Spis treści:
- Zielona herbata wygrywa zawartością katechin
- Czy zielona herbata pomaga schudnąć?
- Jak zaparzyć zieloną herbatę?
- Kofeina i żelazo - kto powinien uważać?
- Najzdrowsza herbata? Liczy się cały sposób picia
Zielona herbata wygrywa zawartością katechin
Zielona, czarna i biała herbata powstają z liści tej samej rośliny - Camellia sinensis. Różni je przede wszystkim sposób obróbki po zbiorze. W przypadku zielonej herbaty utlenianie liści zostaje szybko zahamowane, dzięki czemu zachowują one dużo katechin, w tym EGCG. Podczas produkcji czarnej herbaty związki te ulegają przemianom i powstają między innymi teaflawiny. Nie oznacza to, że czarna herbata jest bezwartościowa, ale jej profil polifenoli jest inny.
To właśnie katechiny sprawiają, że zielona herbata jest często wymieniana jako jeden z najkorzystniejszych naparów. Wykazują działanie antyoksydacyjne, a przeglądy badań wskazują, że zielona herbata może nieznacznie poprawiać niektóre parametry związane z ryzykiem sercowo-naczyniowym, między innymi stężenie cholesterolu i glukozy. Efekt zależy jednak od dawki, sposobu żywienia i stanu zdrowia, dlatego naparu nie należy traktować jak leczenia.
Czy zielona herbata pomaga schudnąć?
Jej reputacja "spalacza tłuszczu" jest przesadzona. Katechiny i kofeina mogą wpływać na wydatek energetyczny, jednak przegląd Cochrane wykazał, że preparaty z zielonej herbaty powodowały u osób z nadwagą lub otyłością jedynie niewielki, statystycznie nieistotny spadek masy ciała. Napar może pomóc przede wszystkim wtedy, gdy zastępuje słodzone napoje i jest częścią dobrze zbilansowanego jadłospisu.
Zielona herbata zawiera również L-teaninę - aminokwas badany pod kątem wpływu na uwagę i nastrój. Przeglądy badań sugerują, że jej połączenie z kofeiną może krótkotrwale wspierać niektóre aspekty koncentracji, ale efekt nie jest na tyle duży, by napój uznać za środek poprawiający sprawność umysłową.
Jak zaparzyć zieloną herbatę?
Nie ma jednej idealnej temperatury dla każdej odmiany. Dobrym punktem wyjścia jest woda o temperaturze około 75-85°C i parzenie przez 2-3 minuty. Badania pokazują, że wyższa temperatura i dłuższy czas mogą uwalniać więcej katechin i kofeiny, ale zwykle zwiększają też cierpkość i gorycz. Warto więc sprawdzić zalecenia producenta i dopasować sposób parzenia do własnego smaku.
Kofeina i żelazo - kto powinien uważać?
Zielona herbata zawiera kofeinę, dlatego u osób wrażliwych może utrudniać zasypianie. EFSA wskazuje, że już około 100 mg kofeiny wypite blisko pory snu może u części dorosłych wydłużać czas zasypiania i skracać sen. Jej ilość w filiżance zależy od rodzaju liści, wielkości porcji oraz czasu parzenia.
Polifenole herbaciane ograniczają również wchłanianie żelaza niehemowego, obecnego głównie w produktach roślinnych. Osoby z niedoborem żelaza, anemią, kobiety w ciąży oraz przyjmujący preparaty żelaza nie powinni popijać herbatą posiłków ani suplementów. Najlepiej zachować odstęp jednej-dwóch godzin. Alternatywą może być rooibos - napar z afrykańskiego czerwonokrzewu, który naturalnie nie zawiera kofeiny.
Najzdrowsza herbata? Liczy się cały sposób picia
Zielona herbata ma mocne argumenty: dużo katechin, umiarkowaną ilość kofeiny i brak kalorii, o ile pijemy ją bez cukru. Nie oznacza to jednak, że każdy powinien wybierać właśnie ją. Przy problemach ze snem lepszy będzie napar bezkofeinowy, a przy niedoborze żelaza ważniejsza od rodzaju herbaty będzie pora jej picia. Najkorzystniejsza jest więc ta, która pasuje do stanu zdrowia i uzupełnia dietę, zamiast zastępować wodę, posiłki czy leczenie.
