Spis treści:
- Ból głowy - kiedy powinien zwrócić uwagę?
- Napad padaczkowy może być pierwszym sygnałem
- Zmiana zachowania i problemy z pamięcią
- Zmęczenie, senność, nudności i wymioty
- Wzrok, mowa i równowaga także mogą się zmienić
- Kiedy nie czekać z pomocą?
Guzy mózgu nie są jedną chorobą. Mogą mieć różny charakter, rosnąć wolno lub szybko i rozwijać się w częściach mózgu odpowiadających za zupełnie inne funkcje. Dlatego u jednej osoby pierwszym sygnałem może być napad padaczkowy, a u innej zmiana zachowania, osłabienie kończyny czy kłopoty ze wzrokiem.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2024 roku z powodu złośliwego nowotworu mózgu zmarło w Polsce 2699 osób.
Ból głowy - kiedy powinien zwrócić uwagę?
Sam ból głowy bardzo rzadko oznacza guz mózgu. To jedna z najczęstszych dolegliwości i może być związana m.in. ze stresem, odwodnieniem, niewyspaniem czy migreną. Większą czujność powinien wzbudzić ból, który pojawił się niedawno, ma inny charakter niż wcześniejsze dolegliwości albo z tygodnia na tydzień staje się coraz silniejszy.
Do sygnałów wymagających konsultacji należą również bóle występujące wraz z nudnościami lub wymiotami, wybudzające ze snu czy szczególnie dokuczliwe rano. Niepokojące jest zwłaszcza połączenie bólu głowy z nowymi objawami neurologicznymi, np. osłabieniem jednej strony ciała, zaburzeniami widzenia lub mowy. Eksperci Cancer Research UK podkreślają jednocześnie, że jeśli ból głowy jest jedynym symptomem, guz mózgu jest mało prawdopodobną przyczyną.
Zobacz również:
Napad padaczkowy może być pierwszym sygnałem
Jednym z możliwych objawów guzów mózgu są napady padaczkowe. Mogą obejmować całe ciało, ale czasami mają znacznie mniej charakterystyczny przebieg - pojawiają się drżenia lub mimowolne ruchy jednej kończyny albo krótkotrwałe zaburzenia świadomości.
Dane National Cancer Institute wskazują, że napad padaczkowy jest objawem rozpoczynającym chorobę u około 20 proc. pacjentów z guzami nadnamiotowymi mózgu. W przebiegu choroby napady mogą występować także później. Pierwszy w życiu napad zawsze wymaga pilnej oceny medycznej, choć jego przyczyną może być wiele innych schorzeń.
Zmiana zachowania i problemy z pamięcią
Mózg odpowiada nie tylko za ruch czy mowę, ale także emocje, pamięć i podejmowanie decyzji. Zmiana rozwijająca się w określonym obszarze może więc powodować nietypowe zmiany zachowania lub osobowości, drażliwość, apatię czy trudności z koncentracją.
Możliwe są również problemy z pamięcią, planowaniem codziennych czynności, logicznym myśleniem czy doborem słów. Takie symptomy znacznie częściej mają jednak inne przyczyny - od przewlekłego stresu i niewyspania po zaburzenia nastroju i inne choroby neurologiczne. Jeśli są nowe, narastają i wyraźnie zmieniają codzienne funkcjonowanie, warto skonsultować je z lekarzem.
Zmęczenie, senność, nudności i wymioty
Przewlekłe zmęczenie to objaw wyjątkowo nieswoisty, ale może towarzyszyć guzom mózgu. U części chorych pojawia się znaczna senność, spadek energii, potrzeba częstszych drzemek czy problemy z utrzymaniem uwagi. Samo zmęczenie nie jest jednak podstawą do podejrzewania nowotworu - może wynikać z wielu innych problemów zdrowotnych i codziennych czynników.
Podobnie jest z nudnościami i wymiotami. W przypadku guza mogą mieć związek ze wzrostem ciśnienia wewnątrz czaszki i częściej występują razem z innymi symptomami, np. bólem głowy, problemami ze wzrokiem, osłabieniem czy sennością. Same nudności bardzo rzadko są jedynym objawem guza mózgu.
Zobacz również:
Wzrok, mowa i równowaga także mogą się zmienić
Lokalizacja guza ma ogromne znaczenie dla rodzaju pojawiających się dolegliwości. Możliwe są pogorszenie widzenia lub ubytki w polu widzenia, trudności z mówieniem, pogorszenie słuchu, problemy z chodzeniem, koordynacją i utrzymaniem równowagi. Może pojawić się także postępujące osłabienie lub niedowład jednej strony ciała.
Nie oznacza to, że każda z tych dolegliwości wskazuje na guz mózgu. Są one spotykane również przy wielu innych schorzeniach. Znaczenie ma przede wszystkim ich nowy charakter, utrzymywanie się, stopniowe nasilanie oraz występowanie kilku symptomów jednocześnie.
Kiedy nie czekać z pomocą?
Nowe lub stopniowo nasilające się objawy warto omówić z lekarzem, który w razie potrzeby może zlecić dalszą diagnostykę lub skierować pacjenta do neurologa. W diagnostyce guzów mózgu wykorzystuje się m.in. badanie neurologiczne oraz badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny i tomografia komputerowa.
Pilnej pomocy wymaga natomiast pierwszy napad padaczkowy, utrata przytomności, a także nagłe zaburzenia mowy, widzenia lub równowagi czy nagłe osłabienie jednej strony ciała.
Najważniejsze jest obserwowanie zmian, a nie pojedynczego objawu. Ból głowy, nudności czy zmęczenie w zdecydowanej większości przypadków nie mają związku z guzem mózgu. Jeśli jednak zaczynają wyglądać inaczej niż dotychczas, nasilają się albo towarzyszą im nowe objawy neurologiczne, diagnostyki nie warto odkładać.
