znacząco obniżony u otyłych myszy po podaniu Akkermansia.
Nic dziwnego, że Akkermansia muciniphila jest rozpatrywana jako obiecujący środek w leczeniu chorób związanych z mikroflorą jelitową, takich jak zapalenie jelita grubego, zespół metaboliczny, choroby immunologiczne oraz nowotwory. Pierwsze badania na ludziach sugerują, że doustne podawanie A. muciniphila jest bezpieczne, jednakże pełne zrozumienie jej działania wymaga dalszych badań klinicznych.
Produkty wspierające stymulację wzrostu bakterii Akkermansia muciniphila
- Herbaty: zielona, biała, oolong i czarna.
- Owoce: żurawina, truskawki, winogrona, jeżyny, kiwi, wiśnie, gruszki, brzoskwinie, jabłka i awokado.
- Orzechy: pekan, migdały, pistacje i orzechy laskowe.
- Kwercetyna: kapary, czerwona, cebula, szalotka, papryka (zielona i żółta), jarmuż, pomidory, szparagi, kasza gryczana, brokuły, kalafior, brukselka, buraki, kapusta, owoce cytrusowe, figi, czerwone jabłka, winogrona, jagody, wiśnie.
- Resweratrol: winogrona, ciemna czekolada.
Pamiętaj
Warto również zauważyć, że mikrobiom jelitowy jest bardzo złożony i zależy od wielu czynników, w tym od diety, stylu życia, genetyki itp. Zmiany w składzie mikrobiomu mogą mieć różne efekty w zależności od indywidualnych warunków organizmu. Dlatego też zawsze warto konsultować się z lekarzem lub specjalistą odżywiania, zanim wprowadzisz duże zmiany w diecie lub suplementacji.
Źródła:
Pelczyńska M., Bogdański P. Zastosowanie bakterii Akkermansia muciniphila w terapii zaburzeń metabolicznych. Forum Zaburzeń Metabolicznych. 2023;14(3):101-109.
Zhang T., Li Q., Cheng L., Buch H., Zhang F. Akkermansia muciniphila is a promising probiotic. Microbial Biotechnology. 2019;12(6):1109-1125. doi:10.1111/1751-7915.13410.
