Spis treści:
- Nie tylko to, co jemy, ale również to, kiedy sięgamy po posiłek
- Niemal 200 tys. osób pod lupą
- Dlaczego pora jedzenia może mieć znaczenie?
- Stłuszczenie nie zawsze oznacza marskość
- Czy wystarczy wcześniej kończyć jedzenie?
Nie tylko to, co jemy, ale również to, kiedy sięgamy po posiłek
Analiza danych niemal 200 tys. osób wykazała, że jedzenie późnym wieczorem lub po położeniu się spać wiąże się z większym ryzykiem chorób wątroby. Naukowcy podkreślają jednak, że wyniki nie dowodzą związku przyczynowo-skutkowego.
Późna kolacja, przekąska przed snem czy jedzenie w środku nocy to nawyki, które mogą mieć znaczenie nie tylko dla masy ciała. Badacze z Oregon Health & Science University (OHSU) w Portland w Stanach Zjednoczonych postanowili sprawdzić, czy pora spożywania posiłków wiąże się również ze zdrowiem wątroby. Wyniki ich analizy wskazują na związek między jedzeniem późno a większym ryzykiem dwóch schorzeń: metabolicznie uwarunkowanej stłuszczeniowej choroby wątroby oraz marskości.
Badanie opisano w czasopiśmie Clinical Gastroenterology and Hepatology. Jak podkreślają autorzy, jego wyniki wpisują się w rosnące zainteresowanie wpływem rytmu dobowego na funkcjonowanie organizmu.
Niemal 200 tys. osób pod lupą
Zespół przeanalizował dane pochodzące z trzech dużych badań prowadzonych w Stanach Zjednoczonych: Nurses' Health Study, Nurses' Health Study II oraz Health Professionals Follow-up Study. Uwzględniono informacje dotyczące diety i stylu życia zgromadzone od niemal 200 tys. uczestników.
Naukowcy podzielili badanych według zgłaszanych nawyków żywieniowych, a następnie sprawdzili, czy określone zachowania wiążą się z występowaniem stłuszczeniowej choroby wątroby lub marskości. Późne jedzenie obejmowało zarówno spożywanie posiłków po kolacji, jak i jedzenie po położeniu się do łóżka.
Wyniki wskazały, że osoby deklarujące takie zachowania miały o 20-30 proc. wyższe ryzyko chorób wątroby w porównaniu z osobami, które nie jadły późno. To istotna obserwacja, choć nie oznacza, że każda późna przekąska prowadzi do uszkodzenia tego narządu.
Dlaczego pora jedzenia może mieć znaczenie?
Wątroba nie funkcjonuje niezależnie od wewnętrznego zegara biologicznego. Jej aktywność, podobnie jak działanie innych narządów, podlega rytmowi dobowemu, który pomaga dostosować procesy fizjologiczne do cyklu dnia i nocy.
Jak zwraca uwagę Andrew McHill, współautor badania i specjalista zajmujący się snem oraz rytmami okołodobowymi na OHSU, organizm może mniej efektywnie przetwarzać pokarm w porze, gdy jego wewnętrzny zegar biologiczny sprzyja odpoczynkowi. Wcześniejsze badania, na które powołują się naukowcy, wskazywały, że jedzenie w nocy może pogarszać metabolizm składników odżywczych, a z czasem sprzyjać otyłości i cukrzycy.
Istotne są również obserwacje pochodzące z badań na modelach zwierzęcych. Wskazują one, że wątroba należy do narządów szczególnie wrażliwych na zaburzenie synchronizacji między porą jedzenia a snem.
Robert Wilechansky, hepatolog z OHSU i główny autor analizy, zwraca uwagę, że naukowcy chcą sprawdzić, czy zmiana pory spożywania posiłków może wspierać zdrowie bez konieczności zmieniania samego składu diety.
Stłuszczenie nie zawsze oznacza marskość
Metabolicznie uwarunkowana stłuszczeniowa choroba wątroby, określana skrótem MASLD, wiąże się z nadmiernym gromadzeniem tłuszczu w komórkach wątroby i zaburzeniami metabolicznymi. U części chorych schorzenie może postępować, prowadząc do poważniejszych uszkodzeń narządu.
Jednym z najpoważniejszych następstw zaawansowanej choroby wątroby jest marskość, w której prawidłowa tkanka zostaje zastąpiona tkanką bliznowatą. Wilechansky podkreśla jednak, że tylko niewielka część osób ze stłuszczeniową chorobą wątroby rozwija jej ciężkie postacie, takie jak marskość.
Dlatego zaobserwowanego związku nie należy interpretować jako dowodu, że późne jedzenie samo w sobie prowadzi do tego powikłania.
Czy wystarczy wcześniej kończyć jedzenie?
Choć badania nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że późne jedzenie zwiększa ryzyko problemów z wątrobą, warto przyjrzeć się swoim nawykom żywieniowym. Dobrym krokiem może być spożywanie ostatniego posiłku na tyle wcześnie, by organizm miał czas na odpoczynek przed snem. Regularne pory jedzenia i unikanie obfitych posiłków tuż przed położeniem się do łóżka mogą wspierać zdrowe nawyki i ogólne samopoczucie.
Źródło: Oregon Health & Science University, Late-night eating may be bad for your liver, study suggests [https://news.ohsu.edu/2026/10/09/late-night-eating-may-be-bad-for-your-liver-study-dostęp 14.10.2026]












