Spis treści:
- Hormony szaleją i tak już będzie
- Wahania nie tylko nastroju
- Objawy bardziej i mniej znane
- Objawy nieoczywiste, ale prawdziwe
- Objawów dużo, badań - za mało
Hormony szaleją i tak już będzie
"Kiedy miałam 41 lat, mój lekarz powiedział mi: "twoje hormony szaleją i tak będzie przez następne 10-12 lat". Uznałam to za naprawdę kiepski żart, bo nie wyobrażałam sobie, jak miałabym dać sobie radę (…). Nadal miesiączkuję, a poziom hormonów zmienia się jak szalony: góra, dół, góra, dół. Kobiety muszą o tym wiedzieć, żeby móc się przygotować i rozpoznać początek perimenopauzy. Bo wiele osób uważa, że problemem będą uderzenia gorąca - a mi do tej pory nic takiego się nie przytrafiło" - tymi słowami 52-letnia aktorka Penelope Cruz podzieliła się swoimi doświadczeniami z koleżanką po fachu, 42-letnią Olivią Wilde.
Rozmowa dwóch aktorek, którą można znaleźć na instagramowych profilu Penelope, została zainspirowana jedną ze scen z filmu "Zaproszenie", w którym obydwie zagrały. Choć film nie koncentruje się na perimenopauzie, a wspomniana scena jest naprawdę krótka, okazało się, że ten temat wzbudził spore zainteresowanie - także samych aktorek. Na wieść o tym, jak długo mogą trwać objawy perimenopauzy, Wilde skomentowała: "Boję się".
Wahania nie tylko nastroju
Penelope wspomniała o uderzeniach gorąca, które są znanym objawem perimenopauzy. Jak na swojej stronie internetowej tłumaczy dr Mary Claire Haver (na którą zresztą we wspomnianej rozmowie powołała się Cruz), perimenopauza jest przejściowym czasem poprzedzającym menopauzę, "który u większości kobiet przypada na późne lata trzydzieste lub połowę lat czterdziestych życia. To okres, w którym poziom estrogenu i progesteronu zaczyna się wahać i spadać, podczas gdy organizm przygotowuje się do menopauzy, a "wahania i spadek poziomu estrogenu wpływają na funkcjonowanie całego organizmu".
W przeciwieństwie do menopauzy, która zaczyna się po 12 miesiącach od wystąpienia ostatniej menstruacji, a poziom estradiolu pozostaje wtedy na niskim i stabilnym poziomie, podczas perimenopauzy wahania te są naturalne i nieprzewidywalne - to znaczy, że poziom estradiolu może się w poszczególnych cyklach różnić. W tym samym okresie, choć znacznie mniej gwałtowanie, spada także poziom progesteronu, (za to, jak wynika z badania "Swiss Perimenopause Study", rośnie poziom kortyzolu, nazywanego "hormonem stresu").
Estradiol i progesteron, choć mogą kojarzyć się wyłącznie z cyklem miesiączkowym, wpływają niemal na całe ciało - a to za sprawą receptorów tych hormonów, które znajdują się nie tylko w macicy czy piersiach, ale także błonie śluzowej, skórze, stawach, naczyniach krwionośnych czy mózgu. Między innymi dlatego objawy perimenopauzy mogą odbić się na całym ciele.
Objawy bardziej i mniej znane
Do najbardziej znanych objawów perimenopauzy zaliczą się nieregularne miesiączki, przybieranie na wadze i trudności ze zrzuceniem dodatkowych kilogramów, częstsze infekcje układu moczowo-płciowego, kołatania serca i nocne poty, a także problemy ze snem, mgłę mózgową, zaburzenia nastroju.
Rzeczywiście, wszystkie te dolegliwości można znaleźć w wynikach ankiety, którą dr Haver przeprowadziła na próbie 943 kobiet - 86 proc. respondentek skarżyło się na zaburzenia snu, 86 proc. na kłopoty z wagą, 83 proc. na mgłę mózgową wraz z innymi problemami neurologicznymi, a 52 proc. na kołatania serca. Jednak, co pokazuje zarówno ankieta dr Haver, jak i inne badania, choćby ankieta Newson Health Research (przeprowadzona na znacznie większej próbie 5744 kobiet), objawów może być znacznie więcej - w tej drugiej zidentyfikowano ich aż 98, z czego słynne uderzenia gorąca znalazły się dopiero na 18 miejscu.
Prawidłowość tę można również zaobserwować na wielu forach internetowych poświęconych perimonopauzie i menopauzie. Panie piszą o swoich objawach, zastanawiając się, czy mogą powiązać je z wahaniami hormonów. Do najczęstszych należą:
- swędzenie uszu,
- zamrożony bark,
- kołatanie serca,
- bóle kości i stawów,
- mgła mózgowa,
- problemy z koncentracją,
- uderzenia zimna,
- szumy uszne,
- pieczenie języka,
- afty w jamie ustnej i ból języka,
- suchość i swędzenie uszu,
- pieczenie skóry,
- bóle mięśni i stawów,
- pieczenie i mrowienie stóp,
- świąd skóry,
- uderzenia zimna.
Jedna z użytkowniczek grupy na Facebooku, z której pochodzą powyższe objawy, podsumowała je słowami: "to totalny chaos w organizmie". Część zacytowanych objawów nie kojarzy się natychmiast z objawami perimenopauzy, dlatego łatwo byłoby przypisać je schorzeniom fizycznym, bądź zaburzeniom natury psychicznej. Okazuje się jednak, że ,przynajmniej niektóre, zostały już dość dobrze opisane w literaturze naukowej i pojawiają się we wspomnianych wyżej ankietach.
Zobacz również:
Objawy nieoczywiste, ale prawdziwe
Jednym z objawów, o którym wspomniała Olivia Wilde, jest "zamrożony bark" ("teraz ciągle myślę o tym zamrożonym barku i czekam, aż mi się to przytrafi"), któremu towarzyszy silny ból i ograniczenie ruchomości, co powoduje problemy z wykonywaniem codziennych czynności (czesanie, podnoszenie ręki do góry) i snem. Choć naukowcy nadal staraj a się ustalić, czy stosowanie hormonalnej terapii zastępczej złagodzi objawy), z badania przeprowadzonego na Duke University, w którym wzięły udział 1952 pacjentki, wynika, że związek między "zamrożonym barkiem" a wahaniami hormonów rzeczywiście istnieje.
Kolejną dość dobrze zbadają dolegliwością jest ból stawów, zwłaszcza bioder. Z przeprowadzonej metaanalizy, która objęła 16 badań, wynika, że bóle stawowo-mięśniowe występują u ok. 71 proc. kobiet w okresie perimenopauzy (ryzyko jest znacznie wyższe niż u kobiet, które w ten okres jeszcze nie weszły).
Wspomniany przez członkinie grupy świąd - zarówno uszu, jak i całego ciała, również został zbadany (choć wyniki badań, opublikowane w czasopiśmie "Post Reproductive Health", opierają się na ankiecie przeprowadzonej wśród 50 respondentek) i jest zazwyczaj tłumaczony faktem, tak receptory estrogenowe, znajdujące się w skórze i błonach śluzowych, reagują na spadek poziomu tego hormonu. W tym przypadku mamy do czynienia ze świądem neuropatycznym, a wiec takim, który nie ma żadnego związku z alergią i na który nie będą pomagały klasyczne leki antyhistaminowe.
Ten sam mechanizm ma również odpowiadać za suchość oczu, która została bezpośrednio powiązana z perimenopauzą, a z ankiety, przeprowadzonej przez "Newson Health" wynika, że tego objawu może doświadczać aż połowa kobiet. Kolejnym objawem związanym z błoną śluzową jest zespół pieczenia jamy ustnej, który może dotykać aż do 33 proc. kobiet w okresie perimenopauzy - jednocześnie udokumentowano poprawę objawów po wprowadzeniu suplementacji estradiolem.
Prócz swędzenia uszu, na liście objawów znalazły się również szumy uszne - one także były badane, tym razem na pokaźnej grupie niemal 55 tysięcy kobiet w okresie perimenopauzy. Z tajwańskiego badania kohortowego wynika, że ryzyko wystąpienia szumów jest niższe u kobiet, które stosują hormonalną terapię zastępczą.
Jednym z rzadziej odnotowywanych objawów - zarówno w badaniach, jak i na forach, są uderzenia zimna, najczęściej odczuwane w okolicach karku, które objawiają się nagłym uczuciem chłodu, a czasami także dreszczami i wystąpieniem "zimnego" potu. Zjawisko to może mieć związek z funkcjonowaniem podwzgórza, odpowiedzialnego, m.in., za utrzymanie prawidłowej temperatury ciała, jednak eksperci, którzy je opisali, zazwyczaj wskazują na konieczność przeprowadzenia dalszych badań.
Objawów dużo, badań - za mało
Choć na najbardziej znane, jednak niekoniecznie te najbardziej uciążliwe, objawy perimenopauzy, istnieją już remedia - choćby w postaci HTZ, bioidentycznej HTZ czy substancji ziołowych, eksperci podkreślają, że nie znamy jeszcze wszystkich objawów, a nasza wiedza na temat tego czasu nadal pozostawia wiele do życzenia. Prowadzenie większej liczby badań pozwoliłoby nie tylko stworzyć nowe rozwiązania, bardziej "skrojone na miarę", ale - być może przede wszystkim - uspokoić kobiety, które wchodząc w okres perimenopauzy często nie wiedzą, czego się spodziewać i gdzie szukać pomocy.
Źródła:
- https://www.instagram.com/penelopecruzoficial/reel/Danvt9DIAhE/
- https://thepauselife.com/blogs/the-pause-blog/what-is-perimenopause?srsltid=AfmBOop59jJiM6BuGL4QpFLdISxGNXJ6MNnaaSTUg_hYQjE7_BO1K358
- https://drmaryclairehaver.substack.com/p/what-nearly-1000-women-told-me-about
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28706404/
- https://www.drlouisenewson.co.uk/knowledge/10-surprising-menopause-symptoms
- https://ortho.duke.edu/blog/jocelyn-wittstein-study-connects-estrogen-and-frozen-shoulder-menopausal-women
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5929427/
