Spis treści:
- Dlaczego budzimy się głodni?
- Nocny głód a poziom cukru. Tego lepiej nie ignorować
- Gdy bez jedzenia nie da się ponownie zasnąć
- Co zrobić, gdy głód wybudza ze snu?
- Kiedy nocny głód powinien zaniepokoić?
Dlaczego budzimy się głodni?
Najprostsza przyczyna jest też jedną z najczęstszych: w ciągu dnia zjedliśmy za mało albo ostatni posiłek nie zapewnił sytości na wystarczająco długo. Kolacja składająca się głównie z szybko przyswajalnych węglowodanów, bez odpowiedniej ilości białka i błonnika, może sprawić, że głód wróci szybciej. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wskazuje, że zarówno białko, jak i produkty bogate w błonnik pomagają zwiększać uczucie sytości.
Znaczenie ma również aktywność fizyczna. Po intensywnym treningu organizm może domagać się uzupełnienia energii, szczególnie jeśli posiłki w ciągu dnia były zbyt małe.
Do tego dochodzi sen. Jego niedobór może wpływać na mechanizmy regulujące apetyt, w tym na grelinę związaną z odczuwaniem głodu oraz leptynę, która uczestniczy w sygnalizowaniu sytości. Badania wskazują, że niedosypianie może sprzyjać większemu apetytowi i częstszemu wybieraniu wysokokalorycznych produktów.
Zobacz również:
Nocny głód a poziom cukru. Tego lepiej nie ignorować
Silne uczucie głodu jest jednym z możliwych objawów hipoglikemii, czyli zbyt niskiego stężenia glukozy we krwi. Trzeba jednak podkreślić, że niedocukrzenie występuje przede wszystkim u osób z cukrzycą przyjmujących insulinę lub niektóre leki przeciwcukrzycowe. U osób bez cukrzycy jest znacznie rzadsze.
Nocna hipoglikemia może przebiegać także z nadmiernym poceniem, niepokojącymi snami, drżeniem czy uczuciem zmęczenia i dezorientacji po przebudzeniu. Osoby leczone z powodu cukrzycy, które obserwują u siebie takie epizody, powinny omówić je z lekarzem i nie zmieniać samodzielnie dawek leków.
Co ciekawe, napady głodu mogą pojawiać się również przy zaburzeniach gospodarki cukrowej przebiegających z podwyższonym poziomem glukozy. Pacjent.gov.pl wymienia wśród możliwych objawów cukrzycy m.in. napady głodu, zwiększone pragnienie, częste oddawanie moczu, spadek masy ciała i przewlekłe zmęczenie. Sam nocny apetyt oczywiście nie oznacza cukrzycy, ale jeśli towarzyszą mu takie symptomy, warto porozmawiać z lekarzem o wykonaniu badań.
Gdy bez jedzenia nie da się ponownie zasnąć
Jeśli pobudki po jedzenie zdarzają się kilka razy w tygodniu, a bez przekąski trudno ponownie zasnąć, problem może mieć jeszcze inne podłoże. Istnieje bowiem tzw. zespół nocnego jedzenia (night eating syndrome, NES).
Cleveland Clinic opisuje go jako zaburzenie, w którym znaczna część jedzenia przypada na późny wieczór i noc, a osoba świadomie budzi się, żeby coś zjeść. Charakterystyczne mogą być także mały apetyt po przebudzeniu, problemy ze snem i przekonanie, że bez jedzenia nie uda się ponownie zasnąć. Takie epizody nie pojawiają się sporadycznie, lecz regularnie.
Nie chodzi więc jedynie o "brak silnej woli". Specjaliści wskazują, że znaczenie mogą mieć m.in. zaburzenia rytmu dobowego, stres oraz sposób odżywiania w ciągu dnia. Jeśli taki schemat zaczyna wpływać na sen, samopoczucie lub codzienne funkcjonowanie, warto skonsultować go ze specjalistą.
Zobacz również:
Co zrobić, gdy głód wybudza ze snu?
Na początek warto przyjrzeć się całemu dniu, a nie tylko nocnej pobudce. Pomijanie posiłków lub jedzenie zbyt małej ilości kalorii może sprawić, że wieczorem i w nocy organizm zacznie upominać się o energię.
Pomóc może także odpowiednio skomponowana kolacja. Powinna zawierać źródło białka oraz produkty zapewniające sytość na dłużej. Zamiast kończyć dzień wyłącznie słodką przekąską, można wybrać np. jajka z pieczywem i warzywami, jogurt naturalny z orzechami czy kanapkę z serem i warzywami.
Jeśli mimo to w nocy pojawia się rzeczywisty, silny głód, niewielka przekąska będzie lepszym rozwiązaniem niż duży, ciężki lub bardzo słodki posiłek. Nie powinna jednak stać się sposobem na "leczenie" problemu, który powtarza się niemal każdej nocy.
Kiedy nocny głód powinien zaniepokoić?
Pojedyncza pobudka z głodu zwykle nie jest powodem do niepokoju. Do lekarza warto jednak zgłosić się wtedy, gdy problem regularnie powraca przez kilka tygodni, zakłóca sen albo pojawiają się dodatkowe objawy - m.in. nadmierne pragnienie, częste oddawanie moczu, niezamierzony spadek masy ciała, przewlekłe zmęczenie, poty, drżenie, zawroty głowy czy kołatanie serca.
Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z cukrzycą. Jeśli nocnemu głodowi towarzyszą poty, drżenie, osłabienie czy splątanie, mogą to być objawy niedocukrzenia. Regularne budzenie się z głodu nie musi więc oznaczać choroby, ale jeśli organizm wysyła ten sygnał noc po nocy, nie warto przez miesiące go ignorować.
