Spis treści:
- Nie sprowadzaj rozmowy do jednego pytania
- Nie każdy problem potrzebuje natychmiastowej naprawy
- Choroba a tożsamość
- Nie porównuj bólu
- Największą pomocą jest zwykła obecność
Nie sprowadzaj rozmowy do jednego pytania
Jeśli bliska nam osoba znalazła się w bardzo trudnej sytuacji, cisza wydaje się niezręczna. Trzeba ją czymś wypełnić. Emocje sprawiają dyskomfort, więc próbujemy je przykryć czymś lekkim. Tymczasem osoba żyjąca z przewlekłą chorobą zwykle nie potrzebuje - mówiąc brutalnie - przemowy motywacyjnej lub błahego pocieszenia. Potrzebuje raczej czegoś znacznie prostszego i jednocześnie trudniejszego: poczucia, że nie musi udawać, że wszystko jest w porządku.
"Jak się czujesz?". To pytanie, które wydaje się zupełnie naturalne i nieszkodliwe. Jest krótkie, troskliwe i brzmi jak zainteresowanie losem drugiej osoby. Tyle, że osoba żyjąca z chorobą miesiącami albo latami, może słyszeć je zbyt często. Od lekarzy, rodziny, znajomych i ludzi spotkanych przypadkiem. Lepszym pomysłem są pytania, które zostawiają przestrzeń i nie sprowadzają rozmowy wyłącznie do zdrowia. "Jak minął ci dzień?", "Co ostatnio cię rozbawiło?", "Masz dziś siłę na rozmowę o tym wszystkim, czy wolisz odpocząć od tematu?". To drobiazg, ale nie zapominajmy, że choroba to mimo wszystko tylko część życia.
Nie istnieje uniwersalny zestaw zdań, które warto mówić, ponieważ każdy człowiek jest inny. Mimo to pewne słowa zwykle zostawiają więcej przestrzeni, a inne ją zabierają.
Co mówić? Na pewno warto koncentrować na zdaniach i pytaniach, przypominających poniższe.
- "Przede mną nie musisz udawać, że wszystko jest dobrze",
- "Nie musisz odpowiadać, jeśli nie masz siły",
- "Masz prawo mieć gorszy dzień",
- "O czym masz ochotę porozmawiać?",
- "Jak konkretnie mogę ci pomóc?".
Jakich zdań zdecydowanie warto unikać?
- "Będzie dobrze",
- "Musisz być silna/y",
- "Myśl pozytywnie",
- "Przynajmniej nie jest gorzej",
- "Moja znajoma miała to samo i szybko jej przeszło".
Zobacz również:
Nie każdy problem potrzebuje natychmiastowej naprawy
Tym bardziej że większość ludzi ma w sobie chęć naprawiania różnego rodzaju rzeczy. Kiedy bliska nam osoba ma problem, chcemy znaleźć rozwiązanie. Kiedy ktoś jest smutny, szukamy sposobu, żeby poprawić mu nastrój. To całkowicie naturalne. Dlatego w rozmowach z osobami przewlekle chorymi często pojawiają się zdania o cudownych dietach, świetnych lekarzach czy nowych terapiach. Tyle że człowiek zmagający się z chorobą bardzo często zna już te wszystkie historie. I... nie pomagamy. Często nie potrzebuje rady, lecz kogoś od słuchania.
Choroba a tożsamość
Co więcej, podczas choroby nagle osoba, która uwielbia podróże, przestaje nią być, a staje się "osobą z chorobą" albo "tym kolegą z diagnozą". Ludzie często nawet nie zauważają momentu, w którym każda rozmowa zaczyna krążyć wokół wyników badań, leków i samopoczucia. A przecież nawet jeśli choroba zajmuje dużo miejsca, nie oznacza to, że zabiera wszystko inne. Człowiek nadal ma zainteresowania, poczucie humoru, marzenia i rzeczy, które go zwyczajnie obchodzą. Czasem największym wsparciem jest właśnie rozmowa o czymś zupełnie zwyczajnym.
Nie porównuj bólu
Kolejna pułapka to potrzeba szukania punktu odniesienia, na przykład: "moja ciocia miała gorzej" czy "kolega też to przechodził". W teorii ma to dodawać otuchy, lecz w praktyce potrafi to zabrzmieć jak komunikat: twoje doświadczenie nie jest aż tak ważne. Pamiętajmy, że cierpienie nie działa jak ranking sportowy. Nie istnieje żadna tabela, w której można sprawdzić, komu wolno czuć się źle bardziej, a komu mniej.
Największą pomocą jest zwykła obecność
Zdarza się nam myśleć, że każda rozmowa musi być mądra, głęboka i pełna ważnych zdań. Nie musi. Bo często z dialogu z drugą osobą nie pamiętamy konkretnych słów, a emocje, jakie zostały po spotkaniu. Można po prostu usiąść obok, napić się herbaty, obejrzeć film albo posiedzieć przez chwilę w ciszy. Cisza nie zawsze oznacza pustkę. Dobra wiadomość jest więc taka, że nie trzeba być psychologiem ani terapeutą. Nie trzeba mieć gotowych odpowiedzi i idealnych słów w rękawie.
Ludzie najczęściej pamiętają nie to, czy powiedzieliśmy wszystko perfekcyjnie. Pamiętają, czy przy nas mogli poczuć się sobą.
