Spis treści:
- Co dokładnie wykazało badanie?
- Dlaczego niedowaga ma tak duże znaczenie?
- Mięso nie jest receptą na długowieczność
- Liczy się cała dieta, a nie jeden produkt
Co dokładnie wykazało badanie?
Analiza opublikowana w "The American Journal of Clinical Nutrition" objęła 5203 osoby w wieku co najmniej 80 lat, uczestniczące w Chinese Longitudinal Healthy Longevity Survey. Naukowcy sprawdzili, którzy badani dożyli 100 lat przed zakończeniem obserwacji w 2018 roku.
W analizie znalazło się 1459 stulatków oraz 3744 uczestników, którzy zmarli wcześniej. Seniorów podzielono na osoby jedzące mięso i stosujące dietę wegetariańską. W tej drugiej grupie uwzględniono również wegan, peskatarian oraz osoby spożywające jaja i nabiał.
W całej badanej populacji wegetarianie mieli o 19 proc. niższe szanse na dożycie setki niż osoby jedzące mięso. Kluczowy szczegół ujawnił się po uwzględnieniu masy ciała. Istotną statystycznie różnicę stwierdzono wśród seniorów z BMI poniżej 18,5, czyli z niedowagą. U osób z BMI wynoszącym co najmniej 18,5 podobnej zależności nie odnotowano. Nie była ona również wyraźna u peskatarian oraz osób jedzących jaja i nabiał.
Zobacz również:
Dlaczego niedowaga ma tak duże znaczenie?
W bardzo podeszłym wieku problemem często przestaje być nadmiar kalorii, a zaczyna ich niedobór. Apetyt może się zmniejszać, a jedzenie utrudniają kłopoty z gryzieniem i połykaniem, choroby przewlekłe, przyjmowane leki czy słabsze odczuwanie smaku i zapachu. Seniorowi trudniej wówczas dostarczyć odpowiednią ilość energii, białka, witamin oraz składników mineralnych.
Niedowaga nie zawsze oznacza niedożywienie, ale może być jednym z jego sygnałów. Zbyt mała podaż energii i białka sprzyja utracie mięśni, osłabieniu i może utrudniać odzyskanie sprawności po chorobie. Światowa Organizacja Zdrowia zalicza niedowagę i niedobory składników odżywczych do form niedożywienia.
Mięso jest skoncentrowanym źródłem pełnowartościowego białka, a także m.in. witaminy B12, żelaza i cynku. Dla osoby z niewielkim apetytem może ułatwiać pokrycie potrzeb żywieniowych. Nie oznacza to jednak, że było przyczyną dłuższego życia. Mogło być jedynie wskaźnikiem bardziej odżywczej diety, lepszego apetytu, większej sprawności albo łatwiejszego dostępu do różnorodnej żywności.
Mięso nie jest receptą na długowieczność
Badanie miało charakter obserwacyjny. Naukowcy nie przydzielali uczestnikom określonego sposobu żywienia, lecz analizowali ich zwyczaje i dalsze losy. Taki projekt pozwala wskazać związek między dietą a długością życia, ale nie dowodzi, że jeden czynnik spowodował drugi.
Badano ponadto osoby po 80. roku życia mieszkające w Chinach. Wyników nie należy więc automatycznie przenosić na młodsze osoby ani traktować jako zachęty do zwiększenia spożycia mięsa. Analiza nie daje też odpowiedzi, jaki rodzaj ani jaka ilość mięsa mogłyby mieć znaczenie. Chude, nieprzetworzone mięso ma przecież inny skład niż wędliny, kiełbasy czy tłuste wyroby zawierające dużo soli.
Wyniki nie podważają również korzyści płynących z dobrze skomponowanej diety opartej głównie na warzywach, owocach, pełnych ziarnach i roślinach strączkowych. Pokazują natomiast, że zalecenia dobre dla młodszej, zdrowej osoby nie zawsze odpowiadają potrzebom bardzo szczupłego seniora.
Zobacz również:
Liczy się cała dieta, a nie jeden produkt
W bardzo podeszłym wieku najważniejsza może być nie etykieta "dieta mięsna" lub "roślinna", lecz to, czy jadłospis pokrywa potrzeby konkretnej osoby. Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego i Metabolizmu starszym osobom zaleca się co najmniej 1 g białka na kilogram masy ciała dziennie. Ilość powinna być jednak dostosowana do stanu zdrowia, aktywności i tolerancji, a w czasie choroby lub przy niedożywieniu może być większa.
Białko można czerpać nie tylko z mięsa, ale także z ryb, jaj, nabiału, nasion roślin strączkowych, soi i orzechów. Dieta wegetariańska również może być pełnowartościowa, jeśli jest różnorodna i dostarcza wystarczająco dużo energii oraz niezbędnych składników.
Najważniejszy wniosek nie brzmi zatem: "jedz mięso, a dożyjesz setki"". Badanie wskazuje raczej, że restrykcyjny jadłospis u bardzo szczupłej osoby w podeszłym wieku może zwiększać ryzyko niedoborów. Niezamierzona utrata wagi, brak apetytu i narastające osłabienie powinny skłonić do konsultacji z lekarzem lub dietetykiem. W przypadku seniorów liczy się przede wszystkim dieta odżywcza, różnorodna i dopasowana do indywidualnych potrzeb.
Źródła:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35306388/
https://www.fanpage.it/innovazione/scienze/chi-mangia-carne-ha-piu-probabilita-di-arrivare-a-100-anni-ma-solo-in-alcuni-casi/
https://theconversation.com/are-meat-eaters-really-more-likely-to-live-to-100-than-non-meat-eaters-as-a-recent-study-suggests-273861
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41391640/
