Spis treści:
- Dlaczego PCOS zmienia nazwę?
- Jakie są praktyczne aspekty zmiany nazwy?
- Jak objawia się PMOS?
- Dlaczego zmiana nazwy może mieć znaczenie dla pacjentek?
Dlaczego PCOS zmienia nazwę?
Zmiana nie jest wyłącznie kosmetyczną korektą medycznego nazewnictwa. Ma lepiej oddawać istotę schorzenia, ułatwić jego rozpoznawanie, ograniczyć stygmatyzację związaną z dotychczasowym terminem i zwrócić uwagę na fakt, że jest to choroba wpływająca na funkcjonowanie całego organizmu, a nie tylko jajników. Co kryje się za nową nazwą i dlaczego może mieć znaczenie zarówno dla pacjentek, jak i lekarzy?
Najważniejsza różnica między PCOS a PMOS nie dotyczy samej choroby, lecz sposobu jej opisywania. Przez lata używano nazwy PCOS (zespół policystycznych jajników), która sugerowała, że głównym problemem są torbiele jajników. Tymczasem lekarze od dawna zwracali uwagę, że jest to określenie nieprecyzyjne. Kobiety z PCOS nie mają większej liczby patologicznych torbieli jajników niż populacja ogólna, a charakterystyczne zmiany widoczne w badaniu USG nie są tym samym co torbiele wymagające leczenia chirurgicznego.
Nowa nazwa: PMOS, czyli zespół poliendokrynno-metaboliczno-jajnikowy - ma lepiej odzwierciedlać rzeczywisty charakter choroby. Podkreśla, że jej podłoże wiąże się nie tylko z funkcjonowaniem jajników, ale również z zaburzeniami hormonalnymi i metabolicznymi obejmującymi cały organizm. U wielu pacjentek poza nieregularnymi miesiączkami czy problemami z owulacją występują także insulinooporność, nadwaga lub otyłość, zaburzenia gospodarki lipidowej, nadciśnienie tętnicze, zwiększone ryzyko cukrzycy typu 2, stłuszczenia wątroby czy chorób sercowo-naczyniowych.
Jakie są praktyczne aspekty zmiany nazwy?
Zmiana nazwy ma również znaczenie kliniczne. Dotychczasowy termin skupiał uwagę przede wszystkim na aspekcie ginekologicznym i płodności, podczas gdy choroba może wpływać także na zdrowie psychiczne, zwiększając ryzyko depresji, zaburzeń lękowych czy obniżenia jakości życia. Zdaniem ekspertów bardziej precyzyjne nazewnictwo może ułatwić wcześniejsze rozpoznawanie schorzenia, poprawić komunikację między pacjentkami a lekarzami oraz zwrócić większą uwagę na jego wielonarządowy charakter.
Krótko mówiąc, PMOS nie jest nową jednostką chorobową. To ta sama choroba, którą dotychczas określano jako PCOS, jednak nazwana w sposób lepiej oddający jej rzeczywiste podłoże i znacznie szerszy wpływ na organizm niż tylko na jajniki.
Jak objawia się PMOS?
Skoro wiadomo już, dlaczego zdecydowano się odejść od nazwy PCOS na rzecz PMOS, warto przypomnieć, z jakimi dolegliwościami najczęściej zmagają się pacjentki z tym zaburzeniem. Obraz choroby jest bardzo zróżnicowany, a objawy mogą pojawiać się z różnym nasileniem i obejmować wiele układów organizmu. Do najbardziej charakterystycznych należą zaburzenia miesiączkowania: nieregularne cykle, rzadkie miesiączki lub ich całkowity brak, które dotyczą nawet 90 proc. pacjentek.
Część kobiet doświadcza także trudności z zajściem w ciążę, a u tych, którym uda się zajść w ciążę, częściej obserwuje się powikłania położnicze, w tym zwiększone ryzyko poronień. Istotnym elementem PMOS jest również nadmiar androgenów, czyli męskich hormonów płciowych, który może objawiać się trądzikiem, przetłuszczaniem się skóry, nadmiernym owłosieniem czy przerzedzeniem włosów o typowo androgenowym charakterze.
U wielu pacjentek występują także zaburzenia metaboliczne, takie jak tendencja do przyrostu masy ciała, zwłaszcza w okolicy brzucha, insulinooporność, podwyższony poziom glukozy we krwi czy nadciśnienie tętnicze. Chorobie mogą towarzyszyć również przewlekły ból w obrębie miednicy, nasilone objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego, bezdech senny oraz trudności natury psychicznej, w tym obniżenie nastroju, stany lękowe i objawy depresyjne.
Dlaczego zmiana nazwy może mieć znaczenie dla pacjentek?
Eksperci podkreślają, że PMOS to nie tylko nowe określenie tej samej choroby. Bardziej precyzyjna nazwa może pomóc zwrócić uwagę na objawy, które przez lata pozostawały w cieniu problemów związanych z płodnością i funkcją jajników. Szacuje się, że nawet 70 proc. osób z tym zaburzeniem nigdy nie otrzymuje właściwego rozpoznania, a wiele pacjentek przez lata słyszy, że ich dolegliwości wynikają wyłącznie ze stresu, nadwagi czy "takiej urody".
Tymczasem PMOS jest schorzeniem obejmującym wiele układów organizmu, które może wpływać nie tylko na regularność cykli miesiączkowych, ale także na metabolizm, zdrowie psychiczne oraz ryzyko rozwoju chorób przewlekłych. Zdaniem autorów pracy opublikowanej w prestiżowym czasopiśmie Lancet: nowa nazwa ma ułatwić wcześniejsze rozpoznawanie choroby, poprawić komunikację między pacjentkami a lekarzami różnych specjalności oraz przypominać, że opieka nad kobietami z PMOS nie powinna ograniczać się wyłącznie do gabinetu ginekologicznego.
Źródła:
https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(26)00717-8/fulltext
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9964744/
