Spis treści:
- Zapalenie piersi - co to za choroba?
- Zapalenie piersi niezależne od laktacji. Kto jest narażony?
- Zastój pokarmu a zapalenie piersi. Dlaczego dochodzi do stanu zapalnego?
- Objawy zapalenia piersi
- Kiedy zapalenie piersi wymaga antybiotyku?
- Czy można karmić piersią przyjmując antybiotyk?
- Domowe sposoby na zapalenie piersi
Zapalenie piersi - co to za choroba?
Zapalenie piersi to medyczne określenie na stan zapalny tkanki gruczołowej, którego najczęstszą przyczyną jest wniknięcie bakterii, zwykle gronkowca złocistego (czasem też innych drobnoustrojów). Sama infekcja rzadko pojawia się znikąd: do jej rozwoju mocno przyczyniają się mikrourazy brodawek, ogólne osłabienie organizmu oraz zastoje pokarmu.
Chociaż problem może objąć dowolny fragment piersi, najczęściej dotyka kwadrantu górno-zewnętrznego. Medycyna dzieli zapalenie na dwie główne kategorie: laktacyjne, ściśle powiązane z karmieniem piersią, oraz nielaktacyjne (pozapołogowe), które rozwija się niezależnie od laktacji.
Zapalenie piersi niezależne od laktacji. Kto jest narażony?
Zapalenie piersi nie dotyczy wyłącznie kobiet karmiących. Nielaktacyjne zapalenie piersi może wystąpić również u kobiet, które nie są w ciąży ani nie karmią piersią, a także po menopauzie.
Przyczyną bywa zakażenie bakteryjne, któremu sprzyjają m.in. uszkodzenia skóry brodawki sutkowej, zatkanie przewodów mlecznych lub przewlekły stan zapalny w ich obrębie. Ryzyko zwiększają również palenie tytoniu, cukrzyca i niektóre zaburzenia odporności.
Szczególną postacią jest zapalenie okołoprzewodowe, które może prowadzić do powstania bolesnego guzka lub ropnia w pobliżu brodawki. Choroba może objawiać się bólem, zaczerwienieniem, obrzękiem i ociepleniem piersi, czasem także gorączką.
Jeśli objawy nie ustępują, nawracają lub towarzyszy im wyczuwalny guzek, konieczna jest konsultacja lekarska.
Zastój pokarmu a zapalenie piersi. Dlaczego dochodzi do stanu zapalnego?
Zastój pokarmu i zapalenie piersi mogą dawać podobne objawy, dlatego nie zawsze łatwo je od siebie odróżnić. W obu przypadkach pierś może być obrzęknięta, napięta, bolesna i wyczuwalnie zgrubiała. Przy zastoju pokarm gromadzi się w piersi, powodując miejscowy obrzęk i dyskomfort, czemu niekoniecznie musi towarzyszyć zakażenie. Zapalenie piersi może objawiać się również zaczerwienieniem skóry, gorączką, dreszczami i ogólnym osłabieniem. W dodatku nie zawsze rozwija się w następstwie zastoju.
Zapalenie piersi szczególnie często występuje w okresie laktacji, m.in. ze względu na:
- przepełnienie przewodów mlecznych - stałe wypełnienie piersi pokarmem ułatwia powstawanie zastojów, które stanowią idealną pożywkę dla drobnoustrojów;
- silne ukrwienie tkanki - intensywne krążenie krwi w gruczole ułatwia bakteriom rozprzestrzenianie się w obrębie piersi;
- mikrourazy brodawek - ssanie przez dziecko często prowadzi do pęknięć skóry i otarć, które tworzą bezpośrednie wrota dla zakażenia.
Chociaż zapalenie może rozwijać się na każdym etapie karmienia, największe ryzyko występuje w pierwszych 6-8 tygodniach laktacji. To moment, w którym produkcja mleka dopiero się stabilizuje, a organizm matki i dziecko wciąż adaptują się do nowego procesu.

Objawy zapalenia piersi
Nieprzyjemnych objawów zapalenia piersi, może doświadczyć nawet co trzecia karmiąca kobieta. Dolegliwości przeważnie pojawiają się nagle i nie ograniczają się tylko do bólu. Poza nim występują jeszcze np. obrzęk, zaczerwienienie, a nawet objawy ogólne przypominające grypę - gorączka, dreszcze i bóle mięśni.
Kiedy zapalenie piersi wymaga antybiotyku?
Nie każdy przypadek zapalenia piersi wymaga antybiotykoterapii, ale jeśli objawy narastają (i trwają powyżej 48 godz.), pojawia się wysoka gorączka, lub stan kobiety się pogarsza, albo karmienie piersią staje się utrudnione konieczna jest konsultacja lekarska. Antybiotyk może być potrzebny, gdy lekarz podejrzewa zakażenie bakteryjne. W leczeniu kobiet karmiących piersią stosuje się m.in. cefalosporyny, amoksycylinę z kwasem klawulanowym lub klindamycynę. Jednak o ostatecznym wyborze leku wybór leku decyduje indywidualna sytuacja kliniczna pacjentki.
Jeśli leczenie jest skuteczne, poprawa następuje zwykle w ciągu 2-3 dni. Antybiotyk należy przyjmować przez czas zalecony przez lekarza, najczęściej od tygodnia do dwóch, po to by zapobiec nawrotom i uniknąć rozwoju oporności na antybiotyki.
Czy można karmić piersią przyjmując antybiotyk?
Wiele zatroskanych mam zadaje sobie pytanie, czy przyjmowanie antybiotyku nie wyklucza dalszego karmienia piersią. Odpowiedź brzmi: zdecydowanie nie, a kontynuacja karmienia jest w przebiegu zapalenia wręcz zalecana!
Większość stosowanych leków przenika do pokarmu w minimalnych ilościach i nie stanowi żadnego zagrożenia dla malucha, podczas gdy nagłe odstawienie dziecka od piersi mogłoby nasilić zastój mleka i tym samym zintensyfikować objawy. Opróżnianie piersi pomaga wypłukiwać namnażające się w gruczołach bakterie i przyspiesza powrót do zdrowia.
Podczas karmienia warto zadbać o wygodną pozycję, np. ułożenie dziecka w pozycji ,,spod pachy", tak aby jego bródka lub nos były skierowane w stronę zmienionego zapalnie fragmentu piersi. Nie trzeba rezygnować z karmienia naprzemiennie z obu piersi, ale nie zaleca się rozpoczynania każdego karmienia od chorej piersi. Po karmieniu ulgę mogą przynieść zimne okłady, np. żelowe lub chłodne, wilgotne kompresy.
Domowe sposoby na zapalenie piersi
Jakie bezpieczne, domowe metody warto wdrożyć obok leków przepisanych przez lekarza?
Przede wszystkim warto postawić na odpoczynek - organizm potrzebuje przestrzeni na regenerację i walkę z infekcją. Podstawą leczenia pozostaje częste i skuteczne opróżnianie piersi, gdyż przepływające mleko wypłukuje z kanalików namnażające się bakterie. Przydatne mogą okazać się ciepłe okłady lub delikatny masaż stosowane tuż przed karmieniem (ułatwiają wypływ pokarmu, choć zbyt długo ogrzewane miejsce może nasilać obrzęk) oraz zimne kompresy nakładane po karmieniu, które łagodzą ból i opuchliznę.
Warto dbać o prawidłowe nawodnienie i nosić nieuciskający biustonosz, unikając dawnych mitów, takich jak obwiązywanie piersi bandażem, co tylko pogarsza stan zapalny. Jeśli chodzi o bezpieczne leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, z wyboru stosuje się ibuprofen oraz paracetamol.
Źródła:
- https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2211568411000167
- https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/karmienie-piersia/103947,zapalenie-piersi-przy-karmieniu-i-ropien-piersi-jako-powiklanie-zapalenia
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3357165/














