Spis treści:
- Cholesterol - dlaczego jego nadmiar jest groźny?
- Grudki na powiekach to objaw
- Rąbek rogówkowy to nie tylko oznaka wieku
- Guzki i zgrubienia na skórze oraz ścięgnach
- To wtedy konieczne są badania
- Kto powinien badać cholesterol regularnie?
- Jak obniżyć cholesterol? Najlepsza metoda
- Tych sygnałów nie ignoruj
Cholesterol - dlaczego jego nadmiar jest groźny?
Cholesterol jest substancją tłuszczową niezbędną do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Bierze udział w budowie błon komórkowych, produkcji hormonów oraz witaminy D. Problem pojawia się wtedy, gdy jego stężenie we krwi jest zbyt wysokie, zwłaszcza frakcji LDL, określanej jako "zły cholesterol".
Nadmiar cholesterolu LDL odkłada się w ścianach naczyń krwionośnych, prowadząc do powstawania blaszek miażdżycowych. Z czasem zwężają one światło tętnic i utrudniają przepływ krwi, a to z kolei zwiększa ryzyko choroby wieńcowej, zawału serca czy udaru mózgu.
Przez wiele lat wysoki cholesterol może jednak nie powodować żadnych dolegliwości. Dlatego tak ważne są regularne badania profilaktyczne.
Zobacz również:
Grudki na powiekach to objaw
Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów skórnych związanych z zaburzeniami gospodarki lipidowej są żółtaki powiek (kępki żółte). Są to miękkie, żółtawe lub żółtopomarańczowe grudki pojawiające się najczęściej na górnych i dolnych powiekach, zwykle w pobliżu wewnętrznych kącików oczu.
Zmiany te powstają na skutek odkładania się cholesterolu w skórze. Nie bolą, nie swędzą i zwykle stanowią przede wszystkim problem estetyczny. Nie zawsze oznaczają podwyższony poziom cholesterolu, jednak u wielu osób współwystępują z nieprawidłowym lipidogramem.
Pojawienie się żółtaków powinno skłonić do wykonania badań krwi oraz konsultacji z lekarzem, zwłaszcza jeśli w rodzinie występowały choroby serca lub zaburzenia lipidowe.
Rąbek rogówkowy to nie tylko oznaka wieku
Kolejnym sygnałem może być tzw. rąbek rogówkowy. To szarobiały lub białożółty pierścień widoczny wokół tęczówki oka.
U osób starszych jest on stosunkowo częstym zjawiskiem i zwykle wiąże się z naturalnym procesem starzenia. Jeśli jednak pojawia się u osób przed 45.-50. rokiem życia, może wskazywać na zaburzenia lipidowe, w tym podwyższony poziom cholesterolu.
Sam rąbek nie pogarsza widzenia i nie powoduje bólu, ale powinien być sygnałem do wykonania badań laboratoryjnych.
Guzki i zgrubienia na skórze oraz ścięgnach
W niektórych przypadkach nadmiar cholesterolu prowadzi do powstawania żółtaków guzkowych lub ścięgnistych. Są to twarde, żółtawe guzki, które najczęściej pojawiają się:
- na ścięgnie Achillesa,
- na dłoniach,
- w okolicy łokci,
- na kolanach.
Takie zmiany częściej występują u osób z rodzinną hipercholesterolemią, czyli chorobą genetyczną powodującą bardzo wysokie stężenie cholesterolu LDL już od młodego wieku.
To wtedy konieczne są badania
Należy pamiętać, że żadne zmiany na skórze nie pozwalają postawić diagnozy. Mogą jedynie sugerować, że warto sprawdzić poziom lipidów we krwi.
Podstawowym badaniem jest lipidogram, który obejmuje oznaczenie:
- cholesterolu całkowitego,
- cholesterolu LDL,
- cholesterolu HDL,
- triglicerydów.
Lekarz oceni wyniki w odniesieniu do wieku, chorób współistniejących oraz indywidualnego ryzyka sercowo-naczyniowego. Jeśli zauważymy na skórze zmiany sugerujące wysoki cholesterol - należy przede wszystkim udać się do lekarza rodzinnego.
Kto powinien badać cholesterol regularnie?
Profil lipidowy warto kontrolować nawet wtedy, gdy czujemy się zdrowi. Szczególnie ważne jest to u osób:
- po 40. roku życia,
- z nadwagą lub otyłością,
- z cukrzycą,
- z nadciśnieniem tętniczym,
- palących papierosy,
- obciążonych rodzinnym występowaniem chorób serca lub wysokiego cholesterolu.
W wielu przypadkach podwyższony cholesterol wykrywany jest przypadkowo podczas badań profilaktycznych.
Jak obniżyć cholesterol? Najlepsza metoda
Podstawą leczenia jest zmiana stylu życia. Lekarze zalecają przede wszystkim ograniczenie tłuszczów nasyconych i tłuszczów trans, zwiększenie spożycia warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych.
Ważna jest także regularna aktywność fizyczna, minimum 150 minut tygodniowo. Istotne jest także rzucenie palenia oraz utrzymywanie prawidłowej masy ciała.
Jeśli zmiana diety i stylu życia nie wystarczą lub ryzyko sercowo-naczyniowe jest wysokie, lekarz może zalecić leczenie farmakologiczne, najczęściej z zastosowaniem statyn lub innych leków obniżających poziom cholesterolu.
Tych sygnałów nie ignoruj
Żółte grudki na powiekach czy biały pierścień wokół tęczówki nie muszą oznaczać wysokiego cholesterolu, ale mogą być ważną wskazówką. Nie warto ich bagatelizować, zwłaszcza jeśli towarzyszą im czynniki ryzyka, takie jak nadwaga, nadciśnienie czy rodzinne występowanie chorób serca.
Najprostszym sposobem na sprawdzenie, czy poziom cholesterolu jest prawidłowy, pozostaje lipidogram. Badanie jest szybkie, łatwo dostępne i może pomóc wykryć problem na długo przed pojawieniem się groźnych powikłań.
