Spis treści:
- Czym jest wskaźnik talia-biodra (WHR)?
- WHR a BMI
- Jak wyliczyć WHR?
- Jakie są normy WHR?
- WHtR - czym różni się od WHR?
Czym jest wskaźnik talia-biodra (WHR)?
Choć większość z nas słyszała o wskaźniku BMI, coraz częściej zwraca się uwagę również na parametr określany skrótem WHR (z ang. Waist to Hip Ratio), czyli stosunek obwodu talii do obwodu bioder. WHR pozwala ocenić nie ile ważymy, ale gdzie w organizmie gromadzi się tkanka tłuszczowa. To właśnie dlatego wielu specjalistów uważa go za lepszy wskaźnik ryzyka zaburzeń metabolicznych i chorób sercowo-naczyniowych niż samo BMI.
WHR a BMI
Różnica między tymi parametrami jest zasadnicza. BMI uwzględnia jedynie masę ciała i wzrost, nie rozróżniając, czy dodatkowe kilogramy wynikają z większej ilości tkanki tłuszczowej, mięśni czy masy kostnej. Z kolei WHR pokazuje rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, a to ma ogromne znaczenie dla zdrowia. Tłuszcz odkładający się przede wszystkim w okolicy brzucha wiąże się z większym ryzykiem m.in. cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego czy chorób serca niż tkanka tłuszczowa zlokalizowana głównie w okolicy bioder i ud. Dlatego wskaźnik WHR często stanowi cenne uzupełnienie BMI, zwłaszcza u osób z nadwagą lub otyłością.
Jak wyliczyć WHR?
Obliczenie wskaźnika WHR jest bardzo proste i zajmuje zaledwie chwilę. Wystarczy zmierzyć obwód talii oraz obwód bioder, a następnie podzielić pierwszy wynik przez drugi zgodnie ze wzorem:
Aby wynik był wiarygodny, warto zwrócić uwagę na sposób wykonania pomiarów. Obwód talii należy zmierzyć w połowie odległości między dolnym łukiem żebrowym a górnym brzegiem kości biodrowej. Obwód bioder mierzy się natomiast w najszerszym miejscu pośladków. Podczas pomiaru należy stać wyprostowanym, ze złączonymi stopami, a centymetr krawiecki powinien przylegać do ciała, ale go nie uciskać. Pomiar najlepiej wykonywać bez ubrania, ponieważ grubsza odzież może zafałszować wynik. Dla pewności warto powtórzyć oba pomiary dwukrotnie i wykorzystać najbardziej powtarzalny wynik.
Jakie są normy WHR?
Sam wynik WHR niewiele mówi, jeśli nie wiemy, jak go zinterpretować. Za prawidłowe uznaje się wartości poniżej 0,8 u kobiet oraz poniżej 1,0 u mężczyzn. Taki wynik najczęściej wskazuje na tzw. sylwetkę typu gruszka, w której tkanka tłuszczowa odkłada się głównie w okolicy bioder i ud. Choć nadmierna ilość tkanki tłuszczowej nigdy nie jest obojętna dla zdrowia, jej rozmieszczenie w tym przypadku wiąże się z mniejszym ryzykiem zaburzeń metabolicznych.
Jeśli wskaźnik WHR przekracza 0,8 u kobiet lub 1,0 u mężczyzn, świadczy to o sylwetce typu jabłko, czyli przewadze tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha. To właśnie ten typ otyłości budzi największe obawy lekarzy. Tłuszcz zgromadzony wokół narządów wewnętrznych nie pełni wyłącznie funkcji magazynu energii, ponieważ aktywnie wpływa na gospodarkę hormonalną i metaboliczną organizmu. Sprzyja rozwojowi insulinooporności, zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego oraz chorób sercowo-naczyniowych. Dlatego nawet u osób z podobną masą ciała wyższy wskaźnik WHR może oznaczać większe ryzyko powikłań zdrowotnych.
WHtR - czym różni się od WHR?
Obok wskaźnika WHR coraz większe znaczenie zyskuje również WHtR (z ang. Waist to Height Ratio), czyli stosunek obwodu talii do wzrostu. W przeciwieństwie do BMI nie koncentruje się wyłącznie na masie ciała, a podobnie jak WHR uwzględnia rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, zwłaszcza tej zgromadzonej w okolicy brzucha. Dzięki temu jest uznawany za jedno z bardziej przydatnych narzędzi oceny ryzyka zaburzeń metabolicznych i chorób sercowo-naczyniowych.
Obliczenie wskaźnika jest bardzo proste: wystarczy podzielić obwód talii przez wzrost, pamiętając, aby obie wartości były wyrażone w tej samej jednostce. Za prawidłowe uznaje się wartości 0,47-0,49 u kobiet oraz 0,47-0,53 u mężczyzn. Im wyższy wynik, tym większe prawdopodobieństwo nadmiernego nagromadzenia tkanki tłuszczowej w jamie brzusznej, a co za tym idzie - wyższe ryzyko rozwoju insulinooporności, cukrzycy typu 2 oraz chorób układu sercowo-naczyniowego.
Źródła:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4912714/
