Spis treści:
- Halitoza jako objaw chórob wewnętrznych
- Halitoza może być objawem cukrzycy
- Zapach z ust a zapalenie zatok
- Problemy z żołądkiem przyczyną halitozy
- Zapach z ust a niewydolność niektórych narządów
- Halitoza a próchnica
Halitoza jako objaw chórob wewnętrznych
Nie krępuj się powiedzieć bliskiej ci osobie, że jej oddech brzydko pachnie. Halitoza, czyli nieprzyjemny zapach z ust, nie zawsze jest kwestią niedostatecznej higieny. Może być objawem problemu zdrowotnego, a osoba, której dotyczy, często sama nie zdaje sobie sprawy, że jej oddech jest nieświeży.
Przyczyn może być wiele - od zmian w jamie ustnej, przez choroby dziąseł i problemy z migdałkami, po zaburzenia pracy przewodu pokarmowego czy niektóre choroby ogólnoustrojowe. Dlatego uporczywego nieprzyjemnego zapachu z ust nie warto jedynie maskować gumą do żucia, miętówkami czy płynem do płukania. Jeśli problem powraca mimo prawidłowej higieny, warto poszukać jego źródła.
Halitoza może być objawem cukrzycy
Halitoza może być również sygnałem zaburzeń metabolicznych, w tym cukrzycy i to z kilku względów. Podwyższony poziom glukozy przenika do śliny, stwarzając pożywkę dla patogenów i przyspieszając odkładanie się płytki nazębnej. Sytuację pogarsza suchość w ustach oraz uszkodzenie drobnych naczyń krwionośnych przez przewlekłą hiperglikemię (a co za tym idzie gorsze ukrwienie dziąseł). W efekcie pacjenci z cukrzycą są bardziej narażeni na ciężkie formy próchnicy i agresywne zapalenie przyzębia, wywołujące uciążliwy oddech o podłożu bakteryjnym.
Ogromne znaczenie mają również niektóre leki stosowane do walki z cukrzycą np. metformina, która może modyfikować odczuwanie smaku i wpływać na środowisko jamy ustnej.
Orębnym, alarmującym problemem jest słodkawy zapach z ust, przywodzący na myśl dojrzałe owoce lub aceton. To objaw kwasicy ketonowej - stanu zagrożenia życia, dotykającego głównie osoby z nieleczoną lub źle kontrolowaną cukrzycą typu 1.
Zapach z ust a zapalenie zatok
Nie zawsze źródła nieprzyjemnego zapachu z ust trzeba szukać w jamie ustnej. Czasem problem zaczyna się w zatokach. Jak wskazują specjaliści z Texas A&M Health Science Center Baylor College of Dentistry, zapalenie zatok wiąże się z nadprodukcją śluzu, który spływając po tylnej ścianie gardła, tworzy idealną pożywkę dla bytujących w jamie ustnej bakterii. Co ciekawe, problem potrafi dotknąć osoby, które wzorowo dbają o zęby: nitkują je, szczotkują i regularnie odwiedzają stomatologa. W takiej sytuacji pierwszym krokiem musi być opanowanie samej infekcji pod opieką lekarza.
Jak zauważa dr Charles W. Wakefield z HSC-BCD, niektóre preparaty stosowane w terapii zatok ograniczą wydzielanie śliny, wywołując suchość w jamie ustnej. Tymczasem ślina to naturalna bariera ochronna, która spłukuje resztki pokarmowe i hamuje namnażanie drobnoustrojów. Aby zapobiec dyskomfortowi w trakcie leczenia, dr Wakefield zaleca wprowadzenie kilku prostych nawyków: intensywne czyszczenie powierzchni języka (będącego głównym rezerwuarem bakterii), płukanie jamy ustnej płynami przeciwbakteryjnymi oraz sięganie po bezcukrowe gumy lub miętówki z ksylitolem, które skutecznie stymulują pracę ślinianek.
Problemy z żołądkiem przyczyną halitozy
Choć dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego stanowią niewielki odsetek wszystkich przypadków halitozy, bywają wyjątkowo uciążliwe. Jedną z przyczyn jest choroba wrzodowa wywołana przez Helicobacter pylori. Choć same bakterie nie wydzielają wonnych cząsteczek, badania pokazują, że ich obecności często towarzyszy zasiedlenie jamy ustnej przez Prevotella intermedia - jeden z głównych gatunków odpowiedzialnych za choroby przyzębia.
Innym częstym sprawcą jest choroba refluksowa przełyku. Cofająca się treść żołądkowa nie tylko wywołuje pieczenie w klatce piersiowej czy gardle, ale też bezpośrednio wpływa na zapach z ust. Kwas powoduje erozję szkliwa i mikrouszkodzenia śluzówki, stwarzając bakteriom optymalne warunki do rozwoju.
Zobacz również:
Zapach z ust a niewydolność niektórych narządów
Przewlekły nieprzyjemny oddech bywatakże manifestacją zaawansowanych zaburzeń narządowych, czyli stanu kiedy narządy nie nadążają z oczyszczaniem organizmu z toksycznych produktów przemiany materii. W przebiegu niewydolności nerek dochodzi do gromadzenia się we krwi mocznika, który wraz ze śliną przedostaje się do jamy ustnej. Tam pod wpływem bakterii rozkłada się do amoniaku, nadając oddechowi charakterystyczną, ostrą woń przypominającą mocz lub ryby (tzw. oddech mocznicowy).
Z kolei w zaawansowanej niewydolności wątroby lub marskości pojawia się wyczuwalny zapach wątrobowy - słodkawa, lekko stęchła nuta przywodząca na myśl zgniłe jaja lub czosnek. To powikłanie wydalania przez płuca lotnych związków siark, których uszkodzona wątroba nie jest w stanie efektywnie metabolizować.
Halitoza a próchnica
Niby myjesz zęby a jednak twoj oddech pozstawia wiele do życzenia? Może robisz to niedokładnie? Nieregularne szczotkowanie i nadmiar cukru w diecie stwarzają bakteriom doskonałe warunki do wzrostu. Drobnoustroje beztlenowe, zwłaszcza gatunki Gram-ujemne, które z łatwością zasiedlają głębokie ubytki oraz tylną część języka - wytwarzają lotne związki siarki. To właśnie te cząsteczki, wraz z procesami gnilnymi towarzyszącymi ubytkom próchnicowym, odpowiadają za pojawienie się uciążliwej halitozy.
Problem rzadko jednak kończy się na samej próchnicy. Jak wskazuje przegląd autorstwa Alshehri i wsp. opublikowany na łamach czasopisma Cureus, ponad 85 proc. przypadków nieprzyjemnego zapachu z ust ma swoje źródło bezpośrednio w jamie ustnej. Oprócz ubytków próchnicowych do syntezy nieprzyjemnych zapachów przyczyniają się m.in. retencja płytki nazębnej na stałych aparatach ortodontycznych czy suchość w ustach, która ogranicza naturalne oczyszczanie przez ślinę. Bakterie z łatwością wnikają również w kieszonki dziąsłowe, wywołując stan zapalny przyzębia i ozębnej.
Źródła:
https://www.cureus.com/articles/178013-causes-and-management-of-halitosis-a-narrative-review
https://www.medicalnewstoday.com/articles/bad-breath-and-diabetes
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3412664/
https://vitalrecord.tamu.edu/bad-breath-could-signal-sinus-infection-2/
