Spis treści:
- Drżenie rąk a styl życia
- Niedobór witamin i minerałów
- Nadczynność tarczycy
- Niedobór cukru
- Zażywanie niektórych leków
Drżenie rąk a styl życia
Zanim zaczniesz szukać przyczyn drżenia rąk w poważnych schorzeniach neurologicznych, warto przyjrzeć się swoim codziennym nawykom. Opisywana przypadłość bardzo często nie jest objawem choroby, lecz bezpośrednią reakcją organizmu na konkretne zaniedbania lub nadmiary. Nierzadko to po prostu sygnał, że układ nerwowy jest przeciążony i nie radzi sobie z narzuconym mu tempem.
Wśród najczęstszych przyczyn wymienia się chroniczny brak snu, często maskowany kolejną filiżanką kawy czy napojem energetycznym. Tymczasem wysokie dawki kofeiny silnie stymulują układ współczulny, co u wielu osób objawia się właśnie drżeniem dłoni. Podobnie działają silne emocje i długotrwały stres - organizm pozostający w ciągłej gotowości zaczyna generować mimowolne napięcia mięśniowe.
Duże znaczenie mają również używki. Regularne picie alkoholu oraz palenie papierosów zaburzają przewodnictwo nerwowe i gospodarkę mineralną (np. wypłukują magnez), co bezpośrednio przekłada się na pojawienie się drżenia rąk.
Zobacz również:
Niedobór witamin i minerałów
Okazuje się, że drżenie rąk może wynikać także z drobnych zaniedbań, polegających na niedostatecznym dostarczaniu niektórych witamin i minerałów - przede wszystkim witaminy B12. Niedostateczna ilość tego związku w organizmie niesie za sobą szereg problemów neurologicznych: od przewlekłego zmęczenia, przez zaburzenia czucia dotyku czy temperatury, aż po drżenia, a w rzadkich przypadkach może nawet imitować objawy choroby Parkinsona.
Ponieważ witamina B12 znajduje się głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, na jej deficyt szczególnie narażone są osoby na diecie wegańskiej, ale też te zmagające się z zaburzeniami wchłaniania czy nadużywające alkoholu. Warto jednak pamiętać, że B12 to nie wszystko - dłonie mogą tracić stabilność także przez niedobory witamin B1 i B6 oraz magnezu, który odpowiada za prawidłowe napięcie mięśni.
Dobra wiadomość jest taka, że w większości przypadków te zmiany są odwracalne i ustępują po wprowadzeniu odpowiedniej suplementacji.
Nadczynność tarczycy
Kolejnym powodem, dla którego dłonie odmawiają posłuszeństwa, mogą być zaburzenia hormonalne, a konkretnie nadczynność tarczycy. Nadmiernie aktywny gruczoł wytwarza zbyt duże ilości tyroksyny i trójjodotyroniny - hormonów, które bezpośrednio stymulują układ nerwowy i przyspieszają metabolizm, prowadząc do stanu ciągłego pobudzenia organizmu. Jednym z widocznych efektów tego procesu jest właśnie drobne, rytmiczne drżenie rąk.
Najczęściej za taki stan odpowiada choroba Gravesa-Basedowa, choć drżenie może towarzyszyć także guzkom tarczycy lub pojawiać się przejściowo w przebiegu choroby Hashimoto. Warto zwrócić uwagę, czy drżeniu dłoni towarzyszą inne charakterystyczne sygnały: kołatanie serca, nadmierna potliwość, gorsza tolerancja wysokich temperatur czy spadek masy ciała mimo zwiększonego apetytu.
Jeśli te objawy występują jednocześnie, może to świadczyć o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu gospodarki hormonalnej i wymaga pilnej wizyty u lekarza.
Zobacz również:
Niedobór cukru
Następną istotną przyczyną drżenia rąk bywa hipoglikemia, czyli stan, w którym poziom glukozy we krwi spada poniżej normy. Glukoza jest podstawowym paliwem dla układu nerwowego, dlatego jej niedobór wywołuje gwałtowną reakcję obronną organizmu. W tej sytuacji drżenie jest spowodowane silną aktywacją układu nerwowego, który w ten sposób sygnalizuje krytyczny brak energii.
Na hipoglikemię narażone są przede wszystkim osoby chorujące na cukrzycę (szczególnie te leczone insuliną), ale może ona wystąpić u każdego pod wpływem bardzo intensywnego wysiłku fizycznego, spożycia alkoholu czy dłuższego niedożywienia.
Dla hipoglikemii charakterystyczne jest połączenie drżenia rąk z:
- silnym poczuciem niepokoju i pobudzenia,
- zimnymi, zlewnymi potami oraz bladością skóry,
- kołataniem serca i uczuciem nagłego głodu.
Należy pamiętać, że głęboka hipoglikemia jest stanem zagrożenia życia. Jeśli chory jest przytomny, trzeba jak najszybciej podać mu coś zawierającego cukier prosty (np. sok owocowy lub słodzony napój), a następnie posiłek z węglowodanami złożonymi, jak kanapka czy banan, aby ustabilizować poziom cukru. W przypadku utraty przytomności jedynym właściwym krokiem jest natychmiastowe wezwanie pogotowia ratunkowego.
Zobacz również:
Zażywanie niektórych leków
Oprócz hormonów czy diety, bardzo powszechną przyczyną drżenia rąk są przyjmowane leki. Wiele substancji chemicznych, które mają poprawiać nasze zdrowie w jednej sferze, może jednocześnie wpływać na przekaźnictwo nerwowe w mięśniach, powodując ich mimowolne drgania.
Do grup leków, które najczęściej wywołują taki efekt, należą:
- leki rozszerzające oskrzela (stosowane w astmie i POChP) - zawarte w nich substancje pobudzają receptory, które przy okazji mogą wywoływać drżenie dłoni,
- niektóre leki przeciwdepresyjne i stabilizatory nastroju (np. preparaty litu) - wpływają bezpośrednio na chemię mózgu, co u części pacjentów skutkuje drżeniem,
- leki przeciwpadaczkowe - choć mają uspokajać układ nerwowy, ich specyficzne działanie na neurony czasem objawia się właśnie w ten sposób,
- leki stosowane w nadciśnieniu i arytmii - niektóre z nich mogą modyfikować sposób, w jaki mięśnie reagują na sygnały z mózgu.
Co istotne, drżenie polekowe zazwyczaj występuje w obu dłoniach jednocześnie. Staje się najbardziej zauważalne przy próbie utrzymania rąk w jednej pozycji lub podczas wykonywania precyzyjnych czynności, takich jak pisanie czy picie z filiżanki.
W przypadku zaobserwowania takiej zależności po rozpoczęciu nowej kuracji nie należy samodzielnie odstawiać przepisanych preparatów. Nagła rezygnacja z leczenia może być niebezpieczna dla zdrowia, dlatego każdą zmianę należy skonsultować z lekarzem.
Źródła:
https://www.tandfonline.com/doi/10.1179/1743132814Y.0000000396?url_ver=Z39.88-2003&rfr_id=ori:rid:crossref.org&rfr_dat=cr_pub%20%200pubmed
