Spis treści:
- W jakich przypadkach należy leczyć Helicobacter pylori?
- Jak leczy się Helicobacter pylori?
- Czy większość pacjentów źle toleruje leczenie?
- Czy można ponownie zarazić się Helicobacter pylori?
- Helicobacter pylori a specjalna dieta
W jakich przypadkach należy leczyć Helicobacter pylori?
Sama informacja o tym, że w żołądku wykryto Helicobacter pylori, potrafi wywołać sporo pytań: czy trzeba to leczyć, skoro nic mnie nie boli? A może wystarczy obserwacja? Według najnowszych zaleceń zakażenie traktuje się jako chorobę zakaźną. Oznacza to, że eradykacja, czyli kuracja mająca na celu całkowite usunięcie bakterii, jest zalecana u każdego zakażonego dorosłego, niezależnie od tego, czy "coś go boli", czy nie.
Dlaczego? Bo obecność tej bakterii wiąże się z przewlekłym stanem zapalnym błony śluzowej żołądka, nawet jeśli na co dzień nie odczuwasz żadnych dolegliwości. Z czasem taki proces może prowadzić do poważniejszych problemów. Leczenie jest szczególnie ważne, gdy pojawiają się objawy ze strony przewodu pokarmowego, występuje lub występowała choroba wrzodowa, a także u osób z grup ryzyka (np. z obciążeniem rodzinnym rakiem żołądka, cierpiących na niedokrwistość czy niedobór witaminy B12). Z tego powodu obecnie nie czeka się, aż u pacjenta wystąpią symptomy. Chodzi o to, by usunąć bakterię, zanim zdąży wyrządzić szkody.
Jak leczy się Helicobacter pylori?
Po wykonaniu badań potwierdzających diagnozę lekarz wyjaśni, jakie są dostępne opcje leczenia. Pozbycie się Helicobacter pylori wymaga starannie dobranego schematu, ponieważ bakteria potrafi niezwykle skutecznie chronić się przed działaniem pojedynczych leków. Aby ją wyeliminować, stosuje się zestaw kilku substancji o uzupełniającym się działaniu:
- IPP (inhibitory pompy protonowej) - to fundament kuracji. Ich zadaniem jest wyraźne zmniejszenie wydzielania kwasu solnego w żołądku, dzięki czemu antybiotyki mogą skuteczniej działać;
- bizmut - pełni funkcję ochronną i wspomagającą. Osłania błonę śluzową żołądka, utrudnia bakterii przywieranie do jej ścianek i wykazuje bezpośrednie działanie przeciwbakteryjne;
- tetracyklina - to antybiotyk o szerokim działaniu, który hamuje produkcję białek w komórkach bakterii, przez co Helicobacter pylori przestaje się namnażać;
- amoksycylina - niszczy ścianę komórkową bakterii, prowadząc do jej rozpadu;
- metronidazol - antybiotyk skuteczny przeciwko bakteriom beztlenowym, w tym Helicobacter pylori, działa poprzez uszkadzanie DNA bakterii i hamowanie jej namnażania;
- klarytromycyna - skuteczny antybiotyk, jednak ze względu na rosnącą oporność bakterii na ten lek, lekarze dobierają go obecnie ze szczególną ostrożnością;
- lewofloksacyna - zaburza proces powielania DNA bakterii i najczęściej wykorzystywana jest wtedy, gdy standardowe leczenie nie przynosi efektów.
W Polsce złotym standardem pierwszego wyboru jest obecnie tzw. terapia poczwórna z bizmutem. To intensywny, zazwyczaj 14-dniowy protokół, w którym jednocześnie przyjmuje się IPP, bizmut oraz dwa dobrane antybiotyki. Taka kumulacja składników aktywnych daje najwyższą szansę na pełną eradykację.
Czy większość pacjentów źle toleruje leczenie?
Wokół leczenia Helicobacter pylori narosło przekonanie, że to zawsze ciężki i źle tolerowany proces. W rzeczywistości wygląda to różnie. Terapia faktycznie opiera się na połączeniu kilku leków i trwa zwykle około dwóch tygodni, ale nie oznacza to, że każdy pacjent przechodzi ją źle.
U części osób mogą pojawić się działania niepożądane, dlatego w tym czasie lepiej nie planować bardzo wymagających aktywności. Jednocześnie wiele osób przechodzi leczenie bez większych dolegliwości i funkcjonuje zupełnie normalnie.
Czy można ponownie zarazić się Helicobacter pylori?
Wiele osób obawia się, że nawet po leczeniu bakteria szybko wróci. W praktyce zdarza się to rzadko. Jeśli terapia została przeprowadzona prawidłowo, a jej skuteczność potwierdzono badaniami, ponowne zakażenie dotyczy tylko niewielkiego odsetka pacjentów.
Jeśli jednak objawy wracają, często nie oznacza to nowej infekcji, lecz to, że bakteria nie została całkowicie usunięta za pierwszym razem. Dlatego tak ważne jest wykonanie kontroli po zakończeniu leczenia. To jedyny sposób, by mieć pewność, że problem rzeczywiście został rozwiązany.
Zobacz również:
Helicobacter pylori a specjalna dieta
Sama obecność Helicobacter pylori nie oznacza, że musisz przechodzić na bardzo restrykcyjną dietę, ale sposób jedzenia ma znaczenie, zwłaszcza w trakcie leczenia. Najważniejsze jest odciążenie żołądka: regularne, mniejsze posiłki, lekkostrawne produkty i unikanie tego, co może nasilać podrażnienie. Dobrze sprawdzają się źródła białka, takie jak chude mięso, ryby czy nabiał. Jednocześnie warto ograniczyć żywność wysoko przetworzoną oraz pokarmy o wysokiej zawartości soli.
Ciekawostką jest to, że niektóre produkty mogą dodatkowo wspierać walkę z bakterią. Należą do nich m.in. miód, imbir, żurawina czy owoce jagodowe, które utrudniają bakteriom "przyczepianie się" do śluzówki żołądka. Więcej wątpliwości budzą takie produkty jak czosnek czy warzywa kapustne. Z jednej strony przypisuje się im działanie przeciwbakteryjne, z drugiej u części osób mogą nasilać dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Dlatego najważniejsza zasada jest prosta: obserwuj swój organizm i wybieraj to, co faktycznie dobrze tolerujesz.
