Spis treści:
- Koniec z określeniem "prozdrowotne". Tężnie solankowe pod lupą GIS
- Nowe zalecenia dla zarządców tężni. Minimalizacja ryzyka
- Bakterie wykryte w powietrzu wokół tężni
- Jak działa tężnia solankowa?
- Czy tężnia jest zdrowa? Tak wpływa na organizm
- Tężnie uzdrowiskowe - tym osobom zaleca się pobyt w tężniach
Koniec z określeniem "prozdrowotne". Tężnie solankowe pod lupą GIS
W nowych wytycznych opublikowanych przez GIS miejskie tężnie nie są już określane jako obiekty o działaniu zdrowotnym. Zamiast tego w dokumentach pojawia się nazwa "obiekty małej architektury wodnej z użyciem solanki".
Zmiana nie jest jedynie kosmetyczna. Ma podkreślić, że nie istnieją wystarczające dowody naukowe potwierdzające, iż korzystanie z miejskich tężni przynosi takie same korzyści zdrowotne jak pobyt w uzdrowisku czy nad morzem.
Eksperci GIS zwracają uwagę, że wiele miejskich instalacji działa w zupełnie innych warunkach niż tradycyjne tężnie uzdrowiskowe. Dlatego nie powinny być reklamowane jako urządzenia lecznicze ani element terapii schorzeń układu oddechowego.
Nowe zalecenia dla zarządców tężni. Minimalizacja ryzyka
Powodem opracowania nowych wytycznych były m.in. wyniki badań naukowych oraz brak jednolitych zasad eksploatacji takich obiektów. GIS zaleca obecnie regularne czyszczenie całej instalacji, okresową wymianę solanki, kontrolę jakości mikrobiologicznej oraz usuwanie wszelkich zanieczyszczeń z obiektów. Zarządcy powinni również monitorować stan techniczny urządzeń i ograniczać ryzyko skażenia biologicznego.
Zdaniem ekspertów właśnie zaniedbania eksploatacyjne mogą prowadzić do sytuacji, w której obiekt reklamowany jako prozdrowotny staje się źródłem niepożądanych mikroorganizmów.
Bakterie wykryte w powietrzu wokół tężni
Największe kontrowersje wzbudziły badania prowadzone przez zespół naukowców z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie pod kierownictwem prof. Katarzyny Wolnej-Koładki. Analizy wykazały obecność bakterii zarówno w samej solance, jak i w aerozolu unoszącym się wokół niektórych miejskich tężni.
W próbkach wykryto m.in. bakterie Escherichia coli oraz gronkowce. Mikroorganizmy te mogą pochodzić z zanieczyszczeń środowiskowych, ptasich odchodów lub niewłaściwie utrzymywanej instalacji.
Odkrycie nie oznacza, że każda miejska tężnia stanowi zagrożenie dla zdrowia. Pokazuje jednak, że w przypadku obiektów działających w obiegu zamkniętym konieczny jest stały nadzór sanitarny.
W przeciwieństwie do dużych tężni uzdrowiskowych część miejskich instalacji wykorzystuje tę samą solankę przez długi czas, co może sprzyjać gromadzeniu się zanieczyszczeń biologicznych, jeśli nie jest ona regularnie wymieniana.
Zobacz również:
Jak działa tężnia solankowa?
Mechanizm działania tężni jest stosunkowo prosty. Solanka spływa po naturalnym wypełnieniu, najczęściej wykonanym z gałązek tarniny. W trakcie tego procesu część wody odparowuje, a w powietrzu tworzy się aerozol zawierający mikroskopijne kropelki solanki. Osoby przebywające w pobliżu wdychają powietrze wzbogacone o cząsteczki soli mineralnych.
W dużych uzdrowiskowych tężniach proces ten zachodzi na znacznie większą skalę niż w miejskich mikrotężniach. Dlatego stężenie aerozolu solnego oraz zasięg jego oddziaływania są tam wyraźnie większe.
Efekt uzyskiwany przy niewielkich konstrukcjach parkowych jest ograniczony i nie można go porównywać z warunkami panującymi w profesjonalnych obiektach uzdrowiskowych.
Czy tężnia jest zdrowa? Tak wpływa na organizm
Naukowcy nie kwestionują całkowicie korzyści płynących z przebywania w pobliżu aerozolu solnego. Badania dotyczące środowisk bogatych w naturalny aerozol solny wskazują, że takie powietrze może wspierać nawilżenie dróg oddechowych, poprawiać komfort oddychania i ograniczać kontakt z częścią zanieczyszczeń biologicznych.
Jednocześnie nie ma dowodów, że krótkie wizyty przy miejskiej tężni mogą leczyć astmę, przewlekłe zapalenie oskrzeli czy inne choroby układu oddechowego.
Korzyści zdrowotne zależą od stężenia aerozolu, czasu ekspozycji, jakości solanki oraz warunków sanitarnych panujących w obiekcie.
W praktyce więc miejska tężnia może być przyjemnym miejscem wypoczynku i sposobem na spędzenie czasu na świeżym powietrzu, ale nie powinna być traktowana jako forma terapii czy zamiennik leczenia uzdrowiskowego.
Tężnie uzdrowiskowe - tym osobom zaleca się pobyt w tężniach
Tężnie, będące częścią leczenia uzdrowiskowego, są wykorzystywane w klimatoterapii i inhalacjach naturalnym aerozolem solankowym. Lekarze medycyny uzdrowiskowej mogą zalecać pobyt przy nich jako element wspomagający terapię określonych schorzeń.
Przewlekłe choroby układu oddechowego:
- przewlekłe zapalenie oskrzeli,
- przewlekły nieżyt nosa i zatok,
- stany po częstych infekcjach dróg oddechowych,
- łagodniejsze postacie astmy oskrzelowej (jeśli nie ma przeciwwskazań lekarskich),
- niektóre postacie alergicznego nieżytu nosa.
Korzystanie z tężni zaleca się także:
- pracującym w zanieczyszczonym środowisku, narażonym na pyły, dym czy zanieczyszczenia przemysłowe.
- pacjentom w okresie rekonwalescencji po infekcjach dróg oddechowych, gdy zakończyła się już faza ostra choroby.
- osobom z obniżoną odpornością i skłonnością do częstych infekcji, jako element profilaktyki zdrowotnej.
Naturalny aerozol solankowy zawiera m.in. jod, brom, magnez, wapń, sód i potas. Wdychanie takiego powietrza może poprawiać nawilżenie błon śluzowych, wspomagać usuwanie zalegającej wydzieliny z dróg oddechowych, łagodzić podrażnienia gardła i nosa a także wspierać naturalne mechanizmy oczyszczania dróg oddechowych.
W uzdrowiskach często mówi się o działaniu zbliżonym do spaceru nad morzem, gdzie również występuje naturalny aerozol solny.
